زیست‌چینه نگاری و ‌دیرینه‎بوم‎شناسی تورونین– سانتونین بر پایه روزن‌بران شناور، سازند سورگاه، تاقدیس سورگاه، جنوب باختر ایلام

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه زمین‎شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشیار، گروه زمین‎شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 استاد، گروه زمین‎شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

این مطالعه در سازند سورگاه و بر پایه روزن‌بران شناور انجام پذیرفت و سه پهنه زیستی برای تورونین پسین تا سانتونین پیشین تعیین شد. همچنین با استفاده از نسبت روزن‌بران شناور به کف‌زی و استفاده از رابطه تعیین ژرفای Van der Zwaan، به‌طور کلی از تورونین به سانتونین محیط رسوبی در حال ژرف شدن است. به این صورت که در اواسط انتهای تورونین روزن‌بران شناور 96 تا 98 درصد بوده‏اند که ژرفای 1000 متر را نشان می‌دهد که به محیط زیرباتیال بالایی اشاره دارد. در انتهای تورونین پسین ژرفای آب مقداری کاهش (500 تا 900 متر) و درصد روزن‌بران شناور به 70 تا 90 کاهش می‌یابد که این ژرفا منطقه میانی باتیال بالایی و شرایط الیگوتروفیکی به یوتروفیکی را نشان می‌دهد. در ابتدای کنیاسین ژرفای آب روند کاهشی به خود می‌گیرد و درصد روزن‌بران شناور 65 تا 80، منطقه باتیال بالایی با ژرفای متوسط 500 متر و شرایط الیگوتروفیکی را نشان می‌دهد. اما دوباره در انتهای کنیاسین ژرفای آب روند افزایشی به خود می‌گیرد و به یک پیک افزایشی کوتاه‎مدت با ژرفای 1000 متر می‌رسد (شرایط یوتروفیکی). در ابتدای سانتونین ژرفای آب کاهش می‌یابد. به‎طوری که ژرفای آب به 200 تا 600 متر و درصد روزن‌بران شناور به 45 تا 60 می‌رسد که نشان‎دهنده منطقه بالای باتیال بالایی و شرایط الیگوتروفیکی است در این میان با یک پیک افزایشی ژرفا در کمی پیش از انتهای سازند سورگاه ژرفای آب به 950 متر می‌رسد که فرم‎های بدون کارن چیره می‌شوند (شرایط یوتروفیکی) و در پایان در انتهای سازند سورگاه (اواخر سانتونین پیشین) ژرفای آب کاهش می‌یابد. به‌طور کلی بر پایه روزن‌بران شناور، یک محیط دریای باز ژرف (باتیال بالایی) برای تورونین به سانتونین در سازند سورگاه تعیین می‌شود که تحت تأثیر تکرار شرایط الیگوتروفیکی به یوتروفیکی است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Biostratigraphy and paleoecology of Turonian – Santonian (Surgah formatioin) in Surgah anticline Southwest of Ilam based on planktonic foraminifera

نویسندگان [English]

  • M Raziani 1
  • M Vahidinia 2
  • A Sadeghi 3
1 Ph.D .Student, Department of Geology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
2 Associate Professor, Department of Geology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
3 Professor, Department of Geology, Faculty of Earth Science, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده [English]

This study on the planktonic foraminifera of the Surgah Formation was carried out .three biozones are proposed for the Late Turonian – Early Santonian interval in Surgah anticline (Southwest Ilam).Based on planktonic/benthonic foraminiferal ratios and “van der zwaan” equation, a general deepening of depositional environment is indicated from Late Turonian – Early Santonian ages.During the early late Turonian, A (deeper) upper bathyal environment of about 1000 m water depth is indicated (96-98 % planktonic foraminifera, with a relatively large number of  keeled and non – keeled specimens).The middle late to latest Turonian interval is characterized by 70 – 90 % planktonic foraminifera with keeled specimens dominating and rarely none – keeled and very rarely heterohelix, pointing to an upper bathyal depositional environment ( 500 m water depth), eutrophication to oligotrophication conditions. During early Coniacian , water depth falling slowly and characterized by 65 – 80 planktonic foraminifera with keeled forms dominating, oligotrophication conditions.Then in late Coniacian water depth rising (1000 m water depth), none – keeling dominating that pointing to eutrophication conditions. A (shallow) upper bathyal environment (400 m water depth), dominated by keeling foraminifera, oligotrophication condition, during the early santonian, is indicated by 45-60 % planktonic foraminifera but there are a short time of raising water depth before upper surgah that is indicated by 90% planktonic foraminifera, with dominated by none-keeling foraminifera specimens, eutrophication condition. In general, an open marine deep water environment (upper bathyal) is indicated by the Late Turonian to early Santonian planktonic foraminiferal faunas, influenced by periods of eutrophication to oligotrophication repeatedly.
                                                                                                                                                     

کلیدواژه‌ها [English]

  • Planktonic Foraminifera
  • Benthonic
  • Turonian-Santonian
  • Upper bathyal
  • Eutrophic
  • Oligotrophic