تحلیل الگوی ساختاری تاقدیس احمدی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 دکترا، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

3 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

4 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، شیراز، ایران

چکیده

کوهزاد زاگرس بخش مرکزی کمربند کوهزایی آلپ- هیمالیا یکی از جوان‌ترین سامانه‌های کوهزایی دنیاست. ویژگی‌های زمین‌شناسی و دگرشکلی این کوهزاد به‌طور کامل متفاوت با بخش‌های دیگر کمربند کوهزایی آلپی است. از آشکارترین ویژگی ساختاری کوهزاد زاگرس میتوان به چین‌های بزرگ مقیاس اشاره کرد. مهم‌ترین ویژگی چین‌ها در این پهنه نبود یکنواختی در هندسه آنهاست. روند عمومی ساختارهای شکل گرفته در پهنه زاگرس (چین‌ها و گسل‌های بزرگ) شمال باختر- جنوب خاور است که به دلایل گوناگون از جمله جای گرفتن در پهنه گسل‌های بزرگ این روند دچار انحراف و خمش شده است. تغییر الگوی اولیه چین‌ها گاه ممکن است به بیش از یک عامل زمین ساختی مربوط باشد. عملکرد همزمان دو یا چند عامل همچون گسلش و یا نفوذ و رشد نمک در ساختمان یک چین نیز امکان دارد الگوی چین را دچار تغییر چشمگیرتری کند. از چین‌هایی که می‌توان این ویژگی را در آن بررسی کرد، تاقدیس کوه احمدی است که در 50 کیلومتری خاور شیراز شکل گرفته است. این چین دارای الگوی یک چین جعبه‌ای با روند محوری شمال شمال باختر، باختر- جنوب خاور، خاور است که در گستره جنوبی و نزدیک به گسل راندگی اصلی زاگرس و به موازات آن در پهنه زاگرس چین خورده خودنمایی میکند و مرز شمالی دشت سروستان را تشکیل می‌دهد. تاقدیس احمدی، چینی باز و متقارن است که دارای راستای محوری به سوی شمال باختر- جنوب خاور و نزدیک به خاوری- باختری است. در درازای تاقدیس، محور آن در چند نقطه دچار انحراف شده است و هیچ‌گاه به‌صورت یک ساختار مستقیم دیده نمی‌شود. بزرگ‌ترین انحراف محور تاقدیس احمدی در پایانه خاوری آن دیده می‌شود. در این بخش محور تاقدیس یک انحراف نزدیک به 62 درجه به سوی جنوب از خود نشان می‌دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Structural analysis of Ahmadi anticline

نویسندگان [English]

  • M Hamidian Shirazi 1
  • A Saeedi 2
  • A Solgi 3
  • K Yazdjerdi 4
1 Ph.D. Student, Department of Geology, Islamic Azad University Science & Research Branch, Tehran, Iran
2 Ph.D., Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Department of Geology, Islamic Azad University Science & Research Branch, Tehran, Iran
4 Assistant Professor, Department of Geology, Islamic Azad University Shiraz Branch, Shiraz, Iran
چکیده [English]

The Zagros orogen is located along the central part of the of Alpine-Himalayan orogenic belt, and is one of the world’s youngest orogenic systems. Geological and deformational characteristics of this orogen are completely different from other parts of the Alpine orogenic belt. Of the most obvious structural features of the Zagros orogen are the occurrence of large-scale folds. The lack of geometrical uniformity along their axes is the most important character of these folds. General trend of the structures formed in the Zagros region (folds and major faults) is northwest–southeast, which is locally deflected due to different reasons such as effects of large fault zones. In some places, the changes in the initial pattern of folds may be related to more than one tectonic parameter. The simultaneous operation of two or more parameters such as faulting or salt penetration can also significantly change the fold patterns. The Ahmadi anticline, which is located 50 km east of Shiraz, is one of such folds where this property (i.e. changes in fold pattern) can be investigated. The fold has a box fold model with the axis trending NNW-SSE, and is located south of the Main Zagros Thrust Fault, as well as close and parallel to it. It is also situated in the Zagros folded zone and forms the northern boundary of the Sarvestan plain. The Ahmadi anticline is an open and symmetric fold, trending along NNW-SSE direction. Along the anticline, the fold axis is never straight and has been deflected at several points. The most significant fold axis deflection is observed along the eastern termination of the anticline, where the fold axis is deflected by about 62 degrees toward south.  

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ahmadi anticline
  • Structural analyses
  • Box fold
  • Sarvestan fault
  • Zagros