شواهد میدانی و لرزه‌نگاری بازتابی بر تکامل ساختاری تاقدیس گرمسار و پهنه گسلی کویر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 کارشناسی ارشد، مدیریت اکتشاف، شرکت ملی نفت ایران، تهران، ایران

چکیده

تاقدیس گرمسار با روند NW-SE در شمال باختر شهرستان گرمسار در منطقه ابردژ در 110 کیلومتری استان تهران جای دارد. هدف این مقاله بررسی سبک چین‌خوردگی تاقدیس گرمسار و ارتباط آن با گسل‌ راندگی کویر و تأثیر وارون‌شدگی رژیم زمین‌ساختی در تغییر ساختارهای محدوده مورد مطالعه بوده است و همچنین در راستای این مطالعه، تعیین تقدم و تأخر ساخت‌ها و چگونگی تشکیل آنها بر پایه برداشت میدانی و تفسیر داده‌های زیرسطحی صورت گرفته است. با توجه به وجود گسل ‌راندگی در پهلوی جنوبی این تاقدیس می‌توان گفت یک چین مرتبط با گسل است که مجموعه ویژگی‌های آن سبک چین‌های جدایشی گسلیده را برای تاقدیس گرمسار مشهود می‌سازد. وجود افق شکل‎پذیر تبخیری‌های سازند سرخ زیرین در سبک چین‎خوردگی تاقدیس گرمسار مؤثر بوده که این تأثیر در خطوط لرزه‌ای مشهود است. گسل‌های امتدادلغزی به‎صورت فرعی محور این تاقدیس را تحت تأثیر قرار داده‌اند که از جوان‌ترین ساختارهای منطقه به شمار می‌روند. افزایش چین‌خوردگی طی رژیم فشارشی در این  ناحیه سبب ایجاد این دسته از گسل‌ها در محل محور تاقدیس گرمسار شده‌ است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Field and seismic reflection evidences for structural evolution of Garmsar anticline and Kavir fault

نویسندگان [English]

  • M Gharailou 1
  • A Yassaghi 2
  • J Bagheri 3
1 M. Sc. Student, Department of Geology, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Department of Geology, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
3 M.Sc., Exploration Directorate, National Iranian Oil Co., Tehran, Iran
چکیده [English]

The NW-SW trending Garmsar Anticline is located in the Abardej area in northwestern part of the Garmsar city, 110 km east of the Tehran province. The aim of this paper is to investigate folding style of the Garmsar Anticline and its relationship with the Kavir thrust and also the influence of tectonic regime inversion on the structures of the study area. Furthermore, the study aims at determining spatial development of the structures based on field observations and subsurface data interpretation. The presence of a thrust fault along the southern limb of the Garmsar anticline suggests that this anticline is a fault-related fold, whose specifications are characteristic of faulted-detachment folding style. The existence of the Lower Red Formation evaporates as a ductile horizon has influenced folding style in the Garmsar Anticline, which is clearly observed in seismic lines. The anticline axis is also cross-cut by secondary strike-slip faults that are the youngest structures in the area. Fold amplifications during compressional regime has resulted in development of this set of strike-slip faults across the axis of the Garmsar Anticline.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Garmsar anticline
  • Kavir thrust
  • Faulted detachment fold
  • Lower red formation

قرایلو، م.، 1393- تحلیل ساختاری تاقدیس­های کویر، ابردژ و دماغه ابردژ در شمال غرب گرمسار، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس.

نوگل سادات،م.، 1352- چینه­شناسی و تکتونیک ناحیه قم، پایان­نامه کارشناسی­ارشد، دانشگاه تهران.

 Abaie, I., Ansari, H. J., Badakhshan, A. and Jaafari, A., 1964- History and  development of the Alborz and Sarajeh fields of Central Iran. Bull. Iran Petrol. Inst., no. 15, pp. 561-574.

Al Saffar, M., 1993- Geometry of fault-propagation fold: method and applicationTectonophysics 223, 363e380

Beberian, M. and King, G. C. P., 1981- Towards a Paleogeography and tectonic 

Bonini, M., 2003- Detachment folding, fold amplification, and diapirism inthrust wedge experiments. Tectonics 22 (6)

Bozorgnia, F., 1961- Micropaleontologyical studyon oligo-miocene Qum Formation, Qum Regin    

Chester, J. S. and Chester, F. M., 1990- Fault-propagation folds above thrusts with constantdip. Journal of Structural Geology 12, 903e910 .

Frei, E., 1951- Qum, Kashan, Natanz, South Saveh gelogial report.

Furrer, M. A. and Soder, P. A., 1955- The olige-miocene marine formation in the Qum region (Central Iran). Proc. 4th world Petrol.Cengr. Rom. Sect. I/A/5, pp. 267-277.

Gansser, A., 1955- New aspects of the geology in Central Iran. P Roc. 4th World Petrol congress.

Huber, H., 1950- Geology of Sorkheh Kuh-Gatchab-Gugird area, GR 1415-

Jackson, J. and Walker, R., 2004- Active tectonics and late Cenozoic strain distribution in central and eastern Iran. Tectonics 23: doi: 10.1029/2003 TC001529. Issn: 0278-7407

Jamison, W. R. and Pope, A., 1996- Geometry and evolution of a fault-bend fold: MountBertha anticline. Bulletin of the Geological Society, America 108, 208 e 224

Jamison, W. R., 1987- Geometric analysis of fold development in overthrust terranes. Journal of Structural Geology, 9(2): 207-219.

Kalhor, R., 1961- Geology of Neogene Formation In Varamin - Garmsar Area and Evaluation of Abardej Nose.

McClay, 2003- Structural geology for petroleum exploration. lecture notes: 503

Mitra, S., 1990- Fault-propagation folds: geometry, kinematic evolution, andhydrocarbon traps. American Association of Petroleum Geologists Bulletin 74 e945,

Mitra, S., 2002a - Fold accommodation faults. American Association of PetroleumGeologists Bulletin 86, 1673 e1694.

Mitra, S., 2002b- Structural  models  of  faulted  detachment  folds. AAPG  bulletin, 86(9):  1673-1694.

Morley, C. K., Kongwung, B., Julapour, A. A., Abdolghafourian, M., Hajian, M., Waples, D., Warren,  J., Otterdoom, H., Srisuriyon, K. and Kazemi, H., 2009- Structural development of a major late Cenozoic basin and transpressional belt in central Iran: The Central Basin in the Qom-Saveh area.

Poblet, J. and McClay, K. R., 1996- Geometry and kinematics of single layerdetachment folds. AAPG Bull. 80, 1085–1109.

Suppe, J. and Medwedeff, D. A., 1990- Geometry and kinematics of fault-propagation folding. Sylvester,  A.G.,  1988.  Strike-slip  faults.  Geological  Society  of  America Bulletin, 100(11): 1666-1703.

Suppe, J., 1983- Geometry and kinematics of fault-bend folding. American Journal ofScience 283, 684 e721.