ارزیابی متغیر‌های کنترل کننده شدت شکستگی‌‌ در توالی‌های رسوبی سازند آسماری در تاقدیس کوه آسماری، زاگرس چین‌خورده

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

2 استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

3 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

عوامل کنترل کننده شدت شکستگی شامل «سازوکار چین‌خوردگی، سنگ‌شناسی و ستبرا» با استفاده از مطالعات میدانی و تصاویر ماهواره‌ای در سازند آسماری در کوه آسماری بررسی شده‌اند. متغیرهای موقعیت، فاصله‌داری و گسترش عمودی شکستگی‌ها در سنگ‌آهک و آهک رسی با ستبرا‌های متفاوت در رخنمون‌های سازند آسماری در نواحی مختلف چین برداشت شده‌اند. حضور مقادیر زیاد کانی رس با مقاومت کم و تخلخل زیاد در سنگ‌آهک رسی، سبب کاهش مقاومت این سنگ و شدت شکستگی کمتر سنگ‌آهک رسی در مقایسه با سنگ آهک شده است. تغییرات شدت شکستگی در این دو نمونه سنگی نشان می‌دهد که ستبرای واحدها روی شدت شکستگی‌ها تأثیر چندانی ندارد. شکستگی‌های موازی و عمود بر محور چین متأثر از سازوکار چین‌خوردگی خمشی- لغزشی و کشش سطح خارجی چین (Outer arc extension) در ناحیه لولایی، بیشترین توسعه‌یافتگی را نشان می‌دهند و بیشترین تأثیر را روی ناپایداری چاه‌های حفاری دارند. بر اساس نتایج، بیشترین شدت شکستگی در لولای چین بوده و سازوکار چین‌خوردگی مهم‌ترین متغیر کنترل کننده شدت شکستگی‌هاست. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of fracture intensity-controlling parameters in the Sedimentary sequences of Asmari Formation in Kuh-Asmari anticline, Zagros fold belt

نویسندگان [English]

  • Y Jalili 1
  • M.M Khatib 2
  • A Yassaghi 3
1 Ph.D. Student, Department of Geology, Faculty of Science, Birjand University, Birjand, Iran
2 Professor, Department of Geology, Faculty of Science, Birjand University, Birjand, Iran
3 Associate Professor, Department of Geology, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Fracture intensity-controlling factors, which include folding mechanism, lithology and thickness of layers, have been investigated in the Asmari Formation of the Kuh-e- Asmari using field studies and satellite images. Parameters such as structural position, spacing and vertical extension of the fractures in the limestone and argillaceous limestone units of different thicknesses in the Asmari Formation sequence in Kuh-e Asmari anticline were studied. The existence of large amounts of low-strength and high-porous clay minerals in the argillaceous limestone has resulted in the overall low strength of the rock, which eventually led to lower intensity of fractures in argillaceous limestone than of that in limestone. Variations in the fracture intensitiesin these two rock types showed that the thickness of the units does not much affect the fracture intensity. Hinge-parallel and hinge-perpendicular fractures resulted from flexural-slip folding and outer-arc extension in the hinge area of the fold exhibit the largest development, and exert the highest effect on wellbore instabilities. Results show that the maximum fracture intensity is in the hinge area of the fold, and that folding mechanism is the most important factor in controlling the intensity of the fractures. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • fracture
  • Folding Mechanism
  • Lithology
  • thickness
  • Kuh-e Asmari