سنگ‌نگاری، دما فشارسنجی و ژئوشیمی پیکریت‌های دره‌ده (خاور افیولیت ملانژ نایین)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

4 استاد، گروه شیمی آنالیزی و عمومی، دانشگاه مونتان‌، لئوبن، اتریش

5 دکترا، گروه شیمی آنالیزی و عمومی، دانشگاه مونتان‌، لئوبن، اتریش

چکیده

در منطقه دره‌ده (در خاور افیولیت ملانژ نایین) پیکریت‌ها درون زمینه‌ای از پریدوتیت‌های گوشته دیده می‌شوند. بر پایه مطالعات سنگ‌نگاری و شیمی کانی‌ها، این پیکریت‌ها شامل الیوین (کریزولیت)، کلینوپیروکسن (دیوپسید) و ارتوپیروکسن (انستاتیت)‌ با بافت کومولایی و درصد بسیار کمی (کمتر از 10 درصد حجمی) پلاژیوکلاز و کروم‌اسپینل به‌عنوان کانی‌های فرعی هستند. کاربرد روش‌‌های زمین ‌دمافشارسنجی کلینوپیروکسن نشان‌دهنده دمای تعادلی نزدیک به 1040 تا 1205 درجه سانتی‌گراد و فشار 6/8 کیلوبار برای تبلور کلینوپیروکسن درون مذاب است. تشکیل کانی‌های آمفیبول و تالک و نیز نتایج دمافشارسنجی آمفیبول (در حدود 675 تا 700 درجه سانتی‌گراد و 8/4 تا 5/6 کیلوبار) نشان می‌دهد که این سنگ‌ها پس از تشکیل، همانند پریدوتیت‌های گوشته‌ای میزبانشان، در ژوراسیک درجاتی از دگرگونی ناحیه‌ای در حد رخساره آمفیبولیت را تحمل کرده‌اند. شیمی سنگ‌ کل و ترکیب کروم‌اسپینل نیز مؤید رخداد درجات بالای ذوب‌بخشی گوشته و واکنش‌های پیشرونده مذاب بالاآمده/سنگ دیواره در یک محیط فرافرورانش (سوپراسابداکشن) هستند که در آن، مذاب تولییتی تشکیل شده است.‌ در هنگام تشکیل چنین مذاب بالاآمده‌ای، طی ریزش بلورهای الیوین، پیروکسن‌ها و کمی پلاژیوکلاز اینترکومولوس از مذاب اولیه، پیکریت‌ها با بافت کومولایی درون پریدوتیت‌های گوشته‌ تشکیل شده‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Petrography, thermobarometry and geochemistry of Darreh Deh picrites (East of Nain ophiolitic mélange)

نویسندگان [English]

  • N Shirdashtzadeh 1
  • Gh Torabi 2
  • R Samadi 3
  • T Meisel 4
  • S.N Hussain Bokhari 5
1 Ph.D., Department of Geology, Faculty of Science, University of Isfahan, Isfahan, Iran
2 Professor, Department of Geology, Faculty of Science, University of Isfahan, Isfahan, Iran
3 Ph.D., Department of Geology, Islamic Azad University Science and Research Branch, Tehran, Iran
4 Professor, Department of General and Analytical Chemistry, Montanuniversität, Leoben, Austria
5 Ph.D., Department of General and Analytical Chemistry, Montanuniversität, Leoben, Austria
چکیده [English]

Picrites are seen within the mantle peridotites in the Darreh Deh area (in the east of Nain ophiolitic mélange). Based on petrography and mineral chemistry, these picrites are composed of olivine (chrysolite), clinopyroxene (diopside) and orthopyroxene (enstatite), showing a cumulate texture, and small amounts (less than 10 volume%) of plagioclase and chromian spinels as accessory minerals. Application of clinopyroxene geothermobarometry methods indicates the equilibrium temperatures of ~1040 to 1205 °C and pressure of 8.6 kbar for the clinopyroxene crystallization in the melt. Amphibole and talc crystallization and the results of amphibole thermobarometry (~675-700 °C, 4.8-6.5 kbar) indicates that these rocks have undergone  metamorphismunder  amphibolite facies in Jurassic, similar to their host mantle peridotites. Whole rock chemistry and chromian spinel composition confirm high partial melting degrees of mantle and progressive ascending melt/wall rock reactions in a suprasubduction zone in which tholeiitic melts were produced. During the production of this melt, picrites with cumulous texture formed within the mantle peridotites by precipitation of olivine, pyroxenes and minor amounts of intercumulous plagioclase crystals from the primitive melt.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Petrography
  • Thermobarometry
  • Wole rock geochemistry
  • Picrite
  • Darreh Deh
  • Nain ophiolite