تحلیلی نو در چگونگی جایگیری توده گرانیتوییدی الوند با استفاده از مطالعه روابط میان شیب خطوارگی، برگوارگی مغناطیسی و بزرگای عددی آنها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، آزمایشگاه محیط و دیرین‌مغناطیس، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

2 دانشجوی دکترا، دانشکده زمین‌شناسی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

چکیده

بخش جنوبی توده گرانیتوییدی الوند با گستردگی تقریبی 120 کیلومترمربع در جنوب و جنوب ‌باختری همدان قرار گرفته است. گرانیتوییدهای پورفیرویید بیوتیت‌دار، حجم اصلی این توده را تشکیل می‌دهند. کانی پارامغناطیس بیوتیت، حامل خاصیت مغناطیسی چیره در این گرانیتویید است. متغیرهای خطوارگی مغناطیسی (L)، برگوارگی مغناطیسی (F) و درجه ناهمسانگردی مغناطیسی (P) مغزه‌های جهت‌دار برگرفته از 107 ایستگاه نمونه‌برداری، در آزمایشگاه محیط و دیرین‌مغناطیس سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور اندازه‌گیری شد. با تحلیل این داده‌ها، رابطه عکس میان شیب خطوارگی مغناطیسی با بزرگای خطوارگی و شیب برگوارگی مغناطیسی با بزرگای برگوارگی مغناطیسی و تطابق خوب میان برگوارگی و خطوارگی مغناطیسی با درجه پذیرفتاری مغناطیسی (P) در توده گرانیتوییدی الوند جنوبی دیده ‌شد. عامل اصلی روابط یاد شده را می‌توان نتیجه عملکرد نیروهای مؤثر در بالاآمدگی و جایگیری ماگما در به خط کردن بیشتر کانی‌های مغناطیسی در موقعیت‌های مختلف درون ماگما دانست؛ زیرا هر چه کانی‌های بیشتری در یک سو قرار گیرند، بزرگای خطوارگی مغناطیسی و برگوارگی مغناطیسی نیز بیشتر می‌شود. همچنین مطالعات ریزساختاری نشان می‌دهد که بیشتر سویافتگی‌های دیده شده در آنکلاوها و فلدسپار‌های قلیایی منطقه، ناشی از جریان ماگماست. در مطالعه مغناطیسی حاضر، در هر ایستگاه که بزرگای خطوارگی مغناطیسی زیاد بود، شکل بیضوی مغناطیسی دوکی‌تر و در هر ایستگاه که بزرگای برگوارگی مغناطیسی مقدار زیادتری داشت، شکل بیضوی مغناطیسی کلوچه‌ای‌تر است. این روابط میان متغیرهای مغناطیسی، در توده گرانیتوییدی درّه‌باغ نیز دیده شد. این توده در شمال باختر الیگودرز در پهنه سنندج- سیرجان جای گرفته و جزو گرانیتوییدهای پارامغناطیس است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

New Analysis on the Emplacement of Alvand Granitoid, Using the Relationship between the Dipping Angle of Magnetic Lineation, Foliation and their Numerical Magnitude

نویسندگان [English]

  • A Aslani 1
  • S Shekari 2
1 M.Sc., Environmental and Paleomagnetic Laboratory, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
2 Ph.D., Faculty of Geology, Shahroud Industrial University, Shahroud, Iran
چکیده [English]

The southern Alvand granitoid with an area of 120 km2 is situated at south and southwest of Hamedan city. The porphyry biotite bearing granitoids are the main constitute of the pluton. Biotite is responsible for magnetic behavior of this pluton. The magnetic lineation (L), foliation (F), and anisotropy (P) parameters of oriented samples of 107 stations were measured at environmental and paleomagnetic laboratory based in Geological Survey of Iran, Tehran, Iran. The analysis of these parameters revealed there exist reverse relationship between dipping angle of magnetic lineation and foliation with their numerical magnitude, and magnetic lineation and foliation are accordance with magnetic anisotropy in Alvand granitoid. The above mentioned relationship may resulted due to interaction of different effective forces during ascending and emplacement of magma as well as their ability in ordering magnetic minerals in various positions within the magma. As ordering the magnetic minerals increasing, the numerical magnitude of magnetic lineation and foliation also, increase. The microstructural analysis also showed that most of the observed orientation in enclaves and alkali feldspars of the studied area is due to magma flow. In this study, where ever the numerical magnitude of magnetic lineation was high, the magnetic ellipsoid was prolate and where ever the numerical magnitude of magnetic foliation was high, the magnetic ellipsoid was oblate. The Darreh-Bagh granitoid of northwest of Aligodarz city in Sanandaj- Sirjan zone, shows the same relationships between magnetic parameters and is used as a support in this study.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Magnetic lineation
  • Magnetic foliation
  • Alvand granitoid