بررسی رخساره‌های میکروسکوپی، محیط رسوبی و فرایندهای دیاژنز مخزن داریان در میدان نفتی سلمان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

4 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

5 دکترا، شرکت نفت فلات قاره، تهران، ایران

چکیده

سازند داریان به سن آپتین- آلبین یکی از واحدهای مخزنی مهم در جنوب باختر ایران و هم ارز سازند شعیباست. با توجه به این که اولین گام در ارزیابی دقیق سنگ‌های مخزنی بررسی ریزرخساره‌ها، محیط رسوبی و فرایندهای دیاژنزی آنهاست، در این پژوهش مخزن داریان در چاه‌های A، B، C، D و E  میدان نفتی سلمان مطالعه شده است. بر پایه مطالعات سنگ‌نگاری نام‌گذاری سنگ‌های کربناتی به روش دانهام و نام‌گذاری رخساره‌ها بر پایه تقسیم‌بندی فلوگل انجام گرفته است که 7 ریز‌رخساره اصلی شامل مادستون، مادستون تا وکستون فسیل‌دار، وکستون تا پکستون اربیتولین‌دار، پکستون تا گرینستون بایوکلستی، وکستون تا پکستون اکینودرم‌دار، وکستون تا پکستون پلانکتونی و مادستون تا وکستون پلانکتونی اکینودرم‌دار شناسایی شد که متعلق به زیرمحیط‌های رسوبی دریای باز، شول و لاگون هستند. بررسی تغییرات عمودی و جانبی رخساره‌ها و مقایسه آنها با محیط های رسوبی امروزى و دیرین نشان می‌دهد که سازند داریان در این ناحیه در یک محیط رمپ کربناته گلپشتیبان بادپناه نهشته شده است. با توجه به فرایندهای دیاژنزی متعدد دیده شده در این سازند و تأثیر مستقیم آنها روی کیفیت مخزنی در پایان نتیجه‌گیری می‌شود که میکریتی شدن، سیمانی شدن، فشردگی (مکانیکی)، نوشکلی و پیریتی شدن سبب بسته شدن خلل و فرج و گلوگاه‌های موجود در مخزن می‌شوند و تخلخل و تراوایی را کاهش می‌دهند؛ در حالی که فشردگی (شیمیایی)، دولومیتی شدن و شکستگی سبب ایجاد فضاهای خالی و برقراری ارتباط میان آنها می‌شوند، تخلخل و تراوایی را افزایش می‌دهند و سبب بالا رفتن کیفیت مخزنی می‌شوند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of Microfacies, Sedimentary Environment and Diagenesis Processes of Dariyan Reservoir in Salman Oil Field

نویسندگان [English]

  • K Rezaeeparto 1
  • H Rahimpour Bonab 2
  • A Kadkhodaie 3
  • M Arian 4
  • E Hajikazemi 5
1 Ph.D. Student, Department of Geology, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran
2 Professor, Department of Geology, Faculty of Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Department of Geology, Faculty of Natural Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran
4 Associate Professor, Department of Geology, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran
5 Ph. D., Offshore Oil Company, Tehran, Iran
چکیده [English]

Dariyan Formation (Aptian-Albian) is one of the main reservoir units in the South West of Iran which is equivalent to Shuaiba Fm,. Since the first step in the evaluation study of reservoir rock is studying the microfacies, depositional environments and diagenesis processes, in this research we have discussed these parameters in Dariyan reservoir in Salman oil field A, B, C, D and E wells. On the basis of petrographic studies classification of carbonate rocks by Dunham’s method and nomination of microfacies by Flugel’s classification was done and 7 basic microfacies have been identified: Mudstone, Mudstone to fossiliferous wackestone, Orbitolinid wackestone to packstone, Bioclast packstone to grainstone with restricted microfauna, Echinoderm wackestone to packstone, Planktonic wackestone to packstone, Mudstone to Planktonic/echinoderm wackestone, that belong to open marine sedimentary environment, shoal and lagoon. The study of vertical and lateral facies changes and comparing them with modern and ancient sedimentary environments show that Dariyan Formation in this area is deposited in a leeward mud dominated carbonate ramp. Due to numerous diagenetic processes observed in the formation, of their direct impact on the quality of the reservoir to the conclusion that micritization, cementation, compaction (mechanical), neomorphism, and pyritification to block the pores and pore through in the reservoir porosity and permeability decrease while, compaction (chemical), dolomitization, and fracture caused voids and communication between them. Finally, the porosity and permeability of the reservoir increased and led to higher quality. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Dariyan formation
  • Shuaiba
  • Micro Facies
  • Salman field
  • Carbonate ramp