تصویری از منطقه گسلی ژرف بالارود، شمال اندیمشک، جنوب ‌باختر ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

منطقه گسلی ژرف بالارود با روند خاوری- باختری بخشی از گسل جبهه کوهستانی در شمال اندیمشک است که منطقه لرستان (در شمال) را از منطقه فروافتادگی دزفول (در جنوب) جدا می‌کند. این ساختار به صورت یک منطقه گسلی، تاقدیس‌های زیرسطحی و سطحی را تحت تأثیر قرار داده است. در این پژوهش، برای برخی از این تاقدیس‌ها، بر پایه اطلاعات چاه، مقطع لرزه‌نگاری بازتابی تفسیر‌شده و برداشت صحرایی، مقطع عرضی رسم شد. از این مقاطع برای تحلیل هندسی تاقدیس‌ها و تعیین الگوی دگرریختی و زمین‌ساختی این منطقه گسلی استفاده شد. تاقدیس‌ها با طولی کمتر از 100 کیلومتر، دارای آرایش پوششی و انواع سازوکار چین‌خوردگی، شامل جدایشی، انتشار گسلی و خم گسلی هستند. این تغییر سبک دگرشکلی و گوناگونی چین‌خوردگی به بود و یا نبود افق‌های جدایشی حدواسط، حضور و چگونگی عملکرد منطقه گسلی بستگی دارد و در کنترل آن است. چین‌ها نامتقارن، غیرهارمونیک، غیراستوانه‌ای، پیچیده، با همگرایی به جنوب‌ باختر و سطح محوری‌ هلی‌کوییدالی هستند. تاقدیس‌های لرستان نسبت به فروافتادگی دزفول بیشتر چین‌ خورده هستند و کوتاه‌شدگی به نسبت بیشتری یافته‌اند. حرکت امتدادلغز با مؤلفه چپ‌گرد گسلش پی‌سنگی، سطح گسل را به فرم هلی‌کوییدالی در آورده است. شناسایی سازوکار متفاوت تاقدیس‌ها حدفاصل سه مدل اصلی چین‌خوردگی مرتبط با گسلش و نتایج تعیین سبک هندسه آنها این فرم را تأیید می‌کند. سوی کلی شیب گسل به سوی شمال است و با افزایش ژرفای شیب به تدریج افزایش می‌یابد تا نزدیک پی‌سنگ، قائم یا نیمه قائم می‌شود. گسل در یک سامانه راندگی از نوع شیبراهه فرودیواره با همگرایی مایل قرار گرفته که با عضو دیگر این سامانه (منطقه گسلی راست‌گرد کازرون)، در حاکمیت زمین‌ساخت دندانه‌ای ناشی از همگرایی زبانه صفحه عربی است. در طول شیبراهه یک منطقه انتقالی شکل می‌گیرد که بسیاری از فرایندهای زمین‌شناسی ساختمانی و سازوکار‌های زمین‌ساختی در طول این بخش با یکدیگر متفاوت است. منطقه گسلی بالارود پیوسته نیست بلکه آرایش پوششی دارد و احتمالاً با گسل‌های برشی پی‌سنگی بسیاری (مانند گسل α، به موازات تاقدیس کبیرکوه) بریده و جا‌به‌جا شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Image from the Deep-Seated Balarud Faulted Zone, North Andimeshk, SW Iran

نویسنده [English]

  • H Hajialibeigi
Assistant Professor, Department of Geology, Faculety of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The E-W trending deep-seated Balarud fault zone is formed the part of Mountain Front Fault in north of Andimeshk. This strucutre has been separated the Lurestan zone (in North) from the Dezful Embayment (in South) that has operated as a faulted zone. Several subsurfaial and surface anticlines are affected by this fault zone. In this paper for some of these anticlines have been drawn the cross-sections that based on well data, interpreted seismic profiles and field observations. The geometrical characteristics of these anticlines analyzed from cross-sections. The achievement of these analyses is used for distinguishing the tectonics and the deformational pattern in the Balarud fault zone. These anticlines formed by following mechanism: detachment folding, fault-propagation folding and fault-bend folding. The change of the deformational style and type of these anticlines are related to present and absence of the intermedate detachment horizons and also contorted by influence of this fault zone. These anticlines that have less 100 km lengths are En echelon arrayeh, asymmetric, disharmonic, noncylindrical, convolute folds with SW vergence and helicoidally axial surfaces. The Lurestan zone is more folded than the Dezful Embayment zone. The Balarud fault zone is a sinistral simple shear zone due to influence of strike-slip fault with E-W trending in basement. It seams the strike-slip movement sinisteral component of deap-seated fault is provided a helicoidally geometry in the study area. Different mechanism of fault-related folds of these anticlines and the results of the demonstration of the style of layer folded confirm the helicoidally geometry. Direction of fault is generally due to North and gradually become vertical to subvertical in adjacent to basement. The Balarud fault zone is an oblique footwall-ramp system with oblique convergence and the Kazerun fault zone is also another member of this system. The sinistral and dextral movements respectively, have been caused by a part of the promontory of Arabian plate between these fault zones. A transition zone is formed that the structural geology process and tectonics mechanism in duration of this ramp are different. The Balarud fault zone is not continuous, and has been displaced by many strike-slip basement involved faults. A NW-SE basement fault (α fault) as a tear fault cuts the sheet of the Balarud fault parallel to the Kabir Kuh anticline.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Balarud
  • Zagros Simply Folded Belt
  • Basement fault
  • Deep-Seated Fault Zone