سنگ‌شناسی توده‌های نفوذی کمپلکس گرانیتوییدی جبال بارز (خاور و جنوب‌ خاور جیرفت)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه پیامنور، تهران، ایران

چکیده

کمپلکس جبال بارز متشکل از توده‌های نفوذی زیادی از جمله دره حمزه، میجان، کرور، هیشین و ... است که در جنوب خاور استان کرمان، میان طول‌های خاوری ′45 ◦57 تا ′00 ◦58 و عرض‌های شمالی ′30 ◦28 تا ′00 ◦29 واقع شده‌ است. ترکیب سنگ‌شناسی این توده‌ها شامل کوارتزدیوریت، گرانودیوریت، گرانیت و آلکالی‌گرانیت است. در نمودار‌های ژئوشیمیایی تغییرات اکسیدها، طیف پیوسته‌ای میان ترکیبات سنگ‌های مورد مطالعه دیده می‌شود که این امر نشان‌دهنده انجام تفریق ماگمایی گسترده و پیوسته‌ای در طی تبلور است. همچنین بر پایه مطالعات ژئوشیمیایی، ماگمای توده‌های مورد بررسی، سرشت پرآلومین تا متاآلومین دارند و از دید سری ماگمایی از نوع کالک‎آلکالن پتاسیم متوسط تا بالا هستند. بررسی‌های صحرایی، مطالعات سنگ‎نگاری و ژئوشیمیایی نشان می‌دهند که سنگ‌های مورد مطالعه از نوع گرانیتوییدهای نوع I هستند. از دید جایگاه زمین‌ساختی، توده‌های مورد مطالعه، جزو گرانیتوییدهای کمان قاره‌ای هستند و از گرانیت‌های پیش از برخورد تا همزمان با برخورد به شمار می‌آیند. در منطقه جبال بارز سه فاز ماگمایی در الیگومیوسن رخ داده است. اولین فاز ماگمایی، بیشتر ترکیب کوارتزدیوریت تا گرانودیوریت دارد و بدنه اصلی توده نفوذی جبال بارز را می‌سازد. به نظر می‌رسد پس از یک فاصله زمانی کوتاه و تفریق ماگمای درون آشیانه ماگمایی، توده‌های پورفیری به درون توده اصلی نفوذ کرده‌اند. ترکیب سنگ‌شناسی این توده‌ها (فاز دوم) به‌طور چیره گرانودیوریت تا گرانیت است. در پایان پس از مدت زمان کوتاه، آخرین فاز ماگمایی الیگومیوسن (فاز سوم) در منطقه رخ داده است که ترکیب گرانیتی تا آلکالی‌گرانیتی دارد. بر پایه موقعیت قرارگیری منطقه در نوار ماگمایی ارومیه- دختر به نظر می‌رسد که سنگ‌های مورد مطالعه حاصل فرورانش پوسته اقیانوسی نوتتیس به زیر پوسته قاره‌ای ایران مرکزی هستند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Petrology of Intrusive Bodyes in Jebale-Barez Granitoid Complex (South East Jiroft)

نویسندگان [English]

  • J Rasouli 1
  • M Ghorbani 2
  • V Ahadnejad 3
1 Ph.D. Student, Department of Geology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Geology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Department of Geology, Payame_Noor University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Jebale-Barez granitoid complex is composed of intrusive bodyes included Mijan, Dareh hamzeh, Kerver and Hishin and is located In the southeastern province of Kerman on the lengths of the 57 45 ' east to   58 00' and Northern latitudes 28 30' to 29 00'.The petrologic composition in intrusive bodyes composed of granodiorite, quartzdiorite, granite and alkali-granite. The geochemical variation diagrams of major oxides, the continuous spectrum of rock compositions has been carried out which indicates the crystallization of magmatic differentiation and extensive appendices. The magma nature of these rocks is sub-alkaline-calc-alkaline, which in SiO2-K2O plot they fall into calc-alkaline series with high potassium. Field observations, petrographic and geochemical studies suggest that the rocks in this area have granitoides I type. Studying the geochemical diagrams of the rocks in the studied area indicates that these rocks have been formed in active continental margin tectononic setting. Most of the volcanic arc granites (VAG) are of "pre-collision" and "syn- collision" types. Three magmatic phases occurred in oligomiocene in this area. The first phase of magmatism in this area composed of the quartzdiorite and diorite that makes the main body of Jebale-Barez granitoid complex. Porphyry bodies will penetrate into the main body, after a short period of magmatic fractionation inside the nest of magma. Petrographic composition of the second phase is mainly diorite to tonalite. Oligo-Miocene magmatic final phase (Phase III) occurs in the region after a short time that the lithological composition of the granite to alkali granite. The third group of rocks in the study area from the main body mother came from magma fractionation. based on the location of Urmia-Dokhtar magmatic belt seems the rocks of this region there came to subducted oceanic crust Neotethyan beneath continental crust of central Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Jebal-e Barez
  • Subduction
  • Urmia-Dokhtar zone
  • Active continental margin
  • I type granitoides