شناسایی خطواره‏های گسلی کمربند چین‌خورده- راندگی زاگرس بر پایه تفسیر تصاویر ماهواره‏ای و تعیین ارتباط آنها با موقعیت گنبد‏های نمکی رخنمون یافته سری هرمز با استفاده از تحلیل های GIS

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه زمین‏شناسی، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران

2 استاد، مؤسسه آموزش عالی کرمان، کرمان، ایران

3 استادیار، گروه زمین‏ شناسی، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران

4 دانشیار، گروه زمین ‏شناسی، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران

چکیده

در پهنه ساختاری زاگرس ایران، محدوده گسترده‌ای از گنبد‏های نمکی رخنمون یافته است که ساختاری ویژه در جهان دارند و در شرایط زمین‏ساختی ایجاد شده‌اند. گنبد‏های نمکی رخنمون یافته در کمربند چین‌خورده- راندگی زاگرس، الگوهای خطی ایجاد کرده‏اند. چنین روندهایی به نظر می‏رسد که وابسته به ساختار‏های خطی است که در تصاویر ماهواره لندست دیده می‏شود. تشخیص خطواره‏های گسلی و ارتباط آنها با موقعیت گنبد‏های نمکی از دیدگاه آماری، موضوع این مطالعه است. بر پایه تجزیه و تحلیل‌های سنجش از دور، جابه‌جایی‌های افقی در بخش‌هایی از ساختار چین‌ها و پراکنش گنبد‏های نمکی سری هرمز، 34 خطواره گسلی در منطقه تشخیص داده شد. به‌منظور تعیین ارتباط میان محل گنبد‏های نمکی و راستای خطواره‏های گسلی، روشی آماری به نام وزن‌های نشانگر به کار برده شد. بدین منظور، نقشه خطواره‏های گسلی و نقشه مرکز گنبد‏های نمکی به مدل رستر تبدیل و حریم‌هایی در پیرامون گسل‏ها استخراج شد؛ سپس ارتباط مکانی میان گنبد‏های نمکی و خطواره‏های گسلی به طور کمی با استفاده از روش وزن‌های نشانگر به دست آمد. بیشترین ارتباط گنبد‏های نمکی در فاصله افقی یک کیلومتری از خطواره‌هاست. روش وزن‌های نشانگر، نشان می‏دهد که خطواره‏های گسلی مرتبط با زمین‏ساخت منطقه، مهم‌ترین عامل در جایگیری گنبد‏های نمکی در منطقه مورد مطالعه هستند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Detection of Fault Lineaments of the Zagros Fold-thrust Belt Based on Landsat Imagery Interpretation and their Relationship with Hormoz Series Salt Dome Locations Using GIS Analysis

نویسندگان [English]

  • A Mehrabi 1
  • M Dastanpour 2
  • Sh Radfar 3
  • M.R Vaziri 4
  • R Derakhshani 3
1 Ph.D. Student, Department of Geology, Shahid Bahonar University, Kerman, Iran
2 Professor, Higher Education Institute, Kerman, Iran
3 Assistant Professor, Department of Geology, Shahid Bahonar University, Kerman, Iran
4 Associate Professor, Department of Geology, Shahid Bahonar University, Kerman, Iran
چکیده [English]

In the Zagros structural zone of Iran, there is a broad range of emergent salt domes, a unique morphology in the world that is developed in tectonic environment. In the Zagros fold-thrust belt, emergent salt domes exhibit the linear patterns. Such trends indicate their relation to the linear structural features which are observable by Landsat imagery. Detection of fault lineaments and their spatial relationship with salt dome locations have been the matter of this study on statistically viewpoints. Based on the remote sensing analysis, horizontal displacements of parts of folded structures and distribution of Hormoz series salt domes, 33 fault lineaments were detected. A statistical method called the weight of evidence modeling is used for determination of the relationship between salt domes places and fault lineaments trends. For this purpose, the fault lineaments map and the center of salt domes map are converted to the raster one and buffers extracted around the fault lineaments; then, the spatial relationship between the salt domes and fault lineaments are quantified using weights of evidence method. The salt domes are associated spatially with the fault lineaments within distances of 1 km in horizon. Weights of evidence method show that the fault lineaments could be the most important foci for emplacement of salt domes in the study area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Fault lineaments
  • Salt domes
  • Landsat imagery
  • Spatial relationship
  • Zagros