سنگ‌شناسی، دگرسانی‌ و کانه‌زایی رگه- رگچه‌ای چندفلزی (مس- سرب- روی) در منطقه لوبین- زرده، شمال ‌خاور زنجان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشجوی دکترا، گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 استاد، گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

4 کارشناسی ارشد، دانشکده علوم پایه، دانشگاه پیام‌ نور، تبریز، ایران

5 دانشیار، دانشکده علوم پایه، دانشگاه پیام ‌نور، تبریز، ایران

چکیده

منطقه مورد مطالعه در شمال‌باختری ایران و در پهنه فلززایی طارم واقع است. دگرسانی گرمابی گسترده و کانی‌سازی‌های مس- سرب و روی به فرم افشان، رگه‌ای و رگچه‌ای در این منطقه به چشم می‌خورد. در اندیس لوبین- زرده، تزریق توده نفوذی به سن الیگوسن (qm) به درون مجموعه‌های آذرآواری (ولکانی‎کلاستیک) ائوسن (سازندکرج) در امتداد ساختارها و گسل‌های طولی و ژرف بلندی‌های طارم سبب ایجاد دگرسانی شدید گرمابی شامل دگرسانی فیلیک، آرژیلیک، پروپیلیتیک و سیلیسی شده است. این توده دارای طیف ترکیبی کوارتز‎مونزونیت، کوارتز‌مونزودیوریت، و میکرودیوریت و دارای کانی‎های اصلی پلاژیوکلاز، پیروکسن، بیوتیت، هورنبلند، آلکالی‎فلدسپار، کوارتز و کانی‎های فرعی آپاتیت، زیرکن، کانی‌های کِدِر (اپک)، روتیل و اسفن است. ماگمای این توده سرشت کالک‌آلکالن تا با ماهیت شوشونیتی و ویژگی متاآلومینوس دارد و از دید موقعیت زمین‌ساختی، مرتبط با کمان آتشفشانی است. فعالیت‌های گرمابی حاصل از تزریق توده نفوذی یادشده سبب ایجاد دو سامانه رگه و رگچه در منطقه شده است؛ رگه- رگچه‌های کوارتزی دارای کانی‌زایی سولفیدی و رگه- رگچه‌های کربناتی تأخیری بدون کانی‎زایی. کانی‌زایی در رگه- رگچه‎های سیلیسی در امتداد گسل‌ها و شکستگی‌های منطقه که ناشی از سرد شدن توده نفوذی و زمین‎ساختی کلی منطقه هستند، صورت گرفته است. مهم‌ترین کانی‌سازی‌های منطقه شامل کانی‎های اکسیدی (ایلمنیت)، سولفیدی (پیریت، گالن، اسفالریت، کالکوپیریت)، سولفاتی (باریت) و کانی‌های ثانویه اکسیدی - هیدروکسیدی (هماتیت، گوتیت)، سولفیدی (کوولیت)، سولفاتی (انگلزیت) و کربناتی (مالاکیت و آزوریت) است. با توجه به  ویژگی‌های بنیادین کانه‌زایی منطقه لوبین- زرده، از جمله محیط زمین‎ساختی، سنگ میزبان، کانی‌شناسی، محتوای فلزی، شکل رگه- رگچه‌ای و دگرسانی‌های آن و مقایسه این ویژگی‌ها با ویژگی‌های بنیادین کانسارهای اپی‌ترمال، می‌توان کانی‌زایی رگه- رگچه‌ای فلزات‌پایه (مس- سرب- روی) در منطقه لوبین- زرده را در رده کانسارهای رگه‌ای اپی‌ترمال قرار داد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Petrology, Geochemistry and Alteration at the Polymetalic (Cu- Pb- Zn) Vein and Veinlet Mineralization in the Lubin- Zardeh Area, North East Zanjan

نویسندگان [English]

  • M.R Hosseinzadeh 1
  • S Maghfouri 2
  • M Moayyed 3
  • M Lotfehnia 4
  • B Hajalilou 5
1 Associate Professor, Department of Earth Sciences, Faculty of Natural Sciences, Tabriz University, Tabriz, Iran
2 Ph.D. Student, Department of Earth Sciences, Faculty of Natural Sciences, Tabriz University, Tabriz, Iran
3 Professor, Department of Earth Sciences, Faculty of Natural Sciences, Tabriz University, Tabriz, Iran
4 M.Sc., Faculty of Basic Sciences, Payame Noor University, Tabriz, Iran
5 Associate Professor, Faculty of Basic Sciences, Payame Noor University, Tabriz, Iran
چکیده [English]

The studied area is located in Tarom metallogenic zone (NW of Iran). This area illustrate widespread hydrothermal alteration and disseminated and vein-veinlet type copper, lead and zinc mineralization.Injection of qm Intrusive body into Eocene volcano clastic complex (Karaj Formation) along linear Faults caused intense hydrothermal alterations such as phyllic, argillic, propylitic and silicification. The major minerals of this rock are plagioclase, biotite, pyroxene, hornblende, alkali-feldespar, quartz with Lesser amount apatite, zircon, opaq minerals, rutile and sphene. Based on microscopic and geochemical assessments this rock is quartz- monzonite, tonalite, quartz- monzodiorite, and has calk-alkaline to shoshonitic and meta-aluminous character. This Pluton belongs to a volcanic arcs regime. The hydrothermal activities of penetrate intrusion causes the creation of two system vein and veinlet: ore bearing quartz vein- veinlet’s and non-ore bearing carbonate vein- veinlets. The mineralization in loubin- zardeh occured in quartz vein- veinlet along faults created via the intrusion of the intrusive. The main mineralizations of area are oxide (illmenite), sulfide (pyrite, Chalcopyrite, galena, sphalerite), sulfate (barite) and the supergene minerals are oxides and hydroxide, (hematite, goetite), sulfide (covelite), sulfate (anglesite) and carbonate (malachite and azourite). The most important characteristics of mineralization at the Lubin- Zardeh area such as tectonic setting, host rocks, mineralogy, metal content as well as wall rock alterations, and to compare these characteristics with the basic features of Epithermal deposits, the polymetal vein- veinlet mineralization in Lubin- Zardeh placed in the Epithermal category.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Lubin- Zardeh area
  • Epithermal
  • Vein- veinlet
  • Polymetal mineralization
  • Hydrothermal alteration
  • Tarom zone