شناخت ویژگی‌های کانی‌سازی مس در منطقه حاج‌علی‌بیگ‌کندی شیورداغ اهر بر پایه مطالعات میانبارهای ‌سیال

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه پیام نور، واحد تبریز، تبریز، ایران

2 کارشناسی ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اهر، اهر، ایران

3 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اهر، اهر، ایران

چکیده

در این پژوهش سعی شده است با به کارگیری نتایج مطالعات دما‌سنجی میانبارهای ‌سیال رگه‌های سیلیسی، ویژگی‌های پهنه کانی‌سازی مس شمال روستای حاج‌علی‌بیگ‌کندی اهر تعیین شود. مهم‌ترین واحد سنگی منطقه، شامل سنگ‌های آذرین درونی الیگوسن با ترکیب مونزونیت تا کوارتزمونزونیت است. سری ماگمایی به وجود آورنده این سنگ‌ها از نوع کالک‌آلکالن بوده و مربوط به محیط زمین‌ساختی پس از کوهزایی و گرانیت‌های پس از برخورد است .کانی‌سازی در منطقه، توسط گسل‌ها کنترل شده و به‌صورت رگه‌ای با روند چیره SW-NE است. کانی‌سازی‌ فلزی محدوده در ارتباط با توده نفوذی شیور و توده نفوذی جوان‌تر از آن ایجاد شده است. بر پایه مطالعات کانه‌نگاری مشخص شد که کانی‌های فلزی شامل کالکوپیریت و پیریت و کانی‌های ثانویه شامل کالکوسیت، دیژنیت، کوولیت، مالاکیت، بورنیت و اکسیدهای آهن است. بر پایه مطالعات میانبارهای ‌سیال میزان شوری میانبارهای ‌سیال از 5 تا بیشاز 50 درصد وزنی معادل  NaClو دمای همگن‎شدگی بیشتر میانبارهای‌ سیال میان 200 تا 420 درجه سانتی‎گراد و بالاتر از آن است. با بررسی نمودارهای مربوط، داده‌های میانبارهای سیال در دو محدوده مربوط به سامانه پورفیری و اپی‌ترمال قرار گرفتند. رخداد پدیده جوشش در سیال‌های کانه‌ساز از ویژگی‌های مهم کانی‌سازی مس در این منطقه است. این پژوهش نشان می‌دهد که شکل کانی‌سازی در منطقه شمال روستای حاج‌علی‌بیگ‌کندی به‎صورت رگه‌ای است و می‌تواند مربوط به کانی‎سازی‌های رگه‌ای نوع کردیلرایی باشد که بیشتر در بخش‌های بالایی سامانه‌های پورفیری قرار دارند. بنابراین احتمال پیدایش کانی‌سازی مس پورفیری در بخش‌های زیرین این منطق دور از انتظار نیست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Recognition of Copper Mineralization on the Basis of Fluid Inclusions Studies in Haj Alibay Kandy Area, Sheivar Dagh, Ahar

نویسندگان [English]

  • B Hajalilou 1
  • Z Karimzadeh 2
  • M Advai 3
1 Assocciate Professon, Department of Geology, Tabriz Branch, Payame Noor University, Tabriz, Iran
2 M.Sc., Department of Geology, Islamic Azad University, Ahar Brench, Ahar, Iran
3 Assistant Professor, Department of Geology, Islamic Azad University, Ahar Brench, Ahar, Iran
چکیده [English]

The properties and situation of copper mineralization in the  Haj Alibay Kandi area determined by quartz vein fluid inclusion and geophysical explorations in this study. The most important rock units include Oligocene intrusive rocks with monzonite and quartzmonzonite compositions. These rocks belong to calc-alkaline series and post orogenic and post collision regimes. The mineralization in this area was controlled by faults with NE-SW direction. These mineralizations are related to the Sheivar-Dagh and younger intrusives. Chalcopyrite, pyrite, chalcocite, digenite, covelite, malachite, bornite and iron oxides were determined by mineralographical studies. On the basis of geophysical explorations, the chargebility anomaly at the depth of 40 to 50 meters is related to the concentration of sulphide minerals. This anomaly is conforms with faulting system in the area. The salinity of ore bearing fluid is from 5 to 50 wt% of  NaCl and the homogenization temperature is 200 to 2400c and higher, on the basis of fluid inclusions studies. Fluid inclusions data are conformable with porphyry and epithermal copper deposits. This study shows that the boiling of ore fluids occurred at the mineralization stage. The shape of copper mineralization is vein and veinlets in this area and similar to cordilleran vein type deposit which can be observed at the top of porphyry copper deposits . Therefore, the formation of porphyry copper deposit at the deep levels of this area is expected.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ahar
  • Haj Ali bay Kandy
  • copper
  • Geophysics
  • Fluid Inclusions
  • Mineralization