تعیین خاستگاه سیال کانه‌ساز در کانسار کبالت قمصر با استفاده از میانبارهای سیال و ایزوتوپ‎‍‌های پایدار گوگرد و اکسیژن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه زمین‌شناسی اقتصادی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه زمین‌شناسی اقتصادی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 استادیار، گروه پترولوژی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

کانسار کبالت قمصر در 26 کیلومتری جنوب کاشان، در بخش میانی کمان ماگمایی ارومیه- دختر قرار گرفته است. واحدهای سنگی رخنمون‌ یافته در منطقه شامل آتشفشانی‌های ائوسن، نهشته‌های دریایی سازند قم و توده‌های نفوذی است. ترکیب توده‌های نفوذی منطقه، کوارتزدیوریت تا گرانودیوریت و همچنین میکرودیوریت پورفیری است که درون سنگ‌های آتشفشانی‌ ائوسن و سنگ‌آهک‌های سازند قم تزریق شده‌اند. تزریق این توده‌های نفوذی، موجب تبلور دوباره و دگرگونی در واحد‌های سازند قم شده و مجموعه‌ای از کانی‌های اسکارنی مانند گارنت، پیروکسن، خانواده اپیدوت، ترمولیت و اکتینولیت را پدید آورده است. سیمای این کانی‌سازی به‌شکل توده‌ای، رگه‌ای، برشی و پرکننده فضای خالی، افشان و رگچه‌ای بوده و در بخش‌های درون‌اسکارن و برون‌اسکارن رخ داده است. مگنتیت، کانه اصلی موجود در کانسار است که کبالتیت، کالکوپیریت و پیریت، آن را همراهی می‌کنند. بر پایه مطالعات ریزدماسنجی میانبار سیال روی گارنت و پیروکسن مرحله اسکارن پیشرونده و کوارتز مرحله دگرسانی پسرونده، در فاز پیشرونده دمای همگن‌شدگی 400 تا بیش از 600 درجه سانتی‌گراد و شوری 12 تا 20 درصد معادل وزنی نمک طعام و در فاز پسرونده دمای همگن‌شدگی در حدود 180 تا 200 درجه سانتی‌گراد، و شوری 8/5 تا 9/11 درصد معادل وزنی نمک طعام است. دماسنجی ایزوتوپی برای جفت کانی‌های پیریت و کالکوپیریت، دمای میان 241 تا 528  درجه سانتی‌گراد و برای جفت کانی‌های کوارتز و مگنتیت، دمای میان 441 تا 549  درجه سانتی‌گراد را ارائه می‌دهد. همچنین نسبت‌های ایزوتوپی گوگرد و اکسیژن، منشأ سیال ماگمایی و گرمابی همراه با آمیختگی با سیال‌های حوضه‌ای را برای این کانی‌سازی پیشنهاد می‌دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Determining the Origin of Mineralizing Fluid at Qamsar Cobalt Deposit Using Fluid Inclusions and S-O Stable Isotopes

نویسندگان [English]

  • H Mohammaddoost 1
  • M Ghaderi 2
  • N Rashidnejad-Omran 3
1 M.Sc., Department of Economic Geology, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Department of Economic Geology, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Department of Petrology, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Qamsar cobalt deposit is located 26 km south of Kashan, in the middle part of Urumieh-Dokhtar magmatic arc. Exposed rock units in the area include Eocene volcanics, Qom Formation marine sediments and plutonic bodies. The intrusive bodies have quartz-diorite to granodiorite composition as well as porphyry microdiorite. Intruding bodies into the Eocene volcanics and Qom Formation units caused recrystallization and metamorphism and formed assemblages of skarn minerals such as garnet, pyroxene, epidote, tremolite and actinolite. Mineralization occurred as endo-skarn and exo-skarn in massive, vein, brecciated, open space filling and diffusion forms. Magnetite is the main ore mineral and is accompanied by cobaltite, chalcopyrite and pyrite. Fluid inclusion microthermometry studies were performed on prograde stage garnet and pyroxene and retrograde stage quartz. Microthermometry studies show homogenization temperatures from 400 to more than 600°C and from 180 to 200°C as well as salinities between 12 and 20% and between 5.8 and 11.9% wt NaCl equiv. for prograde and retrograde phases, respectively. Isotopic thermometry on pyrite-chalcopyrite pair minerals gives 241 to 528°C and that for quartz-magnetite pair minerals gives 441 to 549 °C. Sulfur and oxygen isotopic ratios offer magmatic origin which mixed with basinal fluid for this mineralization.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Porphyry microdiorite
  • Sulfur Isotope
  • Oxygen Isotope
  • Fluid inclusion
  • Skarn
  • Cobaltite
  • Qamsar