ارزیابی زمین‌ریختی الگوی رشد جانبی چین‌های‌ فعال در کمان فارس، کمربند چین-راندگی زاگرس، ایران (مطالعه موردی: تاقدیس‌های هرنگ و کوه‌نمکی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، بخش علوم‌زمین، دانشکده علوم، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، بخش علوم‌زمین، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

چکیده

وجود رشد جانبی در چین‌های بالای یک گسل معکوس پنهان، یک فرضیه بسیار مهم بوده و به‌طورکلی پذیرفته شده است. در این پژوهش، الگوی رشد چین‌های فعال (تاقدیس‌های هرنگ و کوه ‌نمکی) کمان فارس واقع در زاگرس چین- راندگی از دیدگاه زمین‌ریخت‌شناسی زمین‌ساختی مورد بررسی قرار گرفته است. هدف اصلی این پژوهش کاربرد شاخص‌های زمین‌ریخت‌سنجی نظیر الگوی زهکشی، چگالی زهکشی، عدم تقارن حوضه‌های زهکشی و طول-گرادیان زهکش‌ها  برای تعیین جهت انتشار جانبی چین‌ها با تأکید بر فرایند پیوند تکه‌های مختلف چین است. مطالعات زمین‌ریخت‌شناسی نشان می‌دهد که برخی چین‌ها در زاگرس حاصل یک چین جنینی مجزا نبوده و در اثر پیوند جانبی تکه‌های متفاوت چین‌خورده گسترش یافته‌اند. نوع پیوند (خطی، مایل) تکه‌های مختلف یک چین در طی رشد جانبی به نحوه قرار‌گیری چین‌های جنینی اولیه بستگی دارد. بررسی شاخص‌های زمین‌ریخت‌سنجی در منطقه مورد مطالعه نشان‌دهنده این است که تاقدیس هرنگ حاصل رشد جانبی و اتصال مایل سه تاقدیس جنینی مجزا است در‌ حالی‌که تاقدیس کوه ‌نمکی از رشد خطی یک تاقدیس جنینی ایجاد شده است و نمی‌توان آن را حاصل پیوند چند قطعه مجزا دانست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Geomorphic Assessment of Lateral Growth of Active Folds in the Fars Arc, Zagros Fold-Thrust Belt, Iran (Case Study: Herang and Kuh-e-Namaki Anticlines)

نویسندگان [English]

  • A Faghih 1
  • A Jamshidi 2
  • A Nohegar 3
1 Assistant Professor, Faculty of Science, Department of Earth Sciences, Shiraz University, Shiraz, Iran
2 M. Sc. Student, Faculty of Science,Department of Earth Sciences, Shiraz University, Shiraz, Iran
3 Assistant Professor, Department of Range Land and Watershed Management, Hormozgan University, Bandarabbas, Iran
چکیده [English]

The existence of lateral propagation of folds above blind reverse faults is an important hypothesis and is generally accepted. In this research, the growth pattern of active folds (e.g., Herang and Kuh-e-Namaki anticlines) in the Fars Arc located in the Zagros Fold-Thrust Belt is investigated from tectonic geomorphology point of view. The main goal of this research is to use geomorphometric indices such as drainage pattern, drainage density, drainage basin asymmetry factor and stream length-gradient to determine direction of lateral fold growth with a special focus on the process of linkage of several different fold segments. Geomorphological studies show that some folds in the Zagros did not develop from a single embryonic fold but by lateral linkage of several different fold segments. The linkage type (linear or en-echelon linkage) of different fold segments depends on the alignment of the initial embryonic folds. Investigation of geomorphometric indices in the study area shows that the Herang anticline resulted from lateral growth and en-echelon linkage of three embryonic folds while the Kuh-e-Namaki anticline resulted from linear growth of a single embryonic fold and cannot be considered as a result of linkage of several different segments. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Active Fold
  • Fold growth
  • Geomorphometric Indices
  • Zagros fold-thrust belt