الگوی چین‎خوردگی و نقش آن در جایگاه ماده معدنی در معادن انجیره- وجین، تیران، باختر اصفهان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 دانشجوی دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

معادن انجیره- وجین تیران در 60 کیلومتری باختر اصفهان واقع شده‌اند. واحدهای سنگی در این معادن، سن کرتاسه‌ پایینی (بارمین بالایی- آلبین) دارند. این سنگ‌ها در سه معدن با فاصله کم از هم به‌صورت تاقدیس با روند شمال باختر- جنوب خاور به نام‌های وجین‌پایین، وجین‌بالا و انجیره- چکاب قرار دارند که میل محور آنها به سوی جنوب ‌خاور است. چین‌خوردگی واحدهای سنگی در هر سه معدن از الگوی یکسانی پیروی می‌کند که این امر ارتباط ساختاری سه معدن را به خوبی نشان می‌دهد. در بخش جنوب باختر هر سه معدن، تاقدیس‌های فرادیواره‌ای تشکیل شده‌اند که واحدهای کهن‌تر در آن برونزد یافته‌اند. در ترانشه‌های انجیره و چکاب که در موقعیت یال برگشته تاقدیس ایجاد شده است واحدهای کهن رخنمون دارند. در ترانشه وجین‌بالا، شیب لایه‌ها در یال جنوبی زیاد و در برخی از نقاط برگشته است. برداشت ساختاری از این سه معدن روشن ساخت که الگوی چین‌خوردگی در هر سه معدن از مدل (Break thrust fold) پیروی می‌کند. به‌طوری که همه آنها در ساختمان تاقدیسی با یال جنوبی با شیب زیاد یا برگشته قرار دارند. این تاقدیس با محوری با میل º15 به سوی º150N است. با توجه به چگونگی چین‌خوردگی در این مدل، با پیشرفت چین‎خوردگی گسل وارون در یال برگشته به‌وجود می‌آید که در این منطقه در سوی جنوب باختر هر سه معدن، این موضوع مشاهده می‌شود. این سه معدن توسط گسل‌های خاوری- باختری از یکدیگر جدا شده‌ و از همدیگر فاصله پیدا کرده‌اند. در این مطالعه افزون بر ارائه الگوی چین‌خوردگی، ارتباط گسل‌ها و شکستگی‌های موجود در هر سه معدن با استفاده از داده‌های صحرایی و ماهواره‌ای بررسی و برای هر سه معدن معرفی شده است. روند چیره شکستگی‌ها شمال باختر- جنوب خاور موازی صفحه محوری چین‌هاست و امتداد آنها با روند چین‌خوردگی در منطقه همخوانی دارد. مطالعه ساختاری در این سه معدن مشخص ساخت که ماده معدنی در سه موقعیت: 1) موازی لایه‎بندی در موقعیت چینه‌شناسی اولیه، 2) تمرکز در امتداد گسل وارون در یال برگشته تاقدیس و 3) تمرکز در سامانه گسستگی در منطقه قرار دارد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Folding Style and its Role in Location of Ore in Anjireh-Vejin Mines, Tiran, West of Isfahan

نویسندگان [English]

  • A Nakini 1
  • M Mohajjel 2
  • A Yarmohammadi 3
1 M. Sc., Department of Geology, Faculty of Basic Science, Tarbiyat Modarres University, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Department of Geology, Faculty of Basic Science, Tarbiyat Modarres University, Tehran, Iran
3 Ph.D. Studetnt, Department of Geology, Faculty of Basic Science, Tarbiyat Modarres University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Anjireh-Vejin Mines of Tiran are located 60 km west of Isfahan. Exposed rocks in these mines are Early Cretaceous (Early Baremian-Albian) in age. These rock units are exposed in NW-SE trending anticlines plunging shallowly to SE in three Vejin Paein, Vejin Bala and Anjireh-Chekab Mines. Folding in all three mines exhibits same style, indicating that the mines are closely structurally related. At the SW side of all the mines, anticlines formed above the hangingwall of a major reverse fault are breached and expose older Cretaceous units. In the trenches of Anjireh-Chekab mines, which cut the steeply-dipping and overturned limb of the anticlines, older rock units are observed. In the trench cutting the Vejin Bala mine, layers in the SW limb are of steeply-dipping to locally overturned attitudes. Structural evidence from these mines clearly indicated that all the three mines are situated in a unique anticline with overturned SW limb and a folding style that consistently characterize “break-thrust fold” model. This anticline plunges gently by 15º to N150º. In btreak-thrust model, as folding progressively advances, a major reverse fault is being generated along the overturned limb of the anticline, which is well observed along the SW part of the mines in the study area. The mines are separated by E-W trending faults producing the present geometry. In addition to presenting a fold style model, we explored the relation between faults and fractures in all the mines using field observations and satellite images. Fractures are dominantly oriented along NW-SE direction sub-parallel with the strike of the axial plane of the anticlines. Structural analysis revealed three types of ore concentrations: 1) parallel to the original stratigraphic layering, 2) along the reverse fault in the overturned limb of the anticline, and 3) in the fracture systems. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Overturned plunging anticline
  • Reverse Fault
  • Tiran
  • Isfahan