بررسی لرزه‌خیز بودن حرکات عهد حاضر در پهنه ساختاری سنندج- سیرجان با استفاده از فناوری‌های سنجش از دور و GIS

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران

2 دانشیار، پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

3 کارشناسی‌ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران

چکیده

این باور وجود دارد که پی‌سنگ پهنه ساختاری سنندج-سیرجان طی فازهای کوهزایی سیمیرین و لارامید سخت شده و به همین دلیل به عنوان پهنه‌ای غیرلرزه‌زا (یا با لرزه‌خیزی پایین) مطرح شده است. گستره شهرضا در بخش مرکزی این پهنه ساختاری، به عنوان مورد مطالعاتی انتخاب شد تا صحت لرزه‌خیز بودن حرکات عهد حاضر این پهنه ساختاری و در نتیجه لرزه‌خیز بودن، در آن مورد بررسی قرار گیرد. در این پژوهش با استفاده از فناوری‌های زمینی (Geoinformatics) مانند سنجش از دور، GIS و بررسی‌های صحرایی، سعی در شناسایی ساختارها، بررسی سازوکار حرکتی آنها، وضعیت کانون‌های زمین‌لرزه رخ‌داده، اثرات نوزمین‌ساختی عملکرد گسله‌های فعال گستره و علت بالا بودن فعالیت لرزه‌خیزی در این گستره شده است. نتایج نشان می‌دهد که گسل شهرضا (و گسل دهاقان در جنوب‌باختر گستره) با روند 140N و سازوکار راستالغز راست‌بر با مقدار قابل توجهی مؤلفه معکوس عمده‌ترین روند ساختاری در گستره می‌باشد. این پهنه گسل‌خورده توسط گسل نصرآباد (با روند70-50N) با سازوکار راستالغز چپ‌بر با کمی مؤلفه کششی، بریده و گاهی جابه‌جا شده است. در محل برخورد این دو گسل اصلی، تعداد زیادی کانون زمین‌لرزه با حل سازوکار کانونی راستالغز قرار گرفته است. افزون بر تعداد زیاد زمین‌لرزه‌ها در گستره شهرضا، اثرات حرکات نوزمین‌ساختی مربوط به فعالیت‌های عهد حاضر این گسله‌ها نیز قابل مشاهده می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation on Seismicity of Recent Earth Movements in Sanandaj- Sirjan Structural Zone, by using RS & GIS Techniques

نویسندگان [English]

  • H Safari 1
  • M.R Ghassemi 2
  • M Bahrami 3
1 Associate Professor, Department of Geology, Faculty of Science, Golestan University, Gorgan, Iran
2 Associate Professor, Institute for Earth Science, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
3 M.Sc., Department of Geology, Faculty of Science, Golestan University, Gorgan, Iran
چکیده [English]

This opinion exist that basement of the Sanandaj-Sirjan Zone was cratonized during Cimmerian and Laramide Orogenic phases and so, therefore it is considered as an aseismic (or low-sesimicity) zone. The Shahreza area in the central part of the zone is selected as a case study area for investigation on seismicity and recent movements and verifying of this hypothesis. We used Geoinformatic techniques (including: Remote Sensing, GIS and field surveying methods) in this research to detect the structures of the area and their kinematics, to locate earthquake foci, to find neotectonic evidences of active faults, and proofs for high seismicity of the area. Our results shows that the Shahreza fault (and Dehaghan fault located in southwest of study area) having a dextral strike-slip mechanism is the main structural trend in the area. This fault zone is truncated and offset by the Nosratabad fault (with strike N50-70E and sinistral strike-slip mechanism). In the intersection area of these main trends, many earthquake foci (with strike-slip focal mechanism) are located. Other than several earthquakes, neotectonic evidences for fault activity are are observed in the Shahreza area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geoinformatics
  • Sanandaj- Sirjan
  • Shahreza
  • Seismicity