مدل آماری برای برآورد ویژگی‎های مکانیکی نمونه‌هایی از تراورتن‌ها در چرخه‌های یخبندان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، بخش زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

2 دانشیار، گروه زمین‌شناسی مهندسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

در مناطق سردسیر، چرخه‌های یخبندان یکی از مهم‎ترین عوامل تأثیرگذار روی ویژگی‎های مکانیکی و در نتیجه دوام سنگ‌ها هستند. مقاومت فشاری تک‌محوری، کششی برزیلی و سرعت موج P از ویژگی‎های مکانیکی مهم به کار برده شده در ارزیابی دوام سنگ‌ها در این مناطق هستند. از آنجایی که تعیین این ویژگی‎ها در طی آزمایش‌ یخبندان بسیار وقت‎گیر و طاقت‌فرساست می‌توان از روابط آماری برای برآورد آنها استفاده کرد. در پژوهش حاضر یک مدل آماری چندمتغیره برای 15 نمونه تراورتن معرفی شده است که می‌تواند مقادیر مقاومت فشاری تک‌محوری، کششی برزیلی و سرعت موج P را در هر چرخه‌ از آزمایش یخبندان برآورد کند. در این مدل ویژگی‎های مکانیکی پس از چرخه‌های یخبندان به عنوان متغیر وابسته و همان ویژگی‎های مکانیکی در شرایط بکر، جذب آب و تعداد چرخه‌ آزمایش یخبندان به عنوان متغیر مستقل در نظر گرفته شده‌اند. نتایج آزمون‌های آماری و استفاده از داده‌های دیگر پژوهشگران نشان می‌دهد که مدل ارائه شده دقت و درستی قابل قبولی در برآورد مقاومت فشاری تک‎محوری، کششی برزیلی و سرعت موج P در چرخه‌های یخبندان و در نتیجه دوام نمونه‌ها دارد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Statistical Model to Estimate the Mechanical Properties of some Travertines under Freeze-thaw Cycles

نویسندگان [English]

  • A Jamshidi 1
  • M.R Nikudel 2
  • M Khamehchiyan 2
1 Assistant Professor, Department of Geology, Faculty of Basic Sciences, Lorestan University, Khorramabad, Iran
2 Associate Professor, Department of Engineering Geology, Faculty of Basic Sciences, Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran
چکیده [English]

In cold regions, freeze-thaw cycles are one of the most important agents affecting on the mechanical properties of stones and consequently their durability. Uniaxial compressive strength, Brazilian tensile strength and P-Wave velocity are among important mechanical properties in assessing the durability of the stones used in cold regions. As regards of determination these properties during the freeze-thaw cycles experiment is very time consuming and cumbersome, statistical relationships can be used to estimate the mechanical properties. In this study, a multivariate statistical model is presented for 15 samples of travertine, which can ​ estimate uniaxial compressive strength, Brazilian tensile strength and P-Wave velocity in each cycle of the freeze-thaw experiment. In this model, mechanical properties after freeze-thaw cycles were considered to be the dependent variable that dependent on the variables of the initial mechanical properties, water absorption and the number of freeze-thaw cycle. The statistical tests results and also data from other researchers show that model presented is reasonably accurate in estimating uniaxial compressive strength, Brazilian tensile strength, P-Wave velocity and consequently their durability of the travertines in each cycle of the freeze-thaw experiment.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Freeze-thaw cycles
  • statistical model
  • Uniaxial compressive strength
  • Brazilian tensile strength
  • P-wave velocity