برآورد دمای سطحی بازالت‌های گندم‌بریان- کرمان: به عنوان ‌یکی از قطب‌های گرمایی کره زمین با استفاده از تصاویر فروسرخ گرمایی سنجنده ETM+

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه زمین‎شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

2 دانشجوی دکترا، دانشکده زمین‎شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استاد، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 استادیار، گروه زمین‎شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

چکیده

منطقه گندم‎بریان یا ریگ سوخته در شمال باختر کرمان و در کویر لوت واقع شده است. این ناحیه همواره از دید دمای زیاد مورد توجه بوده است. در این مطالعه  با بهره‌گیری از مطالعات سنجش از دور گرمایی و با استفاده از نرم‎افزارENVI  و تصاویر گرمایی سنجنده ETM+ دمای سطحی منطقه گندم‌بریان اندازه‌گیری شده است (ساعت تصویربرداری 10 صبح روز چهارشنبه 7 مهرماه 1389). توزیع غیر یکنواخت سنگ‎های بازالتی و فرسایش و شکستگی سنگ‎ها در منطقه گندم‎بریان سبب شده است تا دمای سطحی محاسبه شده در بخش جنوبی گندم‌بریان که پوشیده از سنگ‌های بازالتی تیره رنگ است، شدت بازتاب گرمایی بیشتری نسبت به بخش شمالی منطقه از خود نشان دهد. از سوی دیگر بررسی فاکتور خطوارگی در این ناحیه نشان می‌دهد که مناطق با شدت شکستگی بیشتر دمای سطحی کمتری نسبت به پیرامون خود دارند. وجود رشته‌کوه‌ها در همه جهات کویر لوت (شمال، ‌جنوب، خاور و باختر)، نفوذ رطوبت دریایی به‌ویژه از سوی اقیانوس هند به درون آن را محدود می‌سازد و این امر سبب افزایش خشکی و تعداد ساعات آفتابی و کاهش ابرناکی منطقه شده است. به طور کلی موقعیت کویری، عرض جغرافیایی و ارتفاع پایین منطقه از عواملی هستند که در کنار جذب سطحی ویژه بازالت، دمای بسیار بالای سطح سرتخت بازالتی یادشده را سبب می‎شوند. با احتساب تصحیحات روزانه و ماهانه، دمای پایانی محاسبه شده به عنوان بالاترین دمای برآوردی سرتخت بازالتی گندم‌بریان در سال دست کم 76 درجه سانتی‎گراد است که بر پایه بررسی‌های صورت پذیرفته می‌توان این ناحیه را به عنوان یکی از قطب‌های گرمایی کره زمین در نظر گرفت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Estimation of the Surface Temperature of Basalts in Gandom Beryan- Kerman: as one of the Earth Thermal Poles by Using Thermal Infrared Images of ETM+ Sensor

نویسندگان [English]

  • B Bahrambeigi 1
  • D Raeisi 2
  • S.K Alavipanah 3
  • S.H Moeinzadeh 4
1 Ph.D. Student, Department of Geology, Faculty of Science, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran
2 Ph.D. Student, Faculty of Geology, College of Science, University of Tehran, Tehran, Iran
3 Professor, Faculty of Geography, University of Tehran, Tehran, Iran
4 Assistant Professor, Department of Geology, Faculty of Science, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran
چکیده [English]

Gandom Beryan or Burned Sand region is located in the LutDesert, NW of Kerman. This region has always been under consideration due to its high temperature. In this study, by utilizing thermal Remote Sensing studies, ENVI software, and thermal images ETM + (imaging time 10 am on Wednesday 7 October 2011) the surface temperature of Gandom Beryan was measured. Non-uniform distribution of basaltic rocks, erosion, and fracturing of rocks in Gandom Beryan has caused the calculated surface temperature in the southern part of the Gandom Beryan, which has been covered with dark basaltic rocks, shows reflections intensity more than the northern part of the study area. On the other hand, the photolineament index factor shows that the zones with greater fracture intensity than the other side have less temperature.  The existence of mountains in all directions of the Lut desert )north, south, east, and west) have limited the penetration of sea moisture especially from the Indian Ocean, and this problem causes the increasing of drought, sunshine, and decreasing of cloud in this region. In general, desert location, including latitude and low altitude are factors that cause the high temperature of Basaltic messa besides the special surface absorption of basalt. Respect to daily and monthly corrections, the final temperature is calculated as the estimated maximum temperature, which is at least 76° C for Basaltic messa in Gandom Beryan and based on the surveys, this region can be considered as one of the Earth thermal poles. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • GandomBeryan
  • Thermal Remote Sensing
  • Photolinement index factor
  • The Earth Thermal poles