نقش مواد افزودنی گل‌ پایه آبی سنگین در افزایش غلظت فلزات در پسماندهای سازند گچساران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 دانشیار، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 استاد، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران

چکیده

مقادیر قابل ‌توجهی پسماند در هر عملیات ‌حفاری نفتی تولید می‌شود که دارای اجزای گوناگون مانند فلزات‌ سنگین و هیدروکربن‌ها هستند. این پسماندها در گودال‌های خاکی کنار دکل ‌حفاری و یا دریا تخلیه می‌شوند که به‌منظور مدیریت‌ درست دفع آنها لازم ‌است ماهیت ژئوشیمیایی‌شان به‌خوبی شناخته‌ شود. در این پژوهش، نمونه‌برداری از مواد افزودنی گل پایه ‌آبی سنگین، سنگ‌شناسی‌های مختلف سازندگچساران و همچنین خاک‌های پیرامون انجام‌ شد. پس از آماده‌سازی، غلظت فلزات در نمونه‌ها به‌روش ICP-MS اندازه‌گیری شد. بر پایه نتایج به دست آمده، غلظت فلزات سرب، مس، آرسنیک، روی، مولیبدن، آنتیموان، جیوه و استرانسیم در پسماندها بیشتر از استانداردها و خاک های منطقه است. همچنین محاسبه ضریب ‌همبستگی میان عناصر در پسماندها نشان داد که فازهای کانیایی احتمالی، به‌صورت ناخالصی همراه با باریت حفاری وجود دارد. بررسی‌های زیست‌محیطی نیز نشان از آن دارد که این پسماندها نسبت به فلزات جیوه و آنتیموان، آرسنیک، مس و سرب بسیار آلوده هستند. استفاده از باریت با درجه خلوص بالا می‌تواند غلظت بسیاری از فلزات آلوده‌کننده را کاهش دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Heavy Water Based Mud Additives in Increasing Metals Concentration of Gachsaran Formation Wastes

نویسندگان [English]

  • M Farhadian Babadi 1
  • F Masoudi 2
  • A.R Zarasvandi 3
1 Ph.D. Student, Faculty of Earth Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
3 Professor, Faculty of Earth Sciences, Shahid Chamran University, Ahvaz, Iran
چکیده [English]

Considerable quantities of wastes are generated in drilling operation contain various components such as heavy metals and hydrocarbons. These wastes are discharged in pits or the sea, which their geochemical composition should be investigated for waste management. In this study, sampling of heavy water based mud additives; different lithology of the Gachsaran formation and soils around location was performed. After preparation, metal concentrations in samples were determined by ICP-MS method. The results showed that the concentration of metals such as lead, copper, arsenic, zinc, molybdenum, antimony, mercury, and strontium in the Gachsaran wastes are more than standards and soils of the region. In addition, the calculated correlation coefficients between elements in wastes showed that possible mineral phases as impurities associated with barite. The environmental assessments also suggested that these wastes are extremely polluted for Ag, Sb, As, Cu, Pb. Using pure barite could reduce the amounts of the heavy metals. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mud additives
  • Drilling wastes
  • Barite
  • Metals