وارون‌سازی سریع داده‌های الکترومغناطیس حوزه بسامد هلیکوپتری برای شناسایی بی‌هنجاری سولفید توده‌ای طلادار منطقه باریکا در آذربایجان غربی، ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ‌ارشد، دانشکده مهندسی معدن و نفت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشیار، دانشکده معدن، ژئوفیزیک و نفت، دانشگاه شاهرود، شاهرود، ایران

3 دانشجوی دکترا، دانشگاه صنعتی امیرکبیر؛ سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران،‌ ایران

4 دانشجوی دکترا، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

داده‌های الکترومغناطیس حوزه بسامد به دلیل سرعت بالای برداشت و وضوح مناسب برای ژرفا‌های نه چندان زیاد، در کاربردهای گوناگونی مانند اکتشاف آب و مواد معدنی، زیست‌محیطی و شناسایی مصنوعات بشری مدفون شده استفاده می‌شود. در وارون‌سازی این داده‌ها به مقاومت‌ویژه الکتریکی و ژرفا می‌توان با در نظر گرفـتن تقـریبی مناسـب، از روش‌های وارون‌سازی بسیار سریع‌تری نسبت به روش‌های وارون‌سازی با تکرار استفاده کرد؛ که در برخی منابع با نام روش‌های تـبدیل یا روش‌های وارون‌سازی سریع نام برده می‌شوند. منطقه مورد مطالعه در باختر برگه 1:100000 آلوت در استان آذربایجان غربی قرار گرفته است و طی مطالعات ژئوشیمیایی و لیتوژئوشیمیایی به عنوان یک بی‌هنجاری طلا- سرب معرفی شده است. این پهنه طلادار با توجه به مطالعات زمین‌شناسی طی دو مرحله تشکیل پهنه سولفید توده‌ای و تأثیر دگرگونی ناشی از پهنه برشی روی آن غنی شده است. در این مقاله ضمن معرفی الگوریتم‌های وارون‌سازی سریع، از الگوریتم اصلاح شده سیمون استفاده و نقشه‌های توزیع مقاومت‌ویژه الکتریکی برای بسامدهای مختلف سامانه برداشت تهیه شده است و سپس با در نظر گرفتن ویژگی‌های نوع کانی‌سازی، زمین‌شناسی منطقه، تفسیر مناسب از نقشه‌های توزیع مقاومت‌ویژه الکتریکی صورت گرفته است. با استفاده از این روش‌ها، محدوده‌های پهنه برشی و محل‌های کانی‌سازی احتمالی برای بررسی‎های بیشتر تشخیص داده شد. افزون بر ‌این به نظر می‌رسد که توزیع مقاومت الکتریکی حاصل از بسامد 7200 هرتز با میانگین ژرفای 60 متر نشان می‌دهد که مرز میان لایه آهک کرتاسه و متاولکانیک کرتاسه در ژرفا نسبت به سطح، تغییرات سریعی دارد که می‌توان با بررسی‌های صحرایی درستی نقشه زمین‌شناسی را نیز بررسی کرد.   

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Inversion of Frequency Domain Helicopter Electromagnetic Data for Recognizing Gold Enriched Massive Sulfide Anomaly in Barika Area, West Azerbaijan, Iran

نویسندگان [English]

  • M Shademan 1
  • A.R Arab-Amiri 2
  • H Kheyrollahi 3
  • D Rajabi 4
1 M. Sc., Faculty of Mining and Petroleum Engineering, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Faculty of Mining, Petroleum and Geophysics Engineering, Shahrood University, Shahrood, Iran
3 Ph.D. Student, Amirkabir University of Technology, Tehran; Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
4 Ph.D. Student, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Frequency Domain Electromagnetic surveys are being used for various applications like mineral and water exploration, environmental hazards and buried human-made materials because of its resolution and fast acquisition for low depth targets. Resistivity and its depth for each frequency could be calculated in a simpler approach and shorter time than Iterative Inversion Method, Called Straight or Fast Inversion Methods, by assuming earth as a homogeneous half space. Barika’s Anomaly situated in Alut Geology 1:100,000 sheets in west Azerbaijan is studied in order to prospect gold_ lead mineralization which has been detected in systematic geochemical and litho-geochemical surveys. In this paper we studied different Fast Inversion algorithms for synthetic data then applied the best method for real data. Resistivity distribution for each frequency produced and appropriate interpretation according to geology acquired. The results showed that there is a good correlation between low resistivity and shear zones. Also geology map can be modified with higher frequency resistivity.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Fast Inversion
  • Helicopter-Borne Electromagnetic
  • Massive sulfide
  • Barika
  • Iran