بررسی ویژگی‌های دولومیکریت‌های واحد دالان بالایی در یکی از میادین خلیج فارس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، دانشگاه هرمزگان، هرمزگان؛ پژوهشگاه صنعت نفت، تهران، ایران

2 دانشیار، پژوهشگاه صنعت نفت، تهران، ایران

چکیده

بخش بالایی سازند دالان یک افق مخزن گازی در خلیج‌فارس است که به‌دلیل تولید بالای گاز و میعانات گازی اهمیت ویژه‌ای دارد. این بخش به طور چیره تحت تأثیر دولومیتی‌شدن قرار گرفته است. دولومیکریت یکی از انواع دولومیت‌های شناسایی شده در این بخش است که بخشی از توالی بخش بالایی سازند دالان را در بر گرفته است. در این پژوهش با استفاده از مقاطع نازک میکروسکوپی، اطلاعات تخلخل و تراوایی حاصل از تجزیه مغزه و تجزیه‌های ایزوتوپی، این نوع دولومیت‌ها مورد بررسی قرار گرفته‌اند. به‌کمک شواهد سنگ‌‌نگاری همچون بلورهای بسیار ریز (5 تا 16 میکرون) هم‌اندازه و بی‌شکل این نوع دولومیت تشخیص داده می‌شود. بافت این نوع دولومیت معادلnonplanar-A  یاxenotopic-A  است. اشکالی مانند فابریک فنسترال، فیلامنت‌های میکروبی، حفره‌های باقیمانده از کانی‌های تبخیری و ترک‌های گلی در این نوع دولومیت دیده می شود. بر پایه این شواهد، چنین نتیجه گرفته شد که این دولومیت‌ها مربوط به رخساره فنسترال مادستون دولومیتی هستند که در بخش‌های بالایی پهنه کشندی از نوع گرم و خشک و تبخیری به‌وسیله آب‌های گرم تشکیل شده‌اند. نتایج حاصل از مطالعات ایزوتوپ اکسیژن و تعیین دمای تشکیل این دولومیت نشان داد که این نوع دولومیت در دمای میان کمینه 36/20درجه سانتی‌گراد و بیشینه 6/46 درجه سانتی‌گراد تشکیل شده است که محیط تشکیل بالا را تأیید می‌کند. بنابر این اطلاعات، مدل سبخا برای این نوع دولومیت ‌ارائه شد. مهم‌ترین فرایندهای دیاژنزی مؤثر بر دولومادستون‌ها، انحلال، تشکیل سیمان انیدریتی، تراکم، جانشینی به‌وسیله انیدریت و شکستگی است. مطالعات تخلخل و تراوایی این بخش نشان می‌دهد تغییرات کیفیت مخزنی تحت تأثیر رخساره است و در رخساره‌های گل‏پشتیبان مانند مادستون‌های دولومیتی (شامل دولومیکریت‌ها) کیفیت مخزنی ضعیف است؛ مگر این که در مراحل بعدی تحت تأثیر فرایندهای دیاژنزی مانند انحلال یا شکستگی قرار گرفته باشند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Investigation of The Properties of Dolomicrites in The Upper Dalan Units in a Field in The Persian Gulf

نویسندگان [English]

  • S Parham 1
  • M.R Kamali 2
1 Ph.D. Student, Hormozgan University, Hormozgan; Research Institute of Petroleum Industry, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Research Institute of Petroleum Industry, Tehran, Iran
چکیده [English]

The Dalan upper member is a gas reservoir in the Persian Gulf, which is important because of gas and condensates production. This unit has been affected by dolomitization. Dolomicrites is a type of dolomites identified in the studied interval. This investigation concentrates on dolomicrites from the point of view of its spatial distribution and reservoir zonation. This type of dolomite has been studied using thin section, RCAL, and isotopic analysis data. This type of dolomite is identified relying upon petrographical evidences such as very fine to fine unimodal, anhedral to subhedral crystals of dolomite. The texture is equivalent to xenotopic-A and nonplanar-A. Some features like fenestral fabrics, microbial filaments evaporitic cast, anhydrite nodules and mud cracks are also identified. The findings led us to the conclusion that dolomicrites pertains to fenestral dolomitic mudstone, which deposited in supratidal to arid upper intertidal. The result of isotopic analysis of oxygen revealed that this dolomite formed at temperature between 20.36ºC to 46.6ºC. This confirms deposition in sabkha environment so sabkha dolomitization model offered for dolomicrites. The diagenetic processes affected dolomudstones are dissolution, cementation, compaction, anhydrite replacement and fracturing.
Studies of the porosity and permeability data indicated that reservoir characterization is under the influence of texture. In mud-dominated facies like dolomitic mudstone, reservoir quality is poor to fair unless this part influenced by subsequent diagenetic processes like dissolution and fracturing.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Dolomicrite
  • Formation Temperature
  • Carbone and Oxygen Isotopes
  • Reservoir characterization