سنگ‌شناسی و ژئوشیمی توده‌های گرانیتوییدی شمال باختر تاکستان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلامشهر، تهران، ایران

2 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌پایه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران

3 کارشناسی ارشد، گروه‌ زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌پایه، دانشگاه آزاد واحد تهران شمال، تهران، ایران

چکیده

توده‌های نفوذی‌ رخنمون یافته در شمال باختر تاکستان در مطالعات سنگ‌نگاریو ژئوشیمیایی دارای ترکیب  گرانیت، گرانودیوریت، تونالیت، مونزودیوریت، کوارتزسینیت، کوارتزمونزودیوریت، مونزونیت، کوارتز مونزونیت و دیوریت هستند. سنگ‌های این توده از نظر درجه اشباع شدگی از آلومین اغلب متا آلومین هستند، و ماگمای تشکیل دهنده آنها بیشتر ماهیت کالکوآلکالن و کالکوآلکالن پتاسیم بالا و شوشونیتی نشان می‌دهند. ماهیت شوشونیتی این سنگ‌ها می‌تواند ناشی از دگرسانی‌هایی باشد که تحت تأثیر نفوذ محلول‌های گرمابی رخ داده و سبب افزایش برخی از عناصر متحرک از جمله پتاسیم شده است. محیط زمین‌ساختی این توده‌های گرانیتوییدی براساس ژئوشیمی عناصر اصلی محدوده‌های پس از برخورد
(Late Orogenic) و بالا آمدگی پس از برخورد (Post collision uplift) و همچنین محیط‌های برخوردی (IAG +CAG +CCG)، و بر اساس ژئوشیمی عناصر کمیاب گرانیتوییدهای کمان آتشفشانی (VAG) و گرانیتوییدهای برخوردی (VAG+ syn + COLG) به‌‌‌ویژه گرانیتوییدهای پس از برخورد (Post Collision Granitoind) را نشان می‌دهد. براساس الگوهای به دست آمده از بهنجارسازی با کندریت، سنگ‌های گرانیتوییدی تاکستان اعم از نمونه‌های دارای ترکیب میانه تا اسیدی، غنی شدگی از خاک‌های کمیاب سبک (LREE) مانند La,Ce,Pr نسبت به خاک‌های کمیاب سنگین (HREE) از جملهTm,Yb,Lu  را نشان می‌دهند. بی‌هنجاری منفی و ناچیز عنصر Eu افزون بر این که نشان‌دهنده حاکم بودن شرایط احیایی در ماگما است، ورود این عنصر دو ظرفیتی به ساختمان فلدسپارها به ویژه پلاژیوکلازها را نشان می‌دهد. الگوی بهنجار شده این گرانیتوییدها باORG  غنی‌شدگی آنها را از عناصر LILE(K,Rb,Ba) در برابر عناصر  HFS(Nb,Zr) و عناصر خاکی کمیاب سنگینHREE  مانند (Y,Yb) نشان می‌دهد، این الگو مشابه الگوی گرانیتوییدهایی است که در محیط مشابه با گرانیتوییدهای کمان‌های ماگمایی (VAG) تشکیل شده‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Petrology and Geochemistry of Granitoid Rocks in NW of Takestan

نویسندگان [English]

  • M Foudazi 1
  • H Sheikhi Karizaki 2
  • M Qholipour 3
1 Assistant Professor, Department of Geology, Islamic Azad University, Islamshahr Branch, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Geology, Faculty of Basic Sciences, Islamic Azad University,North, Tehran Branch, Tehran, Iran
3 M.Sc., Department of Geology, Faculty of Basic Sciences, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Tehran, Iran
چکیده [English]

The outcropped intrusive bodies in NW of Takestan show a combination of granite, granodiorite, tonalite, monzodiorite, quartz syenite, quartz monzodiorite, monzonite, quartz monzonite, and diorite. The granitoids rocks are calc-alkaline, high-K calc-alkaline, shoshonite, and metaluminous in character. The shoshonite characteristics of these rocks are caused by deformations created by the effect of penetration of hydrothermal solutions, which also increased some of the mobile elements such as potassium. The tectonic environment of these granitoid bodies are determined based on the geochemistry of main elements as collision (of Late Orogenic) and post collision uplift as well as collision (IAG+CAG+CCG) and based on the geochemistry of REE as volcanic arc granitoids, and collision granitoids (VAG+SYN+COLG) specially post collision granitoids. The chondrite normalized spider diagram of granitoid rocks of NW Takestan including samples having intermediate to acidic compositions, are enriched by LREE such as La, Ce, Pr to HREE such as Tm, Yb, Lu. Negative anomaly of Eu  shows not only governing of the restoration of the terms in magma, but also display the entrance of the double capacity of this element in feldspar structure especially plagioclase. The normalized pattern of these granitoids with ORG shows their enrichment of LILE specially K, Rb, and Ba against HFSE (Nb & Zr) and HREE such as Y, Yb. This pattern is similar to the granitoid patterns, which are formed by the volcanic arc granitoids (VAG). 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Volcanic Arc Granitoids
  • Late Orogenic Granitoids
  • High-K Calc-Alkaline