سنگ‌شناسی و دمافشارسنجی میکاشیست‌های ‌خلج (جنوب مشهد)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات‌، تهران، ایران

2 دانشیار، پردیس علوم، دانشکده زمین‌شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران

4 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات‌، تهران، ایران

چکیده

در شمال ‌باختری منطقه خلج واقع در جنوب مشهد، واحدهای دگرگونی فیبرولیت‌ گارنت استارولیت میکاشیست‌ و استارولیت گارنت‌ میکاشیست‌ در امتداد جنوب‌ خاوری تا شمال ‌باختری و به ‌موازات مجموعه دگرگونی کوه معجونی رخنمون دارند. کانی‌شناسی این دو واحد دگرگونی مشابه بوده و دارای کوارتز، بیوتیت، استارولیت، آلماندین، مسکوویت، زیرکن و ایلمنیت هستند؛ افزون ‌بر این، فیبرولیت گارنت استارولیت میکاشیست دارای فیبرولیت و استارولیت گارنت میکاشیست دارای کلریت و تورمالین است. نتایج فشارسنج  GBMAQ و دماسنج گارنت - بیوتیت بیانگر دماهای 560 و 605 درجه سانتی‌گراد برای فیبرولیت‌ گارنت ‌استارولیت‌ میکاشیست در فشار 5/3 و 5 کیلوبار و دمای 489 و 547 درجه سانتی‌گراد          (در محدوده فشار 5/3 تا 5 کیلوبار) برای استارولیت گارنت میکاشیست‌ است. روند افزایش دما و فشار در هنگام رشد گارنت بیانگر تأثیر رخداد دگرگونی ناحیه‌ای و حرارتی بر تشکیل این سنگ‌ها است. بر اساس بررسی و مقایسه مجموعه‌های کانی‌شناسی در سیستم KFMASH، درجه دگرگونی ناحیه‌ای در حد اوایل رخساره آمفیبولیت (در استارولیت گارنت میکاشیست‌) تا رخساره آمفیبولیت میانی (در فیبرولیت‌ گارنت ‌استارولیت‌ میکاشیست) است. نفوذ توده گرانیتوییدی خلج و انتشار حرارتی آن موجب افزایش دمای دگرگونی به  اوایل رخساره آمفیبولیت (در استارولیت گارنت میکاشیست) و رخساره آمفیبولیت میانی (در فیبرولیت‌ گارنت ‌استارولیت‌ میکاشیست) و در نتیجه پایداری و تشکیل فیبرولیت در نمونه‌های نزدیک‌تر به توده (فیبرولیت‌ گارنت ‌استارولیت‌ میکاشیست) شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Petrography and Geothermobarometry of the Mica Schists of Khalaj (Southern Mashhad)

نویسندگان [English]

  • R Samadi 1
  • H Mirnejad 2
  • A.A Baharifar 3
  • S.J Sheikh Zakariaee 4
1 Ph.D., Department of Geology, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran
2 Associate Professor, College of Science, Faculty of Geology, University of Tehran, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Department of Geology, Faculty of Science, Payame Noor University, Tehran, Iran
4 Assistant Professor, Department of Geology, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran
چکیده [English]

The fibrolite garnet staurolite mica schist and staurolite garnet mica schist cropped out around the northwest of Khalaj, south of Mashhad in a SE_NW direction along the metamorphic complex of Kuh-e-Majuni. They have similar mineralogy and consist of quartz, annite, staurolite, almandine, muscovite, zircon, and ilmenite; however, fibrolite in fibrolite garnet staurolite mica schist, and chlorite and tourmaline in the staurolite garnet mica schist are additionally found. Application of garnet - biotite thermometry and GBMAQ barometry indicates the temperatures and pressures of 560 and 605 °C / 3.5 and 5 kilobar for fibrolite garnet staurolite mica schist and temperatures of 489 and 547 °C (in 3.5 to 5 kilobar) for the staurolite garnet mica schist. Pressure and temperature increasing during the garnet growth indicates the effect of regional and contact thermal metamorphism on these rocks. Based on mineral paragenesis in KFMASH system, the metamorphic degree of regional metamorphism was about lower amphibolite (in staurolite garnet mica schist) to middle amphibolite facies (in fibrolite garnet staurolite mica schist). Meanwhile, intrusion of the Khalaj granitoid and its thermal diffusion raised the metamorphic temperature up to lower amphibolite facies (in staurolite garnet mica schist) and middle amphibolite facies (in fibrolite garnet staurolite mica schist), and consequently, this caused the fibrolite formation in the sample close to the pluton (i.e. fibrolite garnet staurolite mica schist).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mineral chemistry
  • Thermometry
  • Barometry
  • Metapelites
  • Khalaj
  • Mashhad