سنگ‌شناسی، ژئوشیمی و جایگاه ژئودینامیکی سیل‌ها-دایک‌‌های گابرویی در باختر شفارود، کوه‌های تالش

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد، پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

2 دانشیار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اسلامشهر؛ پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‌ شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

3 کارشناسی‌ارشد، سازمان زمین‌ شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

4 دکترا، سازمان زمین‌ شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

چکیده

سیل‌ها و دایک‌های تزریق شده به درون سنگ‌های آهکی کرتاسه پسین، در امتداد شفارود، بر پایه  ویژگی‌های بافتی و کانی‌شناسی به چهار گروه میکرو الیوین گابرو، میکروگابرو، میکروگابرو - دیوریت و دیاباز تقسیم شده‌اند. کانی‌های اصلی این سنگ‌ها الیوین، کلینوپیروکسن، آمفیبول و پلاژیوکلاز است. بررسی نمودارهای عنکبوتی نشان می‌دهد که احتمالا منشأ ماگمای مافیک اولیه میکروگابروها از بخش گوشته‌ای با منشأ سست‌کره‌ای (استنوسفری) و ویژگی OIB بوده است، اما پس از صعود و عبور از پوسته قاره‌ای بالایی دچار آلودگی و تغییر شده است. در نتیجه، کاهیدگی Nb و غنی‌شدگی عنصرهای Pb،Th ,Cs ,Rb, U دیده می‌شود. بررسی نمودارهای جدا کننده محیط زمین‌ساختی نشان می‌دهد که نمونه‌های میکروگابرو منشأ سست‌کره‌ای و درون صفحه‌ای با ماهیت آلکالن دارند که در اثر کشش به پوسته قاره‌ای بالایی رسیده‌اند و در اثر پدیده AFC، به صورت کنونی کالکو آلکالن تغییر یافته‌اند. وجود آنکلاو با ترکیب هیالو آندزیت بازالتی در نمونه دیاباز به سن کرتاسه پسین و مشابهت سنگ‌نگاری با آذرآواری‌های (پیروکلاست) منطقه مورد مطالعه (توف‌هایی با ترکیب آندزیتی تا آندزیتی بازالتی)، به سن پالئوسن نشان می‌دهد که این دیابازها از سنگ‌های آتشفشانی منطقه جوان‌تر هستند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Petrology, Geochemistry and Geodynamic Setting of Gabbroic Subvolcanics in the West of Shafarud, Talesh Mountains

نویسندگان [English]

  • M Keshavarz Hedayati 1
  • M.H Emami 2
  • A.R Karimi Bavand Pour 3
  • Kh Bahar Firouzi 4
1 M.Sc. Student, Research Institute for Earth Sciences, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Islamic Azad University, Islamshahr Branch; Research Institute for Earth Sciences, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
3 M.Sc., Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
4 Ph.D., Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
چکیده [English]

The microgabbroic sills and dikes have injected into the late Cretaceous limestones along Shafarud. Based on the textural and mineralogical features, they are divided into four groups: micro olivine gabbro, microgabbro, microgabbro-diorite, and diabase. The main minerals in these rocks are olivine, clinopyroxene, amphibole, and plagioclase. The spider diagrams show that the primary mafic magma is probably originated from the asthenosphere, but due to contamination with upper continental crust during eruption has been modified to calc-alkaline. As a result, depletion of Nb and enrichment in Pb, Rb, Cs, Th, and U is observed. Discrimination diagrams show that the primary alkaline microgabbros influenced by AFC process and modified to calc-alkaline rocks. The presences of pyroclastic enclaves in diabasic rocks indicate that the diabasic rocks are younger than the pyroclastic rocks.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Microgabbroic sills and dikes
  • Shafarud
  • Asthenosphere