زمین‌شناسی، کانی‌شناسی و مطالعه‌ میانبارهای سیال نهشته‌ برون‌زاد روی در منطقه‌ خارنگون، شمال‌خاوری بافق، ایران مرکزی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

2 دانشیار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران

3 استادیار، گروه زمین‌شناسی دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

4 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

5 دانشجوی دکترا، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران

چکیده

منطقه‌ خارنگون (Xârengun) در استان یزد، در فاصله‌ 185 کیلومتری خاور شهر یزد و 65 کیلومتری شمال خاوری شهرستان بافق قرار دارد. کانی‌سازی در منطقه‌ خارنگون در درون واحدهای سنگ‌آهکی و دولومیتی وابسته به سازند ریزو (معادل سازند سلطانیه)، به سن پرکامبرین بالایی-کامبرین زیرین اتفاق افتاده است. ماده‌ معدنی این نهشته در قالب کانی‌های اسمیت‌زونیت و همی‌مورفیت به‌صورت غیرهمزاد و به شکل چینه‌کران، بیشتر در مسیر لایه‌بندی و لامیناسیون‌های سنگ‌ میزبان کربناتی تشکیل شده‌ است. بالاترین عیار روی در نمونه‌های برداشت شده از این منطقه، 06/36 درصد ZnO  است و مطالعات ژئوشیمیایی گویای عدم همراهی قابل توجه سرب با روی در این پهنه‌ کانه‌دار و تشکیل یک زون تک کانیایی Zn است. مطالعات حرارت سنجی میانبارهای سیال در نمونه‌های مربوط به این منطقه نشان‌دهنده‌ نقش داشتن محلول‌های با منشأ جوی در تشکیل این ذخیره است. دمای همگن‌شدگی و شوری این میانبارها، به ترتیب با مقادیر  °C173- 153 و 2/0 تا 22 wt % eque.NaCl ، با سیال‌های تشکیل دهنده‌ ذخایر اپی‌ترمال مشابهت دارد. با توجه به شواهد به‌دست آمده از مطالعات صحرایی، کانی‌شناسی، ژئوشیمیایی و میانبار‌های سیال ، کانی‌سازی موجود در این پهنه در زمره‌ نهشته‌های غیرسولفیدی سوپرژن روی، از نوع ترکیبی جانشینی در سنگ دیواره -  جانشینی مستقیم قرار می‌گیرد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Geology, Mineralogy and Fluid Inclusion Investigation of Supergene Zn Deposit in Kharengun Zone, Northeast of Bafq,Central Iran

نویسندگان [English]

  • Z Miriyan 1
  • M Lotfi 2
  • A.A Shabani 3
  • M.A.A Mokhtari 4
  • E Haj Molla Ali 5
1 M.Sc. Student, Research Institute for Earth Sciences, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Department of Geology, Faculty of Science, Kharazmy University, Tehran, Iran
4 Assistant Professor , Department of Geology, Zanjan University, Zanjan, Iran
5 Ph.D. Student, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Tehran, Iran
چکیده [English]

The Kharengun area is located in the Yazd province, Central Iran, 130 km east of Yazd city and 65 km northeast of Bafq city. Mineralization in Kharengun area occurred within calcic and dolomitic units of the Rizou Formation (equivalent to Soltaniyeh Formation) of upper Precambrian- lower Cambrian age. The ore minerals of this deposit includes smithsonite and hemimorphite, that is stratabound and formed epigenetically along layers and laminations of carbonate host rocks. The maximum grade of zinc in samples taken from the study area exceeds 36% and geochemical studies indicate significant absence of Pb along with Zn in this area. Therefore, the Kharengun mineralization is a monomineral Zn zone.The fluid inclusion microthermometry investments explain the role of meteoric waters in generation of this deposit. The homogenization temperatures and salinity of the inclusions show the similarity between these fluids and the solutions responsiblefor the development of epithermal deposits.The Zn mineralization present in this zone belongs to the nonsulfide supergene deposit class, and a mixture of wallrock replacement and direct replacement subclasses.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Bafq
  • Khrengun
  • Supergene
  • Nonsulfide zinc
  • Smithsonite
  • Hemimorphite
  • Epithermal