مطالعه کانی‌سازی مولیبدن در نوار قره‌داغ(اردوباد)- شیورداغ با تأکید بر سنگ‌شناسی، ژئوشیمی و دگرسانی توده‌های نفوذی میزبان (شمال باختر ایران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

4 دانشیار، دانشگاه پیام نور، ایران

چکیده

محدوده مورد مطالعه در شمال استان آذربایجان شرقی (شمال باختر ایران) واقع شده است. مهم‌ترین توده‌های نفوذی موجود در منطقه شامل باتولیت‌های قره‌داغ و شیورداغ و استوک‌های پورفیری سونگون و هفت‌چشمه هستند. مطالعات پترولوژیکی و پتروگرافی نشان می‌دهد که ترکیب توده‌های نفوذی‌ از گابرو، دیوریت، مونزونیت، گرانودیوریت تا گرانیت در تغییر است. این توده‌ها بیشتر متاآلومینوس، کالک‌آلکالن با پتاسیم متوسط تا بالا و متعلق به کمان‌های آتشفشانی (VAG) و از نوع I هستند. مهم‌ترین دگرسانی‌ها در محدوده‌های کانه‌دار شامل سیلیسی، پتاسیک، پروپیلیتیک، فیلیک و آرژیلیک است. کانه‌زایی مولیبدن بیشتر در رگه‌ها و رگچه‌های کوارتزی واقع در زون پتاسیک (سیستم‌های پورفیری) و رگه‌ای و در زون اندواسکارن کانسارهای اسکارنی همراه با کانی گارنت رخ داده است. میزان Mo در توده‌های تفریق یافته و اسیدی بیوتیت‌دار با مقادیر بالایSi ،K ، Rb،   Baو عناصر LREE افزایش یافته است. غنی‌شدگی توده‌های نفوذی از عناصر K ، Rb و Ba  و تهی‌شدگی از عناصر Zr،Ta ، Y، Yb و Nb نشان‌دهنده متاسوماتیسم گوشته بالایی توسط پوسته اقیانوسی فرورونده، سپس تولید ماگما و بالا آمدن آن از پوسته نسبتاً ستبر است. توده‌هایی که دارای کانه‌زایی مولیبدن هستند، عمدتاً دارای ترکیب کوارتزمونزونیتی و گرانودیوریتی هستند.  

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study of Mo Mineralization in Gharehdagh (Ordobad)-Shivardagh Strip with Emphasis on Alteration, Petrology, and Geochemistry of Host Intrusive Bodies (Northwest of Iran)

نویسندگان [English]

  • Gh Sohrabi 1
  • M.R Hosseinzadeh 2
  • A.A Calagari 3
  • B Hadjalilu 4
1 Ph.D. Student, Department of Geology, Faculty of Natural Sciences, Tabriz University, Tabriz, Iran
2 Associate Professor, Department of Geology, Faculty of Natural Sciences, Tabriz University, Tabriz, Iran
3 Professor, Department of Geology, Faculty of Natural Sciences, Tabriz University, Tabriz, Iran
4 Associate Professor, Department of Geology, Payam-e-Noor University, Iran
چکیده [English]

The study area is located in north of East-Azarabaidjan (northwest of Iran). The most important intrusive bodies in the area include the Gharehdagh and Shivardagh batholiths and porphyry stocks of Sungun and Haftcheshmeh. The petrological and petrographical studies show that the composition of intrusives varies from gabbro through diorite, monzonite, and granodiorite to granite. All bodies are I-type and mostly metaluminous and calc-alkaline with medium to high potassium belonging to volcanic arcs. The most important alterations in ore-bearing areas include silicic, potassic, propylitic, phyllic, and argillic. Mo mineralization occurred mostly in quartz veins and veinlets within the potassic zone in porphyry systems and veins and also in endoskarn associated with garnet skarns. The amount of Mo increases in differentiated and biotite-bearing acidic bodies that have high values of Si, K, Rb, and REEs. The intrusive bodies enriched with K, Rb, and Ba and depleted in Zr, Ta, Y, Yb, and Nb elements indicate metasomatism of the upper mantle by subducting oceanic crust and subsequent generation of magma and its passes through relatively thick crust. The bodies bearing Mo mineralization are located mainly in the center of batholiths and have quartz monzonitic and granodioritic compositions. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Qaredagh- Shivardagh
  • Molybdenium
  • Mineralization
  • Introsive body
  • Geochemistry
  • petrology