مطالعه کانه‌زایی مس جیان در استان فارس با استفاده از داده‌های ژئوشیمیایی و میانبارهای سیال

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، بخش علوم‌زمین، دانشکده علوم، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 دانشجوی دکترا، بخش علوم زمین،دانشکده علوم، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

چکیده

کانسار مس جیان در فاصله 195 کیلومتری شمال خاوری شیراز و در لبه خاوریپهنه دگرگونی سنندج-سیرجان درون مجموعه آتشفشانی-رسوبی دگرگون شده کمپلکس سوریان با سن پرموتریاس قرار دارد. سنگ‌شناسی منطقه بیشتر شامل متابازالت، کلریت-کوارتز­شیست،کلریت-مسکوویت­شیست، میکاشیست و گرافیت­شیستاست. پیریت مهم­ترین کانی سولفیدی و کالکوپیریت کانی اصلی مس در این کانسار است که در ساختار­های توده­ای عدسی شکل تا به نسبت تخت و همچنین به‎صورت افشان، رگچه­ای و رگه­ایدر سنگ کلریت-کوارتز­شسیت کانه‌زایی شده­اند. داده­های ژئوشیمیایی عناصر متحرک (Ba, Rb, K, Na) و عناصر  خاکی کمیاب (REE) بیانگر برهم‎کنش سیال گرمابی کانه­ساز با سنگ­های میزبان است. نسبت میزان 02/8 Co/Ni=،500>Se/S*106 و5/32-09/29Y/Ho= در ماده معدنی کانسار جیان نشانگر تشکیل این کانسار در دما­های پایین­تر از 300 درجه سانتی‌‌گراد با حضور گسترده آب دریا در سیال گرمابی کانه‌زاست. همچنین داده­های دماسنجی مربوط به میانبارهایسیال کانی کوارتز در کانسنگ مس نشانگر دمای یکنواختی میان 124 تا 307 درجه سانتی‌گراد و شوری در محدوده 7/2 تا 14 درصد وزنی معادل NaCl است. پدیده­های سردشدگی و جوشش به عنوان مهم­ترین فرایند­های تحول سیال و سازوکاری مؤثر در کانه‌زایی مس در کانسار جیان به عنوان یک کانسار سولفید توده­ای با سنگ میزبان آتشفشانی-رسوبی هستند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Study on Mineralization of Jian Copper Deposit by Using Geochemical and Fluid inclusion Data, Fars Province

نویسندگان [English]

  • M.A Rajabzadeh 1
  • S Esmaeili 2
1 Associate Professor, Department of Earth Sciences, Faculty of Sciences, Shiraz University, Shiraz, Iran
2 Ph.D. Student, Department of Earth Sciences, Faculty of Sciences, Shiraz University, Shiraz, Iran
چکیده [English]

The Jian copper deposit is hosted by the Permo-Triassic SurianVolcano-Sedimentary Complex  on the eastern edge of the Sanandaj-SirjanMetamorphic Zone at a distance of 195 Km NE of Shiraz, southwestern Iran. The complex consists mainly of metabasalt, chlorite-quartz schist, chlorite-muscovite schist, mica schist and graphite schist. Pyrite is the most important sulfide and chalcopyrite is the major Cu-bearing mineral occurred as massive ores in lens to nearly tabular shapes and also as disseminations in veins and veinlets hosted by chlorite-quartz schist. On the basis of geochemical data the mobile elements (Na, k, Ba, Sr) and rare earth elements (REE) show an intense influence of mineralizing fluid on the host rocks. Co/Ni=8.02, Y/Ho (29.09-32.5) and Se/S*106

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geochemistry
  • Fluid inclusion
  • Copper deposit
  • Jian
  • Fars