ژئوشیمی سروک بالایی (بخش میشریف) و تأثیر فرایندهای دیاژنزی بر کیفیت مخزنی این بخش در میادین سیری E وD

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه زمین‎شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 استاد، گروه زمین‎شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 کارشناسی ارشد، شرکت نفت فلات قاره، تهران، ایران

چکیده

میادین نفتی سیری E (اسفند) وD (دنا) در جنوب خلیج فارس قرار گرفته‌اند. در هر دو میدان مورد مطالعه، سروک بالایی (بخش میشریف) با سن کرتاسه میانی (سنومانین - تورونین) به‌صورت تدریجی و همشیب روی آهک‎های آرژیلی خاتیا (شیلیف) و توسط ناپیوستگی اواخر تورونین در زیر شیل‎های لافان قرار گرفته است. شواهد سنگ‌نگاری، ژئوشیمیایی (تجزیه‌های عنصری Mg, Ca, Sr, Mn) و مقادیر ایزوتوپ اکسیژن و کربن مشخص کننده کانی‌شناسی اولیه آراگونیتی برای کربنات‎های سروک بالایی (بخش میشریف) در میدان سیری E (چاه A) است. مطالعات ژئوشیمیایی و تغییرات 18Oδ و 13Cδ نشان‌دهنده تأثیر دیاژنز جوی در آب‌وهوای گرم و خشک در یک سامانه دیاژنزی نیمه‌بسته تا باز با قشر کم خاک است. دمای آب دریا در زمان ته‌نشست سروک بالایی (بخش میشریف) بر پایه سنگین‌ترین ایزوتوپ اکسیژن 18 نمونه‌ای که کمترین دگرسانی را تحمل کرده است و با در نظر گرفتن ایزوتوپ اکسیژن آب دریای کرتاسه به میزان 1- پرمیل در حدود 34 درجه سانتی‌گراد محاسبه شده است. البته با توجه به مقادیر سبک ایزوتوپ اکسیژن، این دما باید دمای دیاژنزی مربوط به ژرفای کم دفن باشد. مطالعات سنگ‌نگاری چاه A در میدان سیری E و چاه B در میدان سیری D نشان‌دهنده میزان تأثیر فرایندهای دیاژنزی میکریتی شدن، انحلال، سیمانی شدن، نوشکلی، انحلال فشاری، تراکم فیزیکی، شکستگی و دولومیتی شدن بر کیفیت مخزنی سروک بالایی (بخش میشریف) است که از این میان مهم‌ترین عامل دیاژنزی در افزایش کیفیت مخزنی انحلال است که در طی دیاژنز جوی رخ داده است و مهم‌ترین عامل دیاژنزی در کاهش کیفیت مخزنی گسترش انواع سیمان‌ها به‌ویژه سیمان اسپاری بلوکی درشت‌بلور است که در طی دیاژنز دفنی رخ داده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Geochemistry of the Upper Sarvak (Mishrif Member) Formation and the Diagenetic Processes Effects on the Reservoir Quality of this Member, Sirri E and D Oil Fields

نویسندگان [English]

  • A Ghorbani 1
  • M.H Adabi 2
  • S Sohrabi 3
1 M. Sc., Department of Geology, Faculty of Earth Science, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
2 Professor, Department of Geology, Faculty of Earth Science, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
3 M. Sc., Iranian Offshre Oil Company, Tehran, Iran
چکیده [English]

The Sirri E (Esfand) and D (Dena) Oil Fields are located in the south of the Persian Gulf. The Upper Sarvak (Mishrif Member) Formation, late Cretaceous (Cenomanian-Turonian) in age, is underlain by the argillaceous limestone of Khatiyah and by the late Turonian unconformity overlain by the Laffan Shale in mentioned two oil fields. On the basis of petrographic and geochemical evidences (elemental analysis such as Mg, Ca, Sr, Mn) and oxygen and carbon isotope values, aragonite was original carbonate mineralogy for the carbonates of the Upper Sarvak (Mishrif Member) Formation in (Well A) in the Sirri E Field. The geochemical studies and δ18O and δ13C illustrate that these carbonates were affected by meteoric diagenesis in hot and arid climate and in semi-closed to open diagenetic system with thin soil layer. Temperature calculation based on the oxygen isotope value of the least-altered sample and δw around of -1 SMOW for Cretaceous, show that the seawater temperature was around 34˚C during the deposition of the Upper Sarvak (Mishrif Member) Formation. With regards to the highly altered samples and light oxygen values the temperature should be probably related to the shallow burial diagenesis. Petrographic studies of thin sections of the well A in the Sirri E Field and the well  B in the Sirri D Field show the effect of diagenetic processes such as micritization, dissolution, cementation, neomorphism, pressure solution, physical compaction, fracture and dolomitization on the reservoir quality of the Upper Sarvak (Mishrif Member) Formation. The most important diagenetic factor that increased the reservoir quality is dissolution, which occurred in the meteoric diagenesis. However, the most important diagenetic factor that decreased the reservoir quality is the expansion of various kinds of cement especially large blocky cement, which occurred in the burial diagenesis.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geochemistry
  • Diagensis
  • Reservoir quality
  • Upper Sarvak (Mishrif Member)
  • Sirri E and D Oil Fields