ژئوشیمی و پتروژنز توده‌های نفوذی اسیدی الیگو- میوسن شمال باختر شهربابک، کرمان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه هرمزگان، هرمزگان، ایران

2 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه شهیدباهنر، کرمان، ایران

چکیده

در جنوب خاوری کمربند ماگمایی ارومیه- دختر و شمال باختری شهرستان شهر بابک، منطقه جوزم، خبر و دهج بیش از 20 توده نفوذی بدرون سنگ‌های قدیمی‌تر نفوذ کرده‌اند. توده‌ها از نوع تونالیت تا گرانودیوریت است و سن آنها الیگومیوسن گزارش شده است. بافت آنها گرانوپورفیری و درشت‌بلورها شامل پلاژیوکلاز، آمفیبول و بیوتیت است. بر پایه داده‌های ژئوشیمیایی سرشت ماگمایی این سنگ‌ها کالکوآلکالن بوده و در یک حاشیه فعال قاره‌ای، متعلق به گرانیتوییدهای کمان آتشفشانی(نوع I) تشکیل شده‌اند. این سنگ‌ها از عناصر LILE غنی و از عناصر HFSE مانند Ti ، Nb و Ta تهی شده‌اند و در نمودار بهنجارشده با گوشته اولیه دارای نشانگر یک الگوی به‌شدت تفریق یافته از عناصر خاکی کمیاب و بدون بی‌هنجاری منفی اوروپیم هستند. این سنگ‌ها دارای مقادیر بالای SiO2، ,Al2O3Sr، Sr/Y و La/Yb و مقادیر پایینی از MgO، Y و Yb نسبت به سنگ‌های کالکوآلکالن معمولی هستند و در آنها ویژگی‌های آداکیتی دیده می‌شود. مقادیر بالای استرانسیم، نبود بی‌هنجاری منفی اوروپیم، غنی‌شدگی عناصر خاکی کمیاب سبک، تهی‌شدگی عناصر خاکی کمیاب سنگین، Y و Yb نشانگر ذوب یک سنگ منشأ دارای گارنت و هورنبلند در نبود پلاژیوکلاز است. بر پایه سیماهای بالا و نسبت‌های به‎دست آمده این سنگ می‌توانند از ذوب گارنت- آمفیبولیت یا آمفیبول- اکلوژیت حاصل شوند که احتمالاً حاصل از فرورانش سنگ‌کره اقیانوسی نوتتیس به زیر قاره ایران مرکزی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Geochemistry and Petrogenesis of Oligo-Miocene Plutonic Rock Bodies, Northwest of Shahr-e-Babak, Kerman Province, Iran

نویسندگان [English]

  • Gh Ghadami 1
  • A Moradiane Shahre Babaki 2
  • S.M Mortazavi 1
1 Assistant Professor, Department of Geology, Hormozgan University, Hormozgan, Iran
2 Associate Professor, Department of Geology, Shahid Bahonar University, Kerman, Iran
چکیده [English]

More than 20 tonalitic to granodioritic plutonic domes, Oligo-Miocene in age, have intruded into the older volcanic rocks, in southeast of Urumieh- Dokhtar Magmatic Belt, northwest of Shahr-e-Babak. These rocks have granoporphyritic texture and consist of Phenocrysts of plagioclase, amphiboles and biotites. The geochemical data show calc-alkaline affinities of these rocks , which formed in volcanic arc (I type) of an active continental margin. These data also show LILE and LREE enriched normalized multi-element patterns, and depleted of HFSE (Nb, Ta and Ti). Primitive mantle-normalized REE patterns display a dramatic decrease from LREE to HREE without any Eu anomaly. They have higher SiO2, Al2O3 and Sr content and Sr/Y and La/Yb ratios and lower MgO, Y and Yb contents than the normal calc-alkaline rocks, which reveal their adakitic characteristics. The high content of Sr, LREE enrichments, absente of Eu anomaly, HREE depletion, Y and Yb depletion pattern suggest the existence of garnet, amphibole and absence of plagioclase in the source rocks. Our data suggest that the plutons produced by partial melting of amphibole-eclogite or garnet-amphibolite, due to the subduction of Neotethys oceanic slab under the Central Iran continent.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tonalite
  • Granodiorite
  • Neo-Tethys
  • Adakite
  • Urumieh-Dokhtar