جایگاه زمین‌ساختی ـ ماگمایی بازالت‌های بالشی کرتاسه در دامنه شمالی البرز در خاور گیلان (شمال ایران): بخشی از مجموعه افیولیتی یا کافت درون قاره‌ای؟

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد لاهیجان، لاهیجان، ایران

2 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دماوند، دماوند، ایران

3 دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

بازالت‌های بالشی به سن کرتاسه در دامنه شمالی البرز در خاور گیلان (شمال ایران) برونزد دارند. این گدازه‌ها دارای ترکیب عمده اولیوین بازالت هستند. از نظر ژئوشیمیایی این بازالت‌ها جزو سری انتقالی یا کمی آلکالن بوده و بی‌هنجاری‌های منفی  Ba, Zr, Nb-Taو بی‌هنجاری‌های مثبت Pb , K و نسبت‌های پایین Ce/Pb و Nb/U و نسبت‌های بالای Ba/Zr , Th/Nb از شاخصه‌های آلایش این سنگ‌ها با پوستۀ قاره‌ای می‌باشند. در نمودارهای تشخیص جایگاه‌های زمین‌ساخت، گدازه‌های بالشی در محدوده بازالت‌های ریفت‌های درون قاره‌ای قرار می‌گیرند و قابل قیاس با بازالت‌های تحولی ریفت اتیوپی هستند. مطالعات ژئوشیمیایی نشان می‌دهدکه این بازالت‌ها از گوشته اسپینل لرزولیتی در اعماق کمتر از 60 کیلومتری و نرخ ذوب بخشی کمتر از 15% منشأ گرفته‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Tectono-Magmatic Setting of Cretaceous Pillow Basalts in the north Part of The Alborz Mountains in East of Guilan Province (North of Iran): A Part of Ophiolite Sequence or Intra-Continental rift?

نویسندگان [English]

  • Sh Haghnazar 1
  • S Malakotian 2
  • Kh Alahyarii 3
1 Assistant Professor, Department of Geology, Islamic Azad University, Lahijan Branch, Lahijan, Iran
2 Assistant Professor, Department of Geology, Islamic Azad University, Damavand Branch, Damavand, Iran
3 Ph. D., Department of Geology, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The pillow basalts, Cretaceous in age, outcrop in the northern part of Alborz in the East of Guilan province (north of Iran). The pillow lavas are mainly olivine basalts. From geochemical point of view, these rocks are transitional or mildly alkalic series and negative anomaly of Nb-Ta, Zr, Ba; positive anomaly of Kand Pb; low ratios of Ce/Pb, Nb/U and high ratios of Th/Nb and Ba/Zr are geochemical evidences of crustal contamination. In tectonic setting diagrams, the pillow lavas plots in intra-continental rift Basalts terrain and is comparable with the Transitional Ethiopian Rift Basalts. The geochemical studies show that the pillow basalts are derived from the spinel-lherzolite mantle source and originated from less than 60km depth with less than %15 partial melting.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Pillow basalts
  • Alborz
  • Guilan
  • Spinel-lherzolite
  • Intra-continental rift