تفسیر داده‌های ژئوفیزیکی (IP/RS) محدوده معدنی طلای هیرد بر مبنای مطالعات زمین‌شناسی، دگرسانی و کانه‌زایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

چکیده

محدوده معدنی طلای هیرد در استان خراسان جنوبی و در 140 کیلومتری جنوب شهرستان بیرجند قرار دارد. در این محدوده توده‌های نفوذی مافیک تا اسیدی با ترکیب گابرو تا گرانیت در توالی آتشفشانی- رسوبی ترشیری نفوذ کرده‌ و آنها را تحت تأثیر قرار داده‌اند. بر پایه مقدار پذیرفتاری مغناطیسی، این نفوذی‌ها در دو رده مگنتیتی (اکسیدی) و ایلمنیتی (احیایی) تقسیم‌بندی‌شده‌اند. مهم‌ترین دگرسانی‌هایی که در سطح زمین و گمانه‌های حفاری شناسایی شده‌اند عبارتند از: 1) کوارتز-‌ تورمالین- سریسیت؛ 2) کربناتی؛ 3) اسکارنی شدن و              4) پروپیلیتیک. کانی‌سازی طلا و عناصر همراه(W, Sn, Bi, As, Sb, Pb, Zn, Ag)  به صورت جانشینی، پراکنده، رگه- رگچه‌ای، توده‌ای، برشی و اسکارن در ارتباط با توده‌ نفوذی گرانیتی- گرانودیوریتی احیایی و با فواصل مختلف نسبت به آن تشکیل شده‌ است. مطالعات زمین‌شناسی، دگرسانی و کانه‌زایی کانسار طلای هیرد و مقایسه ویژگی‌های آن با ویژگی‌های ذخایر طلای شناخته شده در سطح جهان، نشان می‌دهد که این کانسار از نوع ذخایر طلای مرتبط با توده‌های نفوذی احیایی (RIRGS) است. از آنجا که در این سامانه‌ها بیشترین ذخیره طلا همراه با سولفید است و در سقف استوک‌های گرانیتوییدی احیایی کانه‌ساز و سنگ‌های هورنفلسی مجاور، شکل می‌گیرد، اکتشافات ژئوفیزیکی به روش پلاریزاسیون القایی و مقاومت ویژه الکتریکی بر روی توده نفوذی گرانیتوییدی احیایی و نواحی همجوار با هدف شناسایی بخش‌های پنهان کانی‌سازی، انجام شده است. تلفیق داده‌های ژئوفیزیکی IP –RS) ) با اطلاعات زمین‌شناسی، دگرسانی و کانی‌سازی منطقه، دلالت بر کانی‌سازی گسترده‌‌ای در حاشیه خاوری توده نفوذی و سنگ‌های دربرگیرنده دارد. در این ارتباط پنج ناحیه بی‌هنجار با  بارپذیری بیش از 30 میلی‌ولت بر ولت مشخص شده که به طور کلی می‌توان آنها را در دو دسته جداسازی کرد: 1) بی‌هنجاری دارای پلاریزاسیون القایی بالا و مقاومت ویژه کم که ناشی از حضور فراوان سولفورهای فلزی به صورت پراکنده، رگچه‌ای و توده‌ای همراه با دگرسانی شدید سریسیتی است و 2) بی‌هنجاری دارای پلاریزاسیون القایی بالا و مقاومت وی‍ژه الکتریکی متوسط تا بالا که مشخص‌کننده وجود سولفورهای فلزی به صورت پراکنده و شدت زیاد دگرسانی سیلیسی- کربناتی  می‌باشد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Interpretation of Geophysical Survey (IP/RS) in Hired Gold Prospecting Area Using Geology, Alteration and Mineralization Data

نویسندگان [English]

  • A Askari 1
  • M.H Karimpour 2
  • S.A Mazaheri 3
  • A Malekzadeh 4
1 Ph.D. Student, Department of Geology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
2 Professor, Department of Geology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
3 Associate Professor, Department of Geology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
4 Assistant Professor, Department of Geology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
چکیده [English]

The Hired gold prospect area is located in the Southern Khorasan province and 140 Km south of the Birjand city. The Acidic to mafic intrusive bodies with gabbro to granite composition have intruded into the Tertiary volcano-sedimentary sequences. Based on magnetic susceptibility, the intrusives are divided into two categories: magnetite (oxidized) and ilmenite (reduced) series. The important alterations recognized on land surface and bore holes consist of: 1) quartz-tourmaline-sericite alteration, 2) carbonation alteration, 3) skarnization, and 4) propylitic alteration. Au and accompany elements mineralization (W, Sn, Bi, As, Sb, Pb, Zn, Ag) have formed as replacement, disseminate, vein-veinlet, massive, breccias, and skarn related to reduced granitic-granodioritic intrusive bodies and with different distance as compared with the bodies. Geological, mineralization, petrographical, mineralogical and alteration studies of the Hired gold deposit and comparison with the characteristics of different types of gold mineralization in the world indicate that this deposit has the most similarity with reduced intrusion-related gold systems (RIRGS). Since In this system, the most of gold reserve is accompanied with sulfide minerals and they form in roof of the reduced granitoid stocks and adjacent hornfels rocks, The IP- RS geophysical methods on reduced granitoid intrusive body and near regions was executed with the aim of recognition of hidden parts. Combination of geophysics data (IP, RS) with geological, alteration, and mineralization studies shows well development mineralization in the east of intrusive body and the country rocks. In this relation, 6 anomalous regions has been defined with Chargeability up to 30 mv/v that on the whole, they  can be divided into two groups: 1) anomaly with high induced polarization and low specific resistivity resulting from presence of much metallic sulfurs as disseminate, veinlet, and massive accompanied with high sericitic alteration, 2) anomaly with high induced polarization and medium-high specific resistivity resulting from presence of much metallic sulfurs as disseminate and very high carbonation-silicic alteration.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hired
  • Gold
  • Reduced Intrusion-Related Gold Systems
  • Geophysical Exploration