فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

تهیه نقشه پتانسیل معدنی برای کانسارهای مس با استفاده از مدل ترکیبی نروفازی: مطالعه موردی برگه 100000/1 چهارگنبد در استان کرمان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
صادق کیانپوریان 1
مهران فرهمندیان 1
محمد کریمی 2
عباس بحرودی 3
1 کارشناسی ارشد، جهاد دانشگاهی، واحد صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران
2 استادیار، دانشکده مهندسی نقشه‌برداری و ژئودزی، دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران
3 استادیار، دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه تهران، تهران، ایران
10.22071/gsj.2015.42944
چکیده
وجود ذخایر متعدد مس در ایران  و اهمیت اکتشاف آنها، تهیه دقیق نقشه پتانسیل معدنی را به عنوان یک نیاز اساسی به‌وجود آورده است. فرایند تهیه نقشه پتانسیل معدنی یک فرایند پیچیده است که با استفاده از روش‌های مختلف قابل انجام است. یکی از روش‌های قدرتمند در تهیه نقشه پتانسیل معدنی استفاده از روش مدل ترکیبی نروفازی است که در آن تلفیقی از اطلاعات تجربی و استنباطی به طور همزمان مورد استفاده قرار می‌گیرد که این مسئله سبب افزایش سطح اعتماد این روش می‌شود. در این مطالعه از روش نروفازی برای تهیه نقشه پتانسیل معدنی در برگه 100000/1 چهارگنبد در استان کرمان استفاده شد. لایه‌های اطلاعاتی شامل نقشه‌های فاکتور زمین‌شناسی، ژئوشیمی، ژئوفیزیک، ساختارهای خطی، دگرسانی و 22 اندیس معدنی بودند. پس از تهیه این لایه‌ها در محیط نرم‌افزار GIS با اندازه سلول 100 متر، اطلاعات حاصل از آنها برای آموزش شبکه آماده‌سازی شد. ابتدا باید شبکه با استفاده از اندیس‌های معدنی آموزش داده شود، با این حال یکی از مشکلات استفاده از این روش تعداد کم داده‌های آموزشی بود. برای حل این مشکل به هر یک از اندیس‌ها بیش از یک سلول نسبت داده شد، این کار با تعیین فواصل 100 تا 1000 متر برای اندیس‌های معدنی، انجام شد. سپس شبکه با استفاده از سری‌های متفاوت داده‌ها آموزش داده شد و در نهایت اقدام به تهیه نقشه پتانسیل معدنی شد. نتایج حاصل نشان داد که بهترین جواب برای شعاع تأثیرهای 500 متر برای اندیس‌های معدنی به‌دست می‌آید که در آن 80% از اندیس‌ها در محدوده‌ با پتانسیل بالا قرار می‌گیرند. 
کلیدواژه‌ها
نقشه پتانسیل معدنی
مدل ترکیبی نروفازی
GIS
برگه چهارگنبد
فصلنامه علمی علوم زمین
دوره 24، 94- سنگ و کانی - شماره پیاپی 94
سال بیست و چهارم- شماره 94
زمستان 1393
صفحه 277-286