بررسی لرزه‌زمین‌ساخت خاور حوضه کاسپین جنوبی به کمک سازوکار زمین‌لرزه‌ها و بررسی‌های زمین‌ریخت شناختی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، بخش زمین‎شناسی، دانشکده علوم و مرکز پژوهشی زلزله، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

2 استادیار، بخش GPS، مؤسسه صنعتی کالیفرنیا، پاسادنا، امریکا

3 دانشیار، پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

چکیده

این پژوهش درباره لرزه‌زمین‌ساخت بخش شمالی البرز خاوری و جنوب خاوری دریای کاسپین است. این گستره پاره خاوری گسل کاسپین و دشت جنبای شمال آن‌ را در بر می‌گیرد. برای بررسی لرزه‌زمین‌ساخت گستره یادشده، داده‌های لرزه‌ای خردلرزه‌ها و به‌ویژه زمین‌لرزه‌های با بزرگای (ML) بیشتر از 5/4 از شبکه محلی سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور (سال‌های2009  و 2010)، 4 سال داده‌های لرزه‌ای از شبکه‌های لرزه‌نگاری مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران و پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله و همچنین بررسی‌های زمین‌ریخت‎‌شناسی در دشت شمال البرز خاوری (دشت شمال گرگان) به‎کار گرفته شده است. دینامیک زمین‎لرزه سال 1985 گرگان با بزرگایMS=6.0  نیز در این پژوهش بررسی شده است. سازوکار راندگی 3 زمین‎لرزه ژرف 1999، 2004، 2005 در گستره بررسی شده نشان‎دهنده رژیم فشاری در راستای شمالی- جنوبی در ژرفاست، اگر چه سامانه شیب‌لغز سازوکار زمین‌لرزه‌ها (ML>4.5)ی کم‎ژرفا در این گستره عادی بوده و نشان‌دهنده رژیم کششی در ژرفای کم در جنوب خاور دریای کاسپین است. بررسی‌های زمین‎ریخت‌شناسی نیز با این سامانه گسلش عادی همخوانی دارد. بررسی دینامیکی زمین‎لرزه 1985 گرگان و سازوکار آن نشان دهنده وابسته بودن این زمین‌لرزه با سازوکار راندگی به گسل کاسپین است. همه این گواهی‌ها به‎گمان نشان از راندگی پوسته جنوب خاوری دریای کاسپین به زیر البرز خاوری دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of Seismotectonics of Eastern South Caspian Basin Using Earthquakes Focal Mechanism and Geomorphological Investigations

نویسندگان [English]

  • M Nemati 1
  • J Hollingsworth 2
  • M.R Ghassemi 3
1 Assistant Professor, Department of Geology, Faculty of Sciences and Earthquake Research Center, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran
2 Assistant Professor, Division of GPS, California Institute of Technology, Pasadena, USA
3 Associate Professor, Research Institute for Earth Sciences, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
چکیده [English]

Our research focuses on the seismotectonics of the north of Eastern Alborz and southeast of the Caspian Sea. Eastern part of the Caspian fault, and seismological active plain situated in north of the area have been studied. The seismological data of microearthquakes (ML>4.5) recorded by the local network of the Geological Survey of Iran (installed during 2009 and 2010) and regional seismicity located by seismological networks of the Geophysics Institute of University of Tehran and International Institute of Earthquake Engineering and Seismology of Iran were used. Also geomorphological evidences in the area and dynamic parameters of the 1985 Gorgan earthquake, MS=6.0, are included for getting a better justification. Although deep thrust mechanisms of the 1999, 2004 and 2005 earthquakes indicate N-S compressional regime at depth and normal component of shallow earthquakes (ML>4.5) shows extensional regime at near surface in southeast of the Caspian Sea. The morphological evidences confirm this normal kinematics. In addition, the dynamical parameters of the 1985 Gorgan earthquake and its focal mechanism introduce the Caspian fault as the source of this thrust earthquake. All evidences confirm probable underthrusting of southeast of the CaspianBasin beneath the Eastern Alborz.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Caspian Sea
  • Earthquake
  • Thrusting
  • Moho discontinuity
  • Local Network
  • Seismotectonics