توزیع دگرریختی در پاسخ به برخورد ترافشارش مایل صفحه عربی با بلوک البرز باختری- آذربایجان، در زون برشی خوی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد خوی، گروه زمین‌شناسی، خوی، ایران

2 استادیار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم وتحقیقات، گروه زمین‌شناسی، تهران، ایران

3 دانشیار، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم پایه، گروه زمین‌شناسی، تهران، ایران

4 استاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، گروه زمین‌شناسی، تهران، ایران

چکیده

زون برشی شمال خوی (KSZ) در 130 کیلومتری شمال شهر ارومیه و 650 کیلومتری باختر تهران قرار گرفته است. بررسی ساختاری و ریزساختاری زون برشی شمال خوی مشخص ساخت این زون برشی شکل‌پذیر که شامل سنگ‌های دگرگون با سنگ‌های اولیه گوناگون است با فابریک غالب در راستای شمال باختر- جنوب خاور دگرریخت شده است. برگوارگی‌ میلونیتی در این زون برشی دارای راستای غالب شمال باختر- جنوب خاور بوده و شیب متوسط تا زیاد به سوی شمال خاور دارد. خطوارگی‌ میلونیتی میل کم تا متوسط به سمت شمال- شمال‌ خاور تا شمال دارند. گسل‌های معکوس و راندگی با راستای شمال باختر- جنوب خاور شیبی به سوی شمال خاور دارند. همچنین فابریک‌های برشی شکل‌پذیر توسط دوپلکس‌های سیستم گسلی تراستی و گسل‌های امتدادلغز تحت تأثیر قرار گرفته‌اند. روند کلی ساختارها نشان‌دهنده حداکثر کوتاه‌شدگی شمال‌ خاور- جنوب باختر است. چهار مرحله دگرریختی (D1-D4) در زون برشی شمال خوی وجود دارد. مرحله دگرریختی اول و دوم به صورت شکل‌پذیر پیش‌رونده و مرحله دگرشکل سوم و چهارم به صورت شکنا- شکل‌پذیر آنها را تحت تأثیر قرار داده است. ساختارهای نشان‌گر نوع برش شکل‌پذیر نظیر باند‌های برشی S و C، نوارهای برشی نوع C و َC، چین‌های برشی، ساختارهای قفسه کتابی، انواع ساختارهای ماهی‌گون و پورفیروکلاست‌های پوششی نشانگر آن است که زون برشی شمال خوی در طی دگرریختی در تکتونیک ترافشارش راست‌بر به وجود آمده است. از این که ساختارها و ریزساختارهای نشانگر برش معکوس و امتدادلغز راست‌بر در این زون با همدیگر مشاهده می‌شوند بیانگر وقوع توزیع در این زون است. این موضوع مشخص می‌کند که نیروهای تکتونیکی مایل نسبت به زون دگرریختی منطقه خوی در اثر تکتونیک همگرا بین صفحه عربی و بلوک آذربایجان- البرز باختری در شمال باختر ایران روی داده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Deformation Partitioning in Respons to Inclined Transpression Collision of Arabian Plate with West Alborz- Azarbayjan Block, The Khoy Shear Zone

نویسندگان [English]

  • H Haji Hosseinlou 1
  • A Solgi 2
  • M Mohajjel 3
  • M Pourkermani 4
1 1 Assistant Professor, Department of Geology, Khoy Branch, Islamic Azad University, Khoy, Iran
2 Assistant Professor, Department of Geology, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Associate Professor, Department of Geology, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
4 Professor, Department of Geology, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The Khoy shear zone (KSZ) is exposed 130 Km north of Uremia and 650 km west of Tehran. Structural analysis in the Khoy Shear Zone (KSZ) indicated that they consist of NW-SE oriented various metamorphic rocks. They contain NW-SE trending moderate to steeply dipping mylonitic foliation to the NE. Stretching lineation plunge shallowly to moderately towards NE. Thrust faults are oriented the same as mylonitic foliation. Ductile fabrics are superimposed by brittle structures. Orientation of the structures indicates that the main stress trend is NE-SW. Four deformation stages (D1-D4) identified in KSZ. The first two stages are ductile that superimposed by the two other ductile-brittle stages. Shear sense indicators such as S/C fabrics, shear bands, shear folds, book-shelf structures, fishes and mantled porphyroclasts indicate that the KSZ deformed via dextral transpression tectonic regime. The Khoy area contains both NW-SE striking dextral strike-slip and SW verging NE dipping ductile reverse shear fabrics. Ductile shear fabrics are overprinted by subsequent younger both thrust and strike-slip fault systems. Abundant syn-tectonic granitoids were intruded in the Khoy area during convergent. The shear deformation fabrics are well identified in both deformed intrusive and metamorphic-ophiolite complex. The geometry and kinematics of shear fabrics indicate a deformation partitioning in both ductile and brittle conditions during a progressive transpression tectonic regime. The KSZ deformed during an oblique convergence scenario between the Arabian and West Alborz- Azerbayjan blocks in NW Iran. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • deformation partitioning
  • Inclined Transpression
  • Khoy Shear Zone
  • Deformation Stages