الگوی توزیع زمانی زمین‌لرزه‌های جنوب خاور زاگرس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار، دانشگاه گلستان، دانشکده علوم، گروه زمین‌شناسی، گرگان، ایران

چکیده

در این مقاله، ویژگی‌های توزیع زمانی زمین‌لرزه‌های جنوب‌خاور زاگرس با استفاده از روش‌های چند‌فرکتالی مطالعه شد.  برای تشریح ویژگی‌های چند‌فرکتالی زمان رویداد زمین‌لرزه‌ها، ابعاد همبستگی عمومی (Dq) و طیف تکینیf(αq)  برای زمین‌لرزه‌های برابر و بزرگ‌تر از بزرگی کمال (Mc=4.5) محاسبه شد. به منظور بررسی تغییرات مکانی الگوی لرزه‌خیزی، ناحیه مورد مطالعه به سه منطقه تقسیم و نتایج حاصل از هر بخش با یکدیگر مقایسه شد. طیف‌های چندفرکتالی محاسبه شده در سه منطقه نشان می‌دهد که فعالیت لرزه‌ای در این مناطق دارای ساختار چندفرکتالی ناهمگن است. به‌جز زون گذر که در آن سه محدوده مقیاس‌بندی مشاهده می‌شود، در دو منطقه دیگر، دو گستره خطی کوتاه مدت و بلند مدت وجود دارد. با توجه به کم بودن محدوده بالایی گستره کوتاه مدت (کمتر از یک سال)، به‌نظر می‌رسد ویژگی‌های این گستره توسط زمین‌لرزه‌های کوچک (مثل پس‌لرزه‌ها) درون خوشه‌ها کنترل شده و محدوده بلند مدت توسط توزیع زمانی زمین‌لرزه‌های بزرگ‌تر و خوشه‌های مرتبط با آنها کنترل می‌شود.  در نمودار زون گذر، گستره بلند مدت خود به دو گستره با رفتاری کاملا متفاوت تقسیم شده است. مرز بین این دو گستره بلند با یک شکستگی شاخص در حدود 6/3 سال مشخص شده است. وجود این طول شاخص به این معنی است در منطقه زون گذر علاوه بر خوشه‌های زمین‌لرزه‌های کوچک، خوشه‌های دیگری از زمین‌لرزه‌های بزرگ‌تر نیز وجود دارد. نمودار‌های دوره بازگشت زمین‌لرزه‌ها در سه منطقه نیز کوتاه‌تر بودن دوره بازگشت زمین‌لرزه‌های اصلی در زون گذر را نسبت به مناطق دیگر تأیید می‌کند. در مجموع، نتایج تحقیق حاضر نشان‌دهنده‌ پیچیدگی و ناهمگن بودن الگوی توزیع زمین‌لرزه‌های زون گذر زاگرس-مکران نسبت به اطراف  است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Temporal Distribution Pattern of the Earthquakes in the SE Zagros

نویسنده [English]

  • M Agh-Atabai
Assistant Professor, Department of Geology, Golestan University, Gorgan, Iran
چکیده [English]

In this paper, the properties of temporal distribution of earthquakes in southeast Zagros were studied using multifractal methods. To describe the multifractal characteristics of the occurrence time of events, the generalized correlation dimensions Dq and the singularity spectrum f(αq) were calculated for earthquake sequence with magnitudes equal to or larger than the completeness magnitude (M= 4.5). In order to investigation of the spatial variations of seismicity pattern, the study area is divided into the three subareas and the results of the analyses were compared to each other. The calculated multifractal spectra for all subareas indicate that the pattern of seismic activity in these regions is a heterogeneous multifractal phenomenon. However, the graphs of correlation integral functions of the studied subareas have clear differences. Except the transition zone on which there are three scaling ranges, the other subareas show two scaling ranges: short and long time scales. The properties of short time scale are controlled by the distributions of small earthquakes (e.g. aftershocks) in clusters, whereas the long time scale is related to the distribution of larger main earthquakes and the clusters related to them. In the graph of transition zone, the large time scale is divided into two different ranges with a characteristic break on about 3.6 years. This characteristic length means there is another kind of clusters (main shocks) rather than the small earthquake clusters. The graphs of recurrence time of earthquakes support these results and show the shorter recurrence time of events in the transition zone. In addition, the results show that the transition zone has a more heterogeneous multifractal pattern rather than its surroundings.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Earthquake
  • Multifractal
  • transition zone
  • Asymmetry Factor
  • Recurrence time