مدل‌سازی فروکاهی افراز‌گسله زمین‌لرزه سال 1309 خورشیدی سلماس، شمال باختر ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی‌ارشد، پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

2 دانشیار، پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

3 دکترا، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

4 کارشناسی‌ارشد، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه علوم‌پایه دامغان، دامغان، ایران

چکیده

افراز‌هایی (scarp) که به دنبال زمین‌لرزه‌ها بر روی زمین ایجاد می‌شوند، با گذشت زمان و با تأثیر عوامل فرسایش، فروکاهیده می‌شوند (degrade) و شکل تیز (sharp) اولیه آنها تعدیل می‌شود. این فرایند با نرخ (rate) مشخصی صورت می‌گیرد که با معادله انتشار (diffusion equation) قابل محاسبه است. نرخ فروکاهی، تابع شکل اولیه افراز و ضریب فروکاهی است که ضریب معادله انتشار می‌باشد. این ضریب خود تابع فراسنج‌های گوناگونی است که مهم‌ترین آنها عبارتند از اقلیم و میزان فرسایش پذیری مواد افراز. با مدل‌سازی فروکاهیده شدن افراز‌های زمین‌لرزه‌‌هایی که زمان شکل‌گیری و هندسه آغازین آنها دانسته است، می‌توان این ضریب را محاسبه نمود. ما سه نیمرخ عرضی از افراز زمین‌لرزه سلماس، که سن آن آشکار است، تهیه کردیم و فروکاهی آنها را با برنامه‌ای که در نرم‌افزار متلب (Matlab®) نوشته شد، مدل‌سازی کردیم. میانگین ضریب‌های فروکاهی به‌دست آمده از این برنامه برای این افراز‌های گوناگون، به عنوان ضریب فروکاهی افراز زمین‌لرزه سلماس معرفی شد. این ضریب برای سایر افراز‌های زمین‌لرزه‌ای و پادگانه‌های این گستره و نیز گستره‌هایی با شرایط اقلیمی همانند گستره سلماس، قابل استفاده است و با تهیه نیمرخ‌های عرضی و لحاظ ضریب محاسبه شده در معادله انتشار می‌توان سن شکل‌گیری آنها را برآورد نمود. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Degradation Modeling of Salmas Earthquake (1930) Fault Scarp, NW Iran

نویسندگان [English]

  • N Saboor 1
  • M.R Ghassemi 2
  • M Eskandari 3
  • A Nazari F 4
  • B Oveisi 4
1 M.Sc. Student, Research Institute for Earth Sciences, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Research Institute for Earth Sciences, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
3 Ph.D., Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
4 M.Sc. Student, School of Earth Sciences, Damghan University of Basic Sciences, Damghan, Iran
چکیده [English]

Erosion agents diffuse the scarps created by the earthquakes, are and their primary sharp shapes are gentled. This process is accomplished with the definite rate, which is accounted with the diffusion equation. Rate of diffusion depends on primary shape of scarp and diffusion coefficient that is coefficient of diffusion equation. The coefficient depends on various parameters such as the climate and the value of erosion of scarp material. The coefficient is accounted with the modeling of earthquake scarp with the definite age and initial shape. We afforded three profiles from the Salmas earthquake scarp created in 1930. We diffused the reconstructive primary shape of them by the code that we wrote in the Matlab software. We present diffusion coefficient of the Salmas area, and the mean of definitive coefficient. This coefficient is used for other earthquake scarps and traces in this and other areas with the same climate. The age of their formation was calculated by this coefficient and the prepared profiles.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Degradation modeling
  • Diffusion coefficient
  • Earthquake Scarp
  • Salmas Fault