تحلیل مزوسکوپی و میکروسکوپی روند دیرینه تنش و واتنش با استفاده از دوقلوییe- و محور c- کلسیت‌های آینه‌های گسلی و خش‌لغزهای گسلی فروبوم دشت ارژن، جنوب باختر ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد، بخش علوم زمین، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

2 دانشجوی دکترا، بخش علوم زمین، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.

چکیده

فروبوم دشت ارژن با جهت شمال خاور در 65 کیلومتری باختر شیراز در اثر فعالیت قطعه‌هایی از گسل فعال کره‌بس تشکیل شده است. این فروبوم کششی بخشی از کمربند چین‌خورده ساده‌ زاگرس است که به وسیله سامانه گسل مرزی ارژن خاوری و باختری و عمود بر طاقدیس کوه شاه‌نشین و سلامتی دربرگرفته شده است. نمونه‌برداری جهت‌دار از آینه‌های گسلی دو گسل مرزی برای بازسازی سوگیری دیرینه تنش در تشکیل فروبوم دشت ارژن انجام شده است. از بررسی مزوسکوپی شامل داده‌‌های خش‌لغز گسلی برداشت شده از دو گسل موجود در منطقه که با روش وارونگی ((Inversion Method  لغزش گسلی انجام شده است، روند دیرینه تنش‌های فروبوم دشت ارژن بر پایه تجزیه خش‌لغزها به ترتیب برای 1σ روند،                   E °26N،°70 و برای 3σ روند E °40S،°25 به دست آمده است. بررسی میکروسکوپی مقاطع نازک صفحات XY و XZ نمونه‌های جهت‌دار نشان‌دهنده آن است که این مقاطع از کلسیت‌های نمونه-І و نمونه-П دو قلوییe-  تشکیل شده است. اندازه‌گیری دوقلویی e- و محورc-  کلسیت‌ها با ‌استفاده از صفحه میکروسکوپ نوری قطبنده پنج ‌محوری برای تعیین محور‌های "تنش" (P) و "کشش" (T)انجام شده است. مقدار متوسط به دست آمده  برای محور زیر- عمود بیشینه تنش اصلی°N35ºE±11/72   (σ1)‌ است و مقدار متوسط به دست آمده برای محور ‌اصلی کمینه تنش در اطراف فروبوم دشت ارژن °S35ºE±9/32 (σ3)  است. میدان تنش اطراف گسل‌های مرزی فروبوم وابسته به میدان تنش فعالیت گسل کره‌بس است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Mesoscopic and Microscopic Analyses of Paleostress and Strain Orientation of the Dasht-e-Arjan Graben: Using Calcite e-twin and c-axis of the Slickensides and Slikenlines Southwestern Iran

نویسندگان [English]

  • Kh Sarkarinejad 1
  • Z Kamali 2
1 Professor, Department of Earth Sciences, School of Sciences, Shiraz University, Shiraz, Iran
2 Ph.D. Students, Department of Earth Sciences, School of Sciences, Birjand University, Birjand, Iran
چکیده [English]

The NE oriented Dasht-e-Arjan graben with orientation is located in 65 Km west of ShirazCity. This graben is resulted from the active Kare-e-Bas fault segmentations. This extensional graben system is part of the Zagros Simply Folded Belt and bounded by two boundary fault system perpendicular to the Shahneshin anticline and Salamati anticline. These two boundary faults were named the East-Arjan and West-Arjan faults in this paper. The oriented samples and slabs from slickensides and slickenlines of these two faults were collected in order to reconstruct paleostress orientations for the Dasht-e Arjan graben activities. The paleostress analysis based on the fault-slip inversion method was performed from the striations or the slickenlines data collected from the two faults planes. This showed that the orientations of the maximum principal stress (σ1) of the graben is 70°, N 26° E and the minimum principal stress (σ3) is 25°, S 40°E. Microscopic examination of the oriented thin sections (XY- and XZ- planes) indicated that they consist of the type І and type П calcite e-twins. The measurements of the e- twin and c- axis were carried out using an optical polarizing microscope equipped with 5-axis Universal Stage in order to determine orientations of "Compression"(P) and "Tension" (T) axes. The mean orientation of the sub-vertical maximum principal stress (σ1) is N 35° E ± 11. 72º and mean orientation of the minimum principal stress (σ3) is S 35° E ± 9،32°. The stress field around the boundary faults of the graben is related to the stress field of the Kare-e Bas fault activities.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Zagros Simply Folded Belt
  • Dasht-e-Arjan Graben
  • Slickenline
  • Calcite e-twin