اکتشاف تله‌های هیدروکربوری منطقه قم با روش هندسه فرکتال و مدل سامانه اطلاعات جغرافیایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد، دانشکده مهندسی معدن، پردیس دانشکده‌های فنی، دانشگاه تهران، ایران.

2 کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران.

3 استادیار، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

4 استاد، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

5 کارشناسی ارشد، گروه اکتشاف، شرکت ملی نفت ایران، تهران، ایران.

چکیده

به منظور انجام مطالعات اکتشافی ذخایر هیدروکربوری، تعیین وضعیت تله‌های مناسب نفتی مدفون در رسوبات، شناسایی چین‌خوردگی‌های سازند قم و نیز بررسی وضعیت توده‌های آذرین منطقه، اندازه‌گیری‌های گرانی و مغناطیس در 2059 ایستگاه در منطقه قم انجام شد. آنگاه پس از اعمال تصحیحات لازم، نقشه‌های بی‌هنجاری بوگه و شدت کل مغناطیسی منطقه رسم شد. نقشه‌های باقیمانده گرانی و مغناطیسی به روش فرکتال تهیه و تفسیر و با نقشه‌های حاصل از روش روند سطحی مقایسه شد. تعبیر و تفسیر کیفی و کمی نتایج نشانگر آن بود که هر چند تنها بی‌هنجاری مثبت در نقشه باقیمانده گرانی منطقه می‌تواند از دید اکتشافات بعدی مورد توجه قرار گیرد؛ در بخشی از آن، شدت میدان مغناطیسی بالاست؛ بنابراین این احتمال وجود دارد که این محدوده زیر تأثیر گسل‌های پیرامون خود قرار گرفته باشد. نتایج ارائه‏شده در این نوشتار می‌تواند در تصمیم‌گیری برای انجام مراحل بعدی اکتشاف مفید باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Exploration of Hydrocarbon Traps Using Fractal Method and GIS Model at Qum Area, Iran

نویسندگان [English]

  • F Doulati Ardejani 1
  • M Pishdadian 2
  • A.R Arab-Amiri 3
  • R Kakaei 4
  • M Mohammado Khorasani 5
1 Professor, Faculty of Mining Engineering, College of Engineering, University of Tehran, Tehran, Iran.
2 M.Sc., Faculty of Mining Engineering, Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran.
3 Assistant Professor, Faculty of Mining, Petroleum and Geophysics, Shahrood University of Technology, Shahrood, Iran.
4 Professor, Faculty of Mining, Petroleum and Geophysics, Shahrood University of Technology, Shahrood, Iran.
5 M.Sc., Department of Exploration, National Iranian Oil Company (NIOC), Tehran, Iran.
چکیده [English]

In the aim of petroleum exploration at Qum area, gravity and magnetic measurements incorporating 2059 measuring stations have been conducted in order to detect likely buried oil traps, any volcanic intrusive, faults and subsurface folding related to the Qum formation. Bouguer and total magnetic anomaly maps were produced when the required corrections were made on the gravity and magnet data. The fractal method incorporating intensity-area model was used to produce residual gravity and magnetic maps. These maps were compared with those maps produced by trend surface analytical method and then interpreted. The results obtained by the interpretation show that although the presence of an anticline which was determined using gravity method is important for petroleum exploration; however, the magnetic intensity is very high on a part of this anomaly. Furthermore, it is probably affected by the surrounding faults. The results obtained in this study can be effectively used to decide doing further exploration works in the study are.  

کلیدواژه‌ها [English]

  • Fractal method
  • oil traps
  • Gravity and magnetic data
  • Intensity-area