مطالعات کانی‌شناسی و ژئوشیمی عناصر خاکی کمیاب کانسنگ‌های باریم- آهن- منگنز قره‎بلاغ، خاور مهاباد، استان آذربایجان‌ غربی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، گروه زمین‎شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

2 دانشیار، گروه زمین‎شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

چکیده

منطقه قره‎بلاغ، در 20 کیلومتری خاور مهاباد، جنوب استان آذربایجان ‌غربی قرار گرفته است. سنگ‌های کربناتی سازند بایندر و دولومیت‌های سازند سلطانیه در این منطقه میزبان کانی‎سازی‌هایی از باریم، آهن و منگنز هستند. با توجه به مطالعات کانی‌شناسی، باریت، مگنتیت، هماتیت، گوتیت، لیمونیت و پیرولوزیت تجمعات کانیایی اصلی این کانی‌سازی‌ها هستند که در مقادیر کم توسط کالکوپیریت، مالاکیت، آزوریت و کلسیت همراهی می‌شوند. آشکارترین ویژگی ژئوشیمیایی این کانی‌سازی‌ها، تفریق به‌نسبت ضعیف LREE از HREE در باریت و کانسنگ‌های آهن- منگنز، بی‌هنجاری‌های منفی Eu در کانسنگ‌های آهن- منگنز (26/0-76/0) و بی‌هنجاری‌های مثبت Eu در باریت (7/7- 51/10) است. تلفیق نتایج برآمده از بررسی‌های صحرایی، سنگ‎نگاری و ژئوشیمیایی (یافته‌های آنالیتیک و ضرایب همبستگی میان عناصر) نشان می‌دهند که عواملی همچون تغییرات در شرایط فیزیکوشیمیایی محیط (pH، Eh و دما)، فعالیت لیگاندهای کمپلکس‌ساز و حضور فازهای کانیایی فرعی (کانی‌های رسی، زیرکن، زینوتایم، و مونازیت) نقش ارزنده‌ای در پراکندگی عناصر خاکی کمیاب در طی کانه‎زایی و گسترش این کانسنگ‌ها داشته‌اند. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Studies of Mineralogy and Rare Earth Elements Geochemistry of Ba-Fe-Mn Ores in Ghareh-bolagh, East of Mahabad, West-Azarbaidjan Province

نویسندگان [English]

  • M Roohafza 1
  • S Alipour 2
  • A Abedini 2
1 M.Sc., Department of Geology, Faculty of Sciences, Urmia University, Urmia, Iran.
2 Associate Professor, Department of Geology, Faculty of Sciences, Urmia University, Urmia, Iran.
چکیده [English]

Ghareh-bolagh area is located in 20 Km of east of Mahabad, south of West-Azarbaidjan province. Carbonate rocks of Bayandour formation and dolomites of Soltanieh formation in this area are the host of mineralizations from Barium, iron and manganese. Based upon mineralogical investigations, barite, magnetite, hematite, goethite, limonite, pyrolusite were major mineral assemblages of these mineralizations which that is accompanied by chalcopyrite, malachite, azurite, and calcite in low amounts. The most important geochemical characteristic these mineralizations are relative weak differentiation of LREE from HREE in barite and iron-manganese ores, Eu negative anomalies in iron-manganese ores (0.26-0.76) and Eu positive anomalies in barite (7.7-10.51). Incorporation of the obtained results from investigations of field, petrographic and geochemical (analytic data and correlation coefficients between elements) indicate that factors such as changes in physicochemical conditions of environment (pH, Eh, temperature), activity of complexing ligands, and presence of minor mineral phases (clay minerals, zircon, zenotime, and monazite) played important role in distribution of rare earth elements during mineralization and development of these ores.   

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geochemistry
  • Barium-Iron-Manganese
  • Distribution of Elements
  • Rare earth elements
  • Mineralization
  • Ghareh-bolagh
  • Mahabad