زمین‌شناسی و ژئوشیمی کانی‌سازی طلا- مس- مولیبدن در منطقه انیق- قره‌چیلر (شمال خاور خاروانا- آذربایجان شرقی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

4 دکترا، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

چکیده

کانی‌سازی طلا- مس- مولیبدن منطقه انیق- قره‌چیلر در پهنه کانه‌دار ارسباران و در داخل باتولیت قره‌داغ رخ داده است. کانی‌سازی در این محدوده شامل رگه‌های کوارتزی حاوی کانی‌سازی طلا، مس و مولیبدن در داخل توده گرانودیوریتی می‌باشد که در سه منطقه مجزا شامل قره‌چیلر (2 رگه)، زرلی‌دره (8 رگه) و قره‌دره (چند رگه باریک و کوتاه) گسترش دارد. دگرسانی‌های موجود در اطراف رگه‌های کوارتزی شامل انواع سریسیتی و سیلیسی می‌باشند که از گسترش محدودی برخوردار هستند. رگه‌های کوارتزی عموماً متراکم و توده‌ای بوده و برخی رگه‌ها بافت شبکه‌ای و برشی نشان می‌دهند. رگه‌های کوارتزی با آرایش صفحه‌ای و به موازات هم (sheeted veins) در برخی نقاط، بویژه منطقه قره‌چیلر حضور دارند. محتوای کانی‌های سولفیدی در این رگه‌ها، عموماً کمتر از 10 درصد بوده و شامل پیریت، پیریت آرسنیک‌دار، کالکوپیریت، مولیبدنیت، بورنیت و اسفالریت و کانه‌های ثانویه کوولیت، کالکوسیت، مالاکیت، آزوریت و هیدروکسیدهای ثانویه آهن می‌باشد.
مطالعات ژئوشیمیایی و عیار سنجی عناصر، نشانگر عیارهای بالای طلا به همراه نقره، مولیبدن و مس در رگه‌های کوارتزی است. عیار متوسط طلا در دو رگه کوارتزی منطقه قره‌چیلر، به ترتیب برابر با 76/5 و 9/3 گرم در تن و در رگه‌های کوارتزی منطقه زرلی‌دره، به ترتیب 7/4، 12/3، 6/2، 45/0، 09/1، 34/1، 15/1 و 58/0 گرم در تن بدست آمده است. بیشترین عیار طلای اندازه‌گیری شده در کل منطقه انیق- قره‌چیلر، 359 گرم در تن است که مربوط به رگه کوارتزی شماره یک در منطقه زرلی‌دره (ZV1) با بافت شبکه‌ای و حفره‌ای می‌باشد. عناصر بیسموت و تنگستن نیز در تعدادی از رگه‌ها عیارهای قابل توجهی دارند. همبستگی خوبی بین طلا و عناصر نقره، مولیبدن، بیسموت و تنگستن وجود دارد. در رگه‌های کوارتزی منطقه قره‌دره، عیار طلا و مس پایین بوده، ولی عیار مولیبدن بین 15/1- 15/0 درصد متغیر است.
کانی‌سازی به صورت رگه‌های کوارتزی با آرایش صفحه‌ای در داخل توده نفوذی، محتوای پایین کانی‌های سولفیدی در رگه‌ها، هاله دگرسانی محدود، کانی‌سازی طلا همراه با مولیبدن و عیارهای بالایی از بیسموت و تنگستن، همبستگی طلا با عناصر Bi، W و Mo و شواهد سیالات درگیر (دمای بالای همگن شدن)، همگی شواهدی از این‌ است که کانی‌سازی طلا در محدوده انیق- قره‌چیلر می‌تواند جزو سیستم‌های طلای مرتبط با توده‌های نفوذی قلمداد شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Geology and Geochemistry of Aniq-Qarachilar Au- Cu- Mo Mineralization (NE of Kharvana, Eastern Azarbaijan)

نویسندگان [English]

  • M.A.A Mokhtari 1
  • H Moinvaziri2 2
  • M.R Ghorbani 3
  • M Mehrpartou 4
1 Assistant Professor, Department of Geology, Faculty of Science, University of Zanjan, Zanjan, Iran
2 Professor, Department of Geology, Faculty of Science, Kharazmi University, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Department of Geology, Faculty of Science, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
4 Ph.D., Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
چکیده [English]

Au-Cu-Mo mineralization of Aniq-Qarachilar area is located in Arasbaran ore zone within the Qaradagh batholith. Mineralization in this area mainly includes Au-Cu-Mo bearing quartz veins within the granodiorite that cropped out in three areas include: Qarachilar (2 major veins), Zarlidareh (8 veins) and Qaradareh (some narrow and short veins). Alterations around the quartz veins include sericitic and silisification that has limited development. Quartz veins have compact, boxwork and brecciated texture. Sheeted veins of quartz present in some areas especially in the Qarachilar area. Sulfide mineral content of these veins commonly less than 10 percent and includes pyrite, As- bearing pyrite, chalcopyrite, molybdenite, bornite, stibnite, sphalerite and galena. Secondary minerals include coveline, malachite, azurite and iron hydroxides. Geochemical studies and grades of elements indicate that Au, Ag, Cu and Mo have high content in quartz veins. The average grade for Au in two quartz veins in the Qarachilar area is 5.76 and 3.9 ppm. The average grade for Au in the quartz veins in the Zarlidareh area is 4.7, 3.12, 2.6, 0.45, 1.09, 1.34, 1.15 and 0.58 ppm. The highest Au grade is about 359 ppm that belongs to a quartz vein with boxwork texture in the Zarlidareh area (ZV1). Moreover, W and Bi have high concentration in some veins. There is a good correlation between Au and Ag, Mo, W and Bi. Au grades in the Qaradareh quartz veins is low, but Mo grades vary between 0.15- 1.15%. Mineralization as silisic sheeted veins within the granodioritic intrusion, low concentration of sulfide minerals within the quartz veins, limited alteration aureole, Au mineralization together with Mo mineralization and high concentrations of Bi and W and relatively good correlation of Au with Ag, Bi, W and Mo indicate that Au mineralization in the Aniq-Qarachilar area can be classified as an intrusion related gold systems.  

کلیدواژه‌ها [English]

  • Aniq
  • Qaradagh batholith
  • Kharvana
  • Qarachilar
  • Au- Cu- Mo mineralization