بررسی عوامل مؤثر بر حرکات توده‌ای برپایه تهیه نقشه‌های پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش (مطالعه موردی: ارتفاعات دنای زاگرس)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی، اصفهان، ایران

2 استادیار، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 کارشناس، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی، اصفهان، ایران

چکیده

حرکات توده‌ای با توجه به ماهیت و تنوع‌شان و مخاطراتی که برای جان و مال انسان‌ها دارند، همواره مورد توجه و مطالعه دانشمندان رشته‌های مختلف علوم‌زمین، همچون زمین‌شناسی مهندسی، زمین‌ریخت‌‎شناسی، آبخیزداری و... بوده‌اند. با توجه به این که رخداد این پدیده، سازوکار پیچیده‌ای دارد و عوامل و متغیرهای پیچیده‌ای می‌توانند در ایجاد آن مؤثر باشند، مطالعات گسترده‌ای در زمینه شناخت عوامل مؤثر، دسته‌بندی، پهنه‌بندی و مدل‌سازی این فرایند صورت گرفته است. در این پژوهش، لغزش‌های حوضه کهردان، در جنوب شهرستان سمیرم و ارتفاعات دنای زاگرس، از توابع استان اصفهان، مورد مطالعه قرار گرفت و نقشه پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش به روش‌های آماری دومتغیره و چند‌متغیره تهیه گردید. در مرحله بعد، مناسب‌ترین روش که بالاترین صحت و دقت را نیز دارد، معرفی شد. همچنین بر اساس تجزیه و تحلیل‌های به عمل آمده، اولویت و ترتیب تأثیر عوامل مؤثر در رخداد زمین‌لغزش تعیین شد. بر ‌پایه بررسی‌های صورت گرفته، شش عامل شیب، سوی شیب، سنگ‌شناسی، کاربری زمین‌ها، بارندگی و فاصله از آبراهه، انتخاب و بررسی شد. در ادامه نقشه پراکنش خطر زمین‌لغزش و محاسبات آماری مربوط به چهار روش ارزش اطلاعات، تراکم سطح، رگرسیون خطی و تحلیل ممیزی بررسی و در پایان نقشه پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش، تهیه شد. نتایج حاصل نشان داد که بهترین نقشه پهنه‌بندی خطر، نقشه حاصل از روش آماری ارزش اطلاعات است که امکان استفاده در کارهای عمرانی و برنامه‌ریزی را دارد. همچنین اهمیت عوامل مؤثر در رخداد زمین‌لغزش در منطقه به ترتیب شامل سنگ‌شناسی، فاصله از آبراهه، کاربری زمین‌، شیب، جهت شیب و بارندگی هستند.

عنوان مقاله [English]

Investigation of Effective's Parameters on Mass Movement by Using of Landslide Hazard Zonation Maps (Case Study: Northern's Karoon Basin)

نویسندگان [English]

  • K Shirani 1
  • A Seif 2
  • A Nasr 3
1 Assistant Professor, Research Center for Agriculture and Natural Resources, Isfahan, Iran.
2 Assistant Professor, Geographic Sciences and Planning Faculty, Isfahan University, Isfahan, Iran.
3 Master, Research Center for Agriculture and Natural Resources, Isfahan, Iran.
چکیده [English]

Regarding their nature and their variety, and hazards that landslides have for humans life and properties, landslides have always been the center of attention and study by scientist from different fields of study such as: geology, engineering geology, geomorphologies, these phenomena are a complex activity and different factors and variables could be effective in this occurrence, numerous studies have been done to recognize the effective factors, classification, zooming and modeling. Accordingly, we have tried to study the landslides in Kahredan basin in northern part of Semirom, DenaMountain in Zagros zone suburban area in Esfahan province and provide a landslide hazard zonation map by using the statistical method and the hazard map which has the most accuracy and precision will be selected. So finally we specify the order of effective parameters in landslides. According, by selecting following six parameters: slope aspect, lithology, land use, rainfall and distance from drainage, we provided the distribution of landslides map by using following four methods.
Information value, linear regression, discriminate analysis and area density. The best landslide hazard zonation map has been statistical method of information value which is capable of using in planning and urban developments. Effective parameters in landslides according to their importance are, lithology, distance from drainage, land use, slope and rainfall.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Landslide
  • Landslide Hazard Zonation
  • Kahredan Basin
  • Dena
  • Zagros