تحلیل رخساره‌ای سنگی و جایگاه چینه‌ای افق‌های کانه‌زایی روی- سرب- باریت با میزبان کربناته– تخریبی در توالی رسوبی کرتاسه پیشین، حوضه جنوب یزد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشیار، گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 استادیار، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

4 استادیار، دانشکده علوم پایه، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

چکیده

توالی رسوبی کرتاسه پیشین در حوضه جنوب یزد میزبان کانه‌زایی‌های روی- سرب- باریت است. این توالی را می‌توان از دید موقعیت چینه‌ای، سن و جنس سنگ‌ها به سه بخش پایینی، میانی و بالائی تقسیم کرد. بخش پایینی یا سازند سنگستان به‎طور چیره از رسوبات تخریبی همچون کنگلومرا، ماسه‌سنگ، شیل، سیلتستون و آهک ‌االیتی تشکیل یافته و با دگرشیبی آذرین‌پی روی گرانیت شیرکوه و سازند دگرگون شده شمشک به سن ژوراسیک قرار گرفته است. سنگ‎های رسوبی بخش میانی یا سازند تفت شامل شیل‌های غنی از مواد آلی، سیلتستون، آهک و دولومیت هستند. بخش بالائی یا سازند آبکوه (دره زنجیر) از سنگ‎های شیلی، آهک‎های نازک‎لایه چرت‌دار و مارن تشکیل یافته است و به‎صورت همشیب روی سازند تفت قرار می‌گیرد. کانه‌زایی‌های روی- سرب- باریت در توالی رسوبی میزبان بر پایه جایگاه چینه‌ای، سن نسبی و نوع سنگ میزبان ماده معدنی در دو افق قرار می‌گیرند: افق اول که کانسارهای مهدی‌آباد، منصورآباد و فرح‌آباد را دربر ‌می‌گیرد، در بخش زیرین سازند تفت قرار دارد و سنگ میزبان ماده معدنی در آن شیل‎های غنی از مواد آلی، آهک‎های شیلی، سیلتستون، آهک‎های سیلتی و دولومیت است. افق دوم که تنها در کانسارهای مهدی آباد و منصورآباد دیده می شود، در بخش میانی سازند آبکوه تشکیل شده است. سنگ میزبان ماده معدنی در این افق شیل‌های سیاه و آهک‎های نازک‎لایه چرتی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Facies analysis and stratighraphy position of carbonate-clastic hosted Zn-Pb-Ba mineralization horizons in the early Cretaceous sedimentary sequence, Southern Yazd basin

نویسندگان [English]

  • S Maghfouri 1
  • M.R Hosseinzadeh 2
  • R Rajabi 3
  • A.M Azimzadeh 4
1 Ph.D. Student, Department of Earth Sciences, Faculty of Natural Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran
2 Associate Professor, Department of Earth Sciences, Faculty of Natural Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran
3 Assistant Professor, Faculty of Basic Sciences, University of Birjand, Birjand, Iran
4 Assistant Professor, Faculty of Basic Sciences, University of Zanjan, Zanjan, Iran
چکیده [English]

The early Cretaceous sedimentary sequence in south of Yazd hosts numerous Zn-Pb-Ba mineralization horizons. The sequence based on the stratigraphic position, age and composition of the rocks, can be divided into tree lower, middle and upper parts. The lower part or Sangestan formation mainly formed from clastic sedimentary rocks such as conglomerate, sandstone, shale, siltstone and oolitic limestone. The thick Sangestan sedimentary sequence is well exposed  resting unconformably on the Jurassic Shir-Kuh granite and metamorphic Shemshak Group. The middle part or the Taft formation include organic matter-rich shale, siltstone, limestone and dolomite. The upper part or the Abkuh (Darreh-Zanjir) formation comprised of shale, chert-bearing bedded limestone and marls, overlying concordantly on the Taft formation. The Zn-Pb-Ba mineralization horizons within the sedimentary sequence, based on stratigraphic position, relative age and type of host rocks involved the two horizons: the first horizon consisting of Mehdiabad, Farahabad and Mansourabad deposits, occurred in the lower part of the Taft formation and hosted by organic matter-rich shale, shaly limestone, siltstone, silty limestone and dolomite. The second horizon comprising Mehdiabad  and Mansourabad deposits are hosted by black shale and chert-bearing bedded limestone locates within the middle part of the Abkuh formation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Zn-Pb-Ba deposits
  • Facies analysis
  • Ore horizon
  • Early Cretaceous
  • Mehdiabad
  • Mansourabad
  • Farahabad
  • Darreh Zanjr
  • Southern Yazd basin