چینه‌نگاری سکانسی سازند آیتامیر (آلبین- سنومانین) در برش های باغک و شوریجه - خاور حوضه کپه‌داغ

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

چکیده

سازند آیتامیر (آلبین- سنومانین) از سنگ­های سیلیسی آواری و چند افق کربناته تشکیل شده است. به منظور بررسی محیط رسوبی و چینه‌نگاری سکانسی، دو برش چینه‌شناسی در شرق حوضه رسوبی کپه‌داغ در نزدیکی روستاهای باغک و شوریجه مورد مطالعه قرار گرفته است. مطالعات صحرایی و سنگ‌نگاری به شناسایی رخساره­های سیلیسی آواری و کربناته انجامیده است؛ که در ٤ محیط لاگون، پشته سدی، حاشیه ساحلی و دریای باز رسوب کرده­اند. تحلیل چینه‌نگاری سکانسی سبب شناسایی ۳ سکانس رسوبی در هر دو برش مورد مطالعه شده است. مقایسه منحنی­های تفسیر شده سطح آب دریا در برش­های مورد مطالعه با منحنی جهانی آلبین- سنومانین، نشان­دهنده شباهت­های نسبی و تفاوت­هایی است که می­تواند در ارتباط با تغییرات موقعیت زمین‌ساختی ناحیه مورد مطالعه و نرخ رسوب‌گذاری باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Sequence stratigraphy of the Aitamir Formation (Albian-Cenomanian) in Baghak and shurijeh sections-east Koppeh Dagh Basin

نویسندگان [English]

  • M. Allameh 1
  • A. Mahboubi 2
  • R. Moussavi-Harami 2
  • M. Khanehbad 3
1 Aitamir, Albian-Cenomanian, Sequenc stratigraphy, Facies, Depositional environment
2 Professor, Department of Geology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
3 Assistant Professor, Department of Geology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
چکیده [English]

The Aitamir Formation (Albian-Cenomanian) composed of siliciclastic rocks and several carbonate horizons. In order to study depositional environment and sequence stratigraghy, two stratigraghic sections studied in east Koppeht Dagh basin near the Baghak and Shurijeh villages. Field and petrograghic studies led to siliciclastic and carbonate facies that  deposited in lagoon, barrier, shoreface and open marine environments. Sequence stratigraghy analysis led to identification of  three depositional sequences in both sections. Comparision of interpreted sea level curves at studied area with Albian-Cenomanian global curve shows similarities and differences that can be relatedto tectonic setting and sedimentation rate.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Aitamir
  • Albian-Cenomanian
  • Sequenc stratigraphy
  • Facies
  • Depositional environment

افشارحرب، ع.، 1373- زمین‌شناسی کپه‌داغ، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، ٢۷٥ ص.

عاشوری، م.، شرفی، م.، محبوبی، ا. و موسوی حرمی، ر.، ۱۳۹٠- اثر رخساره­ها و اهمیت محیطی اثر فسیل­ها در سازند آیتامیر حوضه کپه‌داغ، پژوهش­های چینه‌نگاری و رسوب‌شناسی، جلد بیست و هفتم، شماره ۴۳، صص. 41 تا  ۶۲.

علامه، م.، محبوبی، ا.، موسوی حرمی، ر. و  خانه باد، م.، 1394- سازوکار تشکیل و خاستگاه کانی گلاکونی در سازند آیتامیر (آلبین- سنومانین) در برش­های باغک و شوریجه- شرق حوضه رسوبی کپه داغ، مجله بلورشناسی و کانی‌شناسی ایران، جلد بیست و سوم، شماره 1، صص.  55 تا 62.

 References

Amorosi, A., 1997- Detecting compositional, spatial and temporal attributes of glaucony: A tool for provenance research, Sedimentary Geology, 135–153.

Baccelle, L. and Bosellini, A., 1965- Diagrammi per la stima visiva della composizione percentuale nelle rocche sedimentary, Annali dell universitia di ferrara, Sience Geologiche Palenotologiche 3, 59-62.

Berberian, M. and King, G. C. P., 1981- Toward a paleogeography and tectonic evolution of Iran. Canadian Journal Earth Sciences 18, 210- 265.

Catuneanu, O., 2006- Principles of Sequence Stratigraphy. First Edition, Elsevier, Amsterdam, 375 pp.

Catuneanu, O., Abreu, V., Bhattacharya, J. P., Blum, M. D., Dalrymple, R. W., Eriksson, P. G., Fielding, C. R., Fisher, W. L., Galloway, W. E., Gibling, M. R., Giles, K. A., Holbrook, J. M., Jordan, R., Kendall, C. G. St. C., Macurda, B., Martinsen, O. J., Miall, A. D., Neal, J. E., Nummedal, D., Pomar, L., Posa-mentier, H. W., Pratt, B. R., Sarg, J. F., Shanley, K. W., Steel, R. J., Strasser, A., Tucker, M. E. and Winker, C., 2009- Towards the standardization of sequence stratigraphy, Earth science Review 92, 1-33.

Chang, S. S., Shau, Y. H., Wang, M. K., Ku, C. T. and Chiang, P. N., 2008- Mineralogy and occurrence of glauconite in central Taiwan, Applied Clay Science 42, 74-80.

El-Azabi, M. H. and El-Araby, A., 2005- Depositional facies, environments and sequence stratigraphic interpretation of the Middle Triassic–Lower Cretaceous (pre-Late Albian) succession in Arif El-Nagaanticline, northeast Sinai, Egypt. African Earth Sciences, 41: 119–143.

El-ghali, M. A. K., Morad, S., Mansurbeg, H., Angel Caja, M., Ajdanlijsky, G., Ogle, N., Al-Aasm, I. and Sirat, M., 2009- Distribution of diagenetic alterations within depositional facies and sequence stratigraphic framework of fluvial sandstones: Evidence fram the Petrohan Terrigenous Group, Lower Triassic, NW Bulgaria, Marine and Petroleum Geology 26(7), 1212-1227.

El-ghali, M. A. K., Tajori , K. G., Mansurbeg , H., Ogle , N., Kalin, R. M., 2006- Origin and timing of siderite cementation in Upper Ordovician glaciogenic sandstones from the Murzuq basin, SW Libya, Marine and Petroleum Geology 23, 459–471.

Embry, A. F. and Kloven, J. E., 1971- A Late Devonian reef tract on northeastern Banks Island, Northwest Territories, Bulletin Canadian Petroleum Geology19, 730-781.

Emery, D. and Myers, K. J., 1996, Sequence Stratigraphy. Oxford, U. K., Blackwell, 297 pp.

Flugel, E., 2010- Carbonate Sedimentary Rocks, Berlin, springer, 976 pp.

Folk, R., 1980- Petrology of Sedimentary Rocks. Hemphill, Austin, Texas, 159pp.

Ghosh, P., Sarkar, S. and Maulik, P., 2006- Sedimentology of a muddy alluvial deposit: Triassic Denwa Formation, India. Sedimentary Geology, 191, 3–36.

Golonka. J., 2004- Plate tectonic evolution of the Southern margin of Eurasia in the Mesozoic and Cenozoic. Tectonophysics, 39: 251-252.

Haq, B. U., Hardenbol, J. and Vail, P. R., 1987- Chronology of fluctuating sea levels since the Triassic (250 million years ago to present), Science 235, 1156–1166.

Higgs, K. E., King, P. R., Raine, J. I., Sykes, R., Browne, G. H., Crouch, E. M. and Baur, J. R., 2012- Sequence stratigraphy and controls on reservoir sandstone distribution in an Eocene marginal marine-coastal plain fairway, Taranaki Basin, New Zealand, Marine and Petroleum Geology 32, 110-137.

Huerta, P., Armenteros, I., Recio, C. and Antonio Blanco, J., 2010- Palaeogroundwater evolution in playa-lake environments sedimentary facies and stable isotope record (Palaeogene, Almazan basin, Spain), Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology 286, 135-148.

Kidwell, S. M. 1991- The stratigraphy of shell concentrations, In: Allison, P. A. and Briggs, D. E.G. (Eds.) Taphonomy: Releasing the Data Locked in the Fossil Record, Plenum press, New York, 211-290.

Lee, H. S. and Chough S. K., 2006- Refined lithostratigraphy and depositional environments of the Pyeongan Supergroup (Carboniferous-Permian) in the Taebaek area, mideast Korea, Journal of Asian Earth Science 26, 339−352.

Lyberis, N. and Manby, G., 1999- Oblique to orthogonal convergence across the Turan Block in the Post Miocene, American Association of Petroleum Geologists Bulletin, 83, 1153-1160.

Miall, A. D., 2000- Principle of Sedimentary Basin Analysis, Springer-Verlag, New York, 668 pp.

Miall, A. D., 2006- The Geology of Fluvial Deposits: Sedimentary Facies, Basin Analysis, Petroleum Geology (4th printing). New York: Springer-Verlag, 582 p.

Moussavi-Harami, R. and Brenner, R. L., 1992- Geohistory analysis and petroleum reservoir characteristics of Lower Cretaceous (Neocomian) sandstone, eastern portion of Kopet-Dagh basin, Northeastern Iran. American Association of Petroleum Geologists Bulletin, 76: 1200-1208.

Shukla, U. K., Bachmann, G. H. and Singh, I. B., 2010- Facies architecture of the Stuttgart Formation (Schilfsandstein, Upper Triassic), central Germany, and its comparision with modern Ganga system, India, Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology 297, 110-128.

Tewari, P., Chinmoy Rajkonwar, C., Lalchawimawii, Lalnuntluanga, P., Malsawma, J. Z., Ralte, V. Z. and Patel, S. J., 2011- Trace fossils from Bhuban Formation, Surma Group (Lower to Middle Miocene) of Mizoram India and their palaeoenvironmental significance. Journal of Earth System Science, 120: 1127–1143.

Therrien, F., 2006- Depositional environments and fluvial system changes in the dinosaur-bearing Sânpetru Formation (Late Cretaceous, Romania): Post-orogenic sedimentation in an active extensional basin, Sedimentary Geology, 192, 183–205.

Tucker, M. E., 2001- Sedimentary Petrology, Third Edition, Blackwell, Oxford, 260 p.

Van Buchem, F. S. P., Allan, T. L., Laursen, G. V., Lotfpour, M., Moallemi, A.,  Monibi, S., Motiei, H., Pickard, N. A. H., Tahmasbi, A. R., Vedrenne, V. and Vincent, B., 2010- Regional stratigraphic architecture and reservoir types of the Oligo-Miocene deposits in the Dezful Embayment (Asmari and Pabdeh Formations), SW Iran: Geological Society, London, Special Publication 329, 219-263.