مقایسه روند تغییرات کمی و کیفی آب دریاچه ارومیه با تأکید بر اطلاعات کرانه جنوب شرقی آن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

2 دانشیار، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

چکیده

تراز آب دریاچه ارومیه از حدود بیست سال پیش، با افت شدیدی رو‌ به رو شده است. به همراه تغییرات کمی، کیفیت آب دریاچه نیز تغییرات زیادی یافته است. در این نوشتار تلاش شده است تا با شناخت رابطه میان کیفیت و کمیت آب، شناخت بیشتری از روند تغییرات کمی دریاچه در گذشته زمین­شناسی آن به دست آید تا بر این اساس، عوامل مؤثر و نقش آنها در خشک شدن دریاچه با دقت بیشتری شناسایی شود. پیرو این شناخت می‌توان برنامه‌ریزی و مدیریت مناسب‌تری در راستای احیا این دریاچه ارائه و یا با اطمینان بیشتری طرح‌های پیشنهادی را ارزیابی کرد. بر پایه نتایج این پژوهش، در تراز بیش از 1286 متر، آب دریاچه از حالت شور خارج می‌شود و در رده آب‌های لب شور تا شیرین قرار می‌گیرد. بنابراین، در پلیوستوسن پایانی که تراز آب دریاچه از 1297 متر بیشتر بوده است، به نظر می‌رسد که آب دریاچه شیرین بوده باشد. در تراز پایین‌تر از 1273 متر، دریاچه به پلایا تبدیل می‌شود. در حال حاضر که تراز آب دریاچه ارومیه حدود 1270 متر است، محیطی پلایایی بر آن حاکم است. در این محیط، افزایش بارندگی‌ها و جریان‌های ورودی با افزایش سریع حجم مخزن و در برابر آن، کاهش یا قطع بارندگی‌ها و جریان‌های ورودی و افزایش دما و تبخیر، با کاهش سریع حجم مخزن همراه خواهد بود. این بررسی نشان می‌دهد که برای احیای دریاچه ارومیه لازم است که بیش از 5/9 میلیارد متر مکعب آب به آن وارد شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Comparison of quantity and quality changes of the Urmia lake water with emphasis on the southeast bank data

نویسندگان [English]

  • A. Shemshaki 1
  • Gh. H. Karami 2
1 Ph.D. Student, Faculty of Earth Sciences, Shahrood University of Technology, Shahrood, Iran
2 Associate Professor, Faculty of Earth Sciences, Shahrood University of Technology, Shahrood, Iran
چکیده [English]

The water level of Urmia lake during the last twenty years has been significantly declining. Along with changes in quantity, water quality has also substantially changed. In this article, attempts has been made to identify the relationship between water quality and quantity to have a better understanding of the changing history of the lake during the geological past. This can help to better explore the risk factors influencing the drying process of the lake. This understanding can therefore be employed to appropriate planning and management procedures in order to revive this lake effectively. Based on this study, the lake water in the levels higher than 1286 meters (MSL) is brackish to fresh and is not of saline type. Thus, it seems that, in the late Pleistocene, the lake water was of a fresh type where the water level was higher than 1297 meters. The study revealed that the lake become to a playa-type environment in water level of about 1273 MSL. The present water level of 1270 meters suggests that the lake has a dominantly playa-type environment. In this environment, increase in precipitation and inflows will lead to a rapid increase in reservoir volume; and vice versa, a stop or decrease in the precipitation and inflows with an increase of temperature and evaporation will lead to a rapid reduction in reservoir volume. This study estimates that a volume of over 9.5 billion cubic meters of water is necessary to revive the Urmia Lake.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Urmia Lake
  • Water quantity changes
  • Water quality changes
  • playa

اصغری‌مقدم، ا. و محمودی، ن.، 1387 - تأثیر پسابهای شهرک صنعتی مراغه بر آلودگی آب‌های زیرزمینی دشت مراغه - بناب،  مجله محیط شناسی، شماره 45، 15-22

حسین‌پور، ل.، 1390- مطالعات شیمی فیزیکی دریاچه ارومیه (VIII): محاسبه پارامترهای شیمی فیزیکی: مقدار و سرعت ته‌نشینی نمک از شورابه دریاچه ارومیه، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم دانشگاه ارومیه.

 

References

Abich, H., 1856- Vergleichende chemische Untersuchungen des Wassers des Kaspischen Meers, des Urmia und Wansees. Petersburg

Adarangi, M., 1941- Chemical analysis on the water of Urmia Lake, Thesis of Pharmacy, Tehran University, Iran. 

Anonymous, 982- The Limits of the World from the East to the West, 39 pp.

Amiri, V, Nahkaei, M, Lak, R. and Kholghi, M. 2015- Assessment of seasonal groundwater quality and potential saltwater intrusion: a study case in Urmia coastal aquifer (NW Iran) using the groundwater quality index (GQI) and hydrochemical facies evolution diagram (HFE-D), Stoch Environ Res Risk Assess, Published online: 14 June 2015.

Asem, A. and Mahmoudi, A., 2013- One and a half centuries of physicochemical data of Urmia Lake, Iran: 1852-2008; International Journal of Science and Knowledge, Vol. 2 (1), 57-72.

Asghari Moghaddam, A. and Mahmoudi, N., 2008- The effect of industrial area sewage on groundwater pollution of Maragheh-Bonab plain.

Azami-Oskoei F., 1975- The study of Urmia Lake water in Heydar Abad region. PhD Thesis. University of Tabriz, Iran.

Chander, A., 2012- The drying of Iran's Lake Urmia and itsenvironmental consequences. Environ. Dev. 2(2): 128137.

Comin, F. A, Julia, R., Comin, M. P and Plana, F., 1990- Hydrogeochemistry of lake Gallocanta (Aragon, NE Spain), Hydrobiologia, 197: 51-66.

Daneshvar, N., and Ashasi-Sorkhabi, H., 1997- Physico-chemical Characterization of Urmia Lake water, Mohit Shenasi, 17: 34-41. 

Daneshgar, M., 1975- The study of Urmia Lake water in Sharaf Khaneh region. PhD Thesis. University of Tabriz, Iran. 

Djonidi, M., 1970- Mineral Spring waters of Iran. Vol. 1, Tabriz University, Iran.

Emamali-Sabzi, R., 1993- Separation of some salts from urmia lake by crystallization. MSc Thesis. Tarbiat Moddares University.

Esmaeili-Dahesht, L., Negarestan, H., Eimanifar, A., Mohebbi, F. and Ahmadi, R., 2010- The fluctuations of physicochemical factors and phytoplankton populations of Urmia Lake, Iran. Iranian Journal of Fisheries Sciences, 9 (3): 361-381.   

Günther, R. T. and Manley, J. J., 1899- On the water of the Salt Lake of Urmi, Proceeding of the Royal Society of Londen, 65, 312-318.

Hunt, R., 1868- Supplement Ure's dictionary of arts, manufactures and mines, New York.

Jabbari, H, Samenejad, Z. and Fataei, A., 2014- Physico-chemical quality of water in urmia Lake, National and the 1st International Geosciences Congress, Iran, February 16-19, 2014.

Jamshidi, N., 2002- Study of chemical characters of Urmia Lake in Rashakan region. Conference of Urmia Lake Bridge and Environmental, 11-12 Dec. 2002, Tehran University, 84-88. 

Javanbakht, S., 1975- The study of Urmia Lake water in Golman Khaneh region. PhD Thesis. University of Tabriz, Iran.

Karbassi, A., Nabi Bidhendi, G., Pejman, A. and Esmaeili Bidhendi, M., 2010- Environmental Impacts of Desalination on the Ecology of Lake Urmia, Journal of Great Lakes Research 36(3):419-424. 

Kargarnejad, E., 1986- Faculty of Pharmacology; 1996. The study of Urmia lake Water in Rahmanlu region. PhD Thesis. University of Tabriz, Iran. 

Kelts, K. and Shahrabi, M., 1986- Holocene sedimentology of hypersaline Lake Urmia, northwestern Iran. Palaeogeogr. Palaeoclimatol. Palaeoecol. 54, 105-130.  

Khlopin, V. G., 1923- Materialy Urmiiskoi Ekspeditsii 1916 Goda. Borno- kislyye Istochniki Karsskoi Oblasti i SZ Persii v Fiziko-Khimi- chcskom Otnoshenii (Materials of Lake Urmia expedition of 1916. Boric acid springs of the Kara district and southwestern Persia from thephysicochemical point of view). Tr. nauchno- tekhn. izd.

Moller, P., Rosenthal, E., Geyer, S. and Flexer, A., 2007- Chemical evolution of saline waters in the Jovdan- Dead sea transform and in adjoining areas, Int J Earth Sci(Geol Rundsch), 96: 541-566.

Saberi, A., 1978- A survey on the physical, chemical, biological and pharmaceutical characteristics of Urmia Lake water and mud, PhD thesis. Tehran University. Iran.

Salehipour Milani, A., Darvishi Khatoun, J., Tajic, R. and Dehghan Chenari, A., 2015- Study of Urmia lake coastline in quaternary based on geomorphology of lake terrace,  Geological survey of Iran.

Sharpe, S. E., Cablk, E. C. and Thomas, J. M., 2008- The walker basin, Nevada and California:Physical environment, hydrology and biology, Desert research institute

Sima, S. and Tajrishy, M., 2013- Using satellite data to extract volume-area- elevation relationships for Urmia lake, Iran; Journal of Great lakes research, Vol 39: 90-99.

Tamaddon, M., 1971- The situation of Iran in first war (History of Rezaiyeh). Page 444 in: Tamaddon Publications, Urmia, Iran.

Touloie, j. Kabiri Badr, M. and ghazban, F., 1997- Hydrogeochemistry of Urmia Lake,The First Iranian Conference of Marine Geology, 74-83.

Van Afferden, M. and Hansen, M. A., 2004- Forecast of lake volume and salt concentration in lake Chapala, Mexico, Aquat.Sci, 66: 257-265.