مقایسه الگوی تراکمی و امتدادی شکستگی‌های سطحی و زیرسطحی تاقدیس یورتشا، میدان ذخیره‌سازی گاز طبیعی در پهنه ایران مرکزی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهورد

2 دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود

3 شرکت ملی گاز ایران

چکیده

در یک دهه گذشته مطالعات مختلف ژئوفیزیکی، زمین‌شناسی و مهندسی مخزن بر روی سازند قم در میدان یورتشا باهدف تزریق و ذخیره‌سازی گاز انجام‌گرفته است. کیفیت ماتریکس سازند قم در این میدان در سطح پایینی از لحاظ تخلخل و تراوایی قرار دارد، لذا نقش شکستگی‌ها در افزایش تراوایی و بهبود کیفیت مخزنی بسیار مهم است. در این مقاله الگوهای تراکمی و امتدادی شکستگی‌های سازند قم به‌عنوان مخزن و سازند قرمز فوقانی که نقش پوش‌سنگ را دارد در تاقدیس یورتشا و تاقدیس‌های مجاور آن (دوازده امام و مره) با استفاده از اطلاعات سطحی و داده‌های زیرسطحی موردبررسی و مقایسه قرارگرفته است. به‌منظور دستیابی به این هدف در این مطالعه از روش‌های برداشت صحرایی، سنجش‌ازدور و آنالیز لاگ‌های تصویری استفاده شده است. در مطالعات زیرسطحی و تفسیر لاگ‌های تصویری FMS و EMI مشخص گردید که شکستگی‌ها علاوه بر روند شمال غرب- جنوب شرق دارای یک‌روند فرعی شمال شرق- جنوب غرب هستند. نمودار تصویری FMS چاه شماره 2، سه دسته شکستگی زیرسطحی با امتدادهای N55E، N65E و N15W و نمودار EMI چاه شماره 4 دو امتداد غالب N10E وS45E را نشان می‌دهد. مجموع شکستگی‌های برداشت‌شده در برون‌زد تاقدیس‌های سطحی مره و دوازده امام 1852 شکستگی را شامل می‌شود که با‌توجه‌به نمودارهای گل‌سرخی به‌دست‌آمده از آنالیز این شکستگی‌ها، چهار دسته شکستگی با روندهای N10E، S45E، N80E و N45E شناسایی شده‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The comparison of concentration and strike pattern of the Yortesha Anticline’s surface and subsurface fractures, The Natural Gas Storage Field in The Central Iran Zone

نویسندگان [English]

  • Mahnaz Sabahi 1
  • Ramazan Ramazani Omali 2
  • Masoumeh Kordi 2
  • Mohsen Dourandish 3
1 Shahrood University of Technology, Shahrood University of Technology
2 School of Geosciences, Shahrood University of Technology
3 National Iranian Gas Company
چکیده [English]

In the past decade, several geophysical, geological and reservoir studies have been done on the Qom formation in the Yortesha field for injection and gas storage purposes. Qom formation in this field has a poor reservoir characteristic (low porosity and permeability); therefore the role of fractures for increasing permeability and improving reservoir quality is very important. In the current study, fractures’ concentration and strike patterns of the Qom and Upper Red formations as the carbonate reservoir and cap rock, respectively, have been investigated and compared in the Yortesha anticline and its adjacent anticlines (Davazdah Emam and Morreh) using surface and subsurface investigations. In order to achieve this goal, desert data gathering methods, remote sensing, and image log analysis have been used. Subsurface studies and interpretation of FMS and EMI image logs determined that fractures have also a secondary strike of NE-SW in addition to strike of NW-SE. Based on the FMS image log interpretation of well No. 2, three subsurface fracture sets have been identified with the strikes of N55E, N65E, and N15W as well as using the EMI log of well No. 4 shows the two dominant strike of N10E and S45E. The total 1852 specified fractures in the out crops of the Morreh and Davazdah Emam surface anticlines can lead to rose diagrams that show four fracture sets with the strikes of N10E, N45E, N80E, and S45E.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Yortesha field
  • Qom Formation
  • Natural gas storage
  • Fracture concentration
  • Image Log

آقانباتی، س. ع.، 1383- زمین‌شناسی ایران، سازمان زمین‌شناسی کشور.

نبوی، ح.، 1355- دیباچه‎ای بر زمین­شناسی ایران، سازمان زمین‌شناسی کشور.

 

References

Berberian, M. and King, G. C. P., 1981- Towards a paleogeography and tectonic evolution of Iran. Canadian journal of earth sciences, 18(2), pp.210-265.

Berberian, M., 1983- Continental deformation in the Iranian Plateau. Rep./Iran. Geol. survey.

Blunt, M. and King, P., 1991- Relative permeabilities from two-and three-dimensional pore-scale network modelling. Transport in porous media, 6(4), pp.407-433.

Davis, G. H., 1984- Structural Geology of Rocks and Regions, John Wiley & Sons, 1984, 492 p.

Kalhor, R., 1961- Geology of Neogene Formations in Varamin-Garmsar area and evaluation of Abardej nose. NIOC Geol. Rep, (233), p.26.

Koepsell, R., 2004- Fracture Analysis of FMI log for well 48-X-28 for the Department of Energy. Schlumberger-Oil Field Services.

Serra, O., 1989- Formation microscanner image interpretation. Schlumberger Educational Services.

Tabari, K., Tabari, M. and Tabari, O., 2011- Investigation of Gas Storage Feasibility in Yortshah Aquifer in the Central of Iran. Australian Journal of Basic and Applied Sciences, 5(12), p.1.

Tabari, Kh., 2010- Application of Rock-Eval6 in Detection Seepage of Yortshah Gas Storage. World Applied Sciences Journal, 8(10), pp.1193-1199.