الگوی تکامل ساختاری گسل زاگرس بلند در کوه‌های فراقون، شاهدی بر ترافشارش راستگرد در جنوب شرق زاگرس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی دانشگاه تربیت مدرس

2 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

3 گروه زمین شناسی، دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

کوه‌های فراقون از نظر چینه شناسی کامل‌ترین توالی سازندهای دوران پالئوزوئیک زاگرس از اردوویسین پیشین تا پرمین را در خود جای داده است، همچنین از نظر ساختاری گسل زاگرس بلند بعنوان برجسته‌ترین ساختار منطقه حد جنوبی آن را مشخص کرده است. در این مطالعه برپایه انجام برداشت‌های ساختاری و رسم برش‌های ساختاری تحلیلی از الگوی تکامل ساختاری کوه‌های فراقون ارائه شده است. شواهد ساختاری و رسوبی نشان دهنده تشکیل گسل زاگرس بلند از سه قطعه باختری، مرکزی و خاوری با هندسه و سازوکار متفاوت می‌باشد. قطعه باختری و خاوری گسل زاگرس بلند با شیب به شمال، بوسیله گسل زاکین با شیب به جنوب به یکدیگر متصل می‌شوند و در جنوب گسل زاکین قطعه مرکزی گسل زاگرس بلند با شیب به شمال قرار دارد. عملکرد گسل زاکین و قطعه مرکزی گسل زاگرس بلند، رخنمون هسته تاقدیس فراقون شامل سازندهای پالئوزوئیک را در پی داشته است. شواهد چینه شناسی حاکی از اختلاف ضخامت قابل توجه سازند گورپی در دو بخش جنوب و شمال گسل زاگرس بلند و حضور بخشهای ضخیم کنگلومرایی در سازند گورپی در فرادیواره گسل که حاکی از یک محیط پر انرژی فروافتاده در بلوک شمالی گسل زاگرس بلند می باشد که بصورت معکوس در زمان کرتاسه پسین فعالیت یافته است. شواهد ارایه شده از هندسه و سازوکار گسل زاگرس بلند و چینهای همراه به ویژه چینهای با روند شما خاور- جنوب باختری نشان دهنده حاکمیت زمین ساخت فشارشی در زمانی پس از کرتاسه پسین در زاگرس شرقی است که در ادامه با ترافشارشی راستگرد همراه شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Structural evolution of High Zagros fault in Faraghun Mountains, Evidence for right lateral transpression in SE Zagros

نویسندگان [English]

  • Mojtaba Ershadinia 1
  • Saeed Madanipour 2
  • Ali Yassaghi 3
1 Department of Geology, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
2 Department of Geology, Tarbiat Modares University
3 Department of Geology, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Faraghun Mountains are located in the south eastern part of the Zagros orogen. Early Ordovician- Permian rock units are deepest stratigraphic units exposed in the central part of the Faraghun Mountains. High Zagros Fault (HZF) is the main structural feature bordering southern flank of these mountains. Here we combine detailed mapping, field based structural kinematic analysis and cross sections to reconstruct structural evolution of the Faraghun Mountains. Our new structural and stratigraphic analysis document three kinematically and geometrically different western, central and eastern segments for HZF in the Faraghun Mountains. Eastern and western segments of HZF, those are dipping northward, are connected together with Zakin Fault that dipping to south. Late Paleozoic successions have exposed in the hanging wall of Zakin Fault and central segment of HZF in a pop-up geometry. Stratigraphic records document prominent variation in late Cretaceous sequences including Gurpi Formation in the Hanging wall and footwall of the HZF in the Faraghun Mountains. Higher thickness and basal conglomeratic nature of Gurpi Formation in the hanging wall of HZF with respect to its footwall might reflect normal kinematics of the HZF during late Jurassic-early Cretaceous time. All the stratigraphic and structural evidence represent post late Cretaceous compression accompanied by late Cenozoic right lateral transpression in Faraghun Mountains at SE Zagros.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Faraghun Mountains
  • High zagros Fault
  • Right lateral transpression

کتابنگاری

عطاپورفرد، ع.، یساقی، ع.، رضائیان، م. و زاتین، م.، 1395- دگرشکلی جوان ستبر پوسته و نازک پوسته زاگرس شرقی (کمان فارس)، مجله زمین شناسی کاربردی پیشرفته، شماره 21، صص. 56 تا73.

 

References

Agard, P., Omrani, J., Jolivet, L., Whitechurch, H., Vrielynck, B., Spakman, W. and Wortel, R., 2011- Zagros orogeny: a subduction-dominated process. Geological Magazine, v.148(5-6), p.692-725.

Alavi, M., 1994- Tectonics of the Zagros orogenic belt of Iran: new data and interpretations. Tectonophysics, v. 229, p.211-238.

Asghari, A., 2014- Sedimentary environment, sequence stratigraphy and paleogeography of Paleozoic Pre-Khuff succession in southern Iran (Zagros and Persian Gulf) (Doctoral dissertation, Université de Bourgogne), p. 229.

Berberian, M., 1995- Master "blind" thrust faults hidden under the Zagros folds: active basement tectonics and surface morphotectonics. Tectonophysics, v. 241, p.193-224.

Frizon de lamotte, D., Raulin, C., Moochot, N., Wrobel-Daveau, J. C., Blanpied, C. and Ringenbach, J. C., 2011- The southernmost margin of  the tethys realm during the Mesozoic and Cenozoic. Tectonics, v. 30, p. 30-52.

Ghavidel Syooki, M. and Khosravi, M. A., 1995- Study of the Lower Paleozoic sediments in Tang-e-Zakeen at Kuh-e-Faraghan and introducing Seyahou and Sarchahan Formations in Zagros Basin. Iranian Journal of earth sciences, v. 14,p. 2-21.

Ghavidel Syooki, M. and Vecoli, M., 2008- Palynostratigraphy of Middle Cambrian to lower most Ordovician stratal sequences in the High Zagros Mountains. Southern Iran: Regional stratigraphic implications, and palaeobiogeographic significance. Review of Palaeobotany and Palynology, v. 150,p. 97-114.

Ghavidel Syooki, M., 1994- Biostratigraphy of Ordovician sediments and Faraghan Formation in Kuh Siah well No.1. National Iranian Oil Company, Geological Report, v. 445 ,p. 23.

Ghavidel Syooki, M., 2003- Palynostratigraphy of Devonian sediments in the Zagros Basin, southern Iran. Review of Paleobotany and Palynology, v. 127 , p. 241-268.

Ghavidel Syooki, M., Alvaro, J., Popov, L., Ghobadi Pour, M., Ehsani, M. H. and Suyarkova, A., 2011- Stratigraphy evidence for the Hirnantian (Latest Ordovician) glaciation in the Zagros Mountains, Iran. Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, v. 307, p. 1-16.

Ghavidel Syooki, M., Popov, L. E., Alvaro, J. J., Ghobadi Pour, M., Tolmacheva, T. E. and Ehsani, M. H., 2014- Dapingian-lower Darriwilian (Ordovician) stratigraphic gap in the Faraghan Mountains, Zagros Ranges, south-eastern Iran. Bulletin of Geosciences, v. 89, Issue 4, p. 679-706.

Ghobadi Pour, M., Ghavidel Syooki, M., Alvaro, J. J., Popov L. E. and Ehsani, M. H., 2015- First reported Late Ordovician trilobites from the High Zagros Ranges, Iran: A biogeographic link between Gondwanan Chinese and Mediterranean faunas.Geobio, v.718, p.1-19.

Haynes, S. J. and McQuillan, H., 1974- Evolution of the Zagros suture zone, southern Iran. Geological Society of America Bulletin, v. 85(5), p.739-744.

Hessami, K., Koyi, H., Talbot, C. J., Tabasi, H. and Shabanian, E., 2001- Progressive unconformities within an evolving foreland fold-thrust belt, Zagros Mountain. Journal of the Geological Society of London,v.158, p. 969-981.

Mohajjel, M., Fergusson, C. L. and Sahandi, M. R., 2003- Cretaceous–Tertiary convergence and continental collision, Sanandaj–Sirjan Zone, western Iran. Journal of Asian Earth Sciences.v. 21, p. 397-412.

Molinaro, M., Leturmy, P., Guezou, J. C., Frizon de Lamotte, D. and Eshraghi, S. A., 2005- The structure and kinematics of the southeastern Zagros fold‐thrust belt, Iran: From thin‐skinned to thick‐skinned tectonics. Tectonics, v. 24(3), p. 1-19.

Mouthereau, F., Lacombe, O. and Vergés, J., 2012- Building the Zagros collisional orogen: timing, strain distribution and the dynamics of Arabia/Eurasia plate convergence. Tectonophysics, v. 532, p. 27-60.

Ricou, L. J. and Brunn, J. H., 1977- L’évolution géologique de la région de Neyriz. Thése, Université Paris-Sud, Orsay, p. 342.

Suppe, J., 1985- Principles of structural geology. New York: Prentice-Hall, v. 537.

Talebian, M. and Jackson, J., 2002- Offset on the Main Recent Fault of NW Iran and implications for the late Cenozoic tectonics of the Arabia–Eurasia collision zone. Geophysical Journal International, v. 150, p. 422–439.

Tavakoli-shirazi, S., Frizon de lamotte, D., Wrobel-Daveu, J. C. and Ringenbach, J. C., 2013- Structural style and kinematic evolution of the high zagros,iran. Journal of petroleum geology, v. 36, p. 309-334

Verrall, P., 1978- The Geology Of The Bandarabbas Hinterland. South Fars. Report-NO:1286.