دگرگونه‌های زاینده‌رود، شمال شهرکرد: دو تفسیر به ‌کلی متفاوت از یک مجموعه پی‌سنگی در نقشه‌های زمین‌شناسی نجف‌آباد و چادگان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترا، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 محقق، مؤسسه فناوری کالیفرنیا، کالیفرنیا، ایالت متحده آمریکا

3 استاد، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

دگرگونه‌های زاینده‌رود در نقشه زمین‌شناسی یکصد هزارم نجف‌آباد به پرکامبرین و در نقشه چادگان به ژوراسیک نسبت داده شده‌اند. این تفسیرهای بسیار متفاوت سبب شده که این دو نقشه از ناسازگارترین نقشه‌های زمین‌شناسی همسایه باشند. طبق نقشه نجف‌آباد دگرگونه‌های زاینده‎‌رود به‌طور ناهمشیب با سنگ‌آهک‌های پرمین پوشیده شده‌اند و در نتیجه سن نسبی آنها پیش از پرمین است. از سوی دیگر این دگرگونه‌ها با توده‌‌های گرانیتوییدی قطع شده‌اند که سن تبلور آنها به روش U-Pb روی زیرکن نئوپروتروزوییک پایانی است؛ بنابراین سن پروتولیت دگرگونه‌ها پرکامبرین است. در برابر آن، در نقشه چادگان سن پروتولیت دگرگونه‌ها و توده‌های گرانیتوییدی قطع‌کننده آنها ژوراسیک منظور شده است. در این مقاله دلایل قایل شدن سن ژوراسیک برای پروتولیت دگرگونه‌ها و ارتوگنیس‌های میلونیتی در نقشه چادگان در قالب خطا در مشاهده میدانی تحلیل شده است. همچنین بحث شده است که سن‌های ژوراسیک به ‌دست آمده به روش 040Ar/39Ar نشان‌دهنده زمان دگرگونی است و تأییدی بر سن خطاآمیز ژوراسیک برای پروتولیت آنها شمرده نمی‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Zayanderud metamorphic complex, North of Shahrekord: two entirely different interpretations of a basement complex in the Najafabad and Chadegan maps

نویسندگان [English]

  • R. Jamali Ashtiani 1
  • J. Hassanzadeh 2
  • M. Rahgoshay 3
1 Ph.D., Department of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
2 Researcher, California Institute of Technology, California, USA
3 Professor, Department of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Two different ages of Precambrian and Jurassic are considered for the Zayanderud metamorphic complex in the Najafabad and Chadegan geology maps, respectively. This disagreement has made these two maps to be the most incompatible adjacent maps. The metamorphic complex is nonconformably covered by fossiliferous Permian limestones suggesting a Pre-Permian age. This relative age is supported by 206Pb/238U zircon ages of Neoproterozoic for the cross-cutting mylonitic orthogneisses. In this paper we discuss the Jurassic age considered for protolith of the metamorphic and granitoid rocks in the Chadegan map as an misunderstanding in field observations. Also we argue that Ar/Ar Jurassic ages represent the time of metamorphism and do not reflect  the protolith age.  
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Zayanderud metamorphic complex
  • Geological map of Najafabad
  • Geological map of Chadegan
  • Precambrian
  • Jurassic

جمالی آشتیانی، 1395- سنگ­های دگرگونی درجه بالا در منطقه شمال شهرکرد، زون سنندج- سیرجان: سن، ساختار، منشأ، رساله دکتری، دانشگاه شهید بهشتی.

جمالی آشتیانی، ر.، حسن‌زاده، ج.، رهگشای، م.، اشمیت، ا.، شریفی، آ. و سوبل، ا.، 1395- سنگ‌های دگرگونی فشار بالای منطقه زاینده‌رود: تطابق با اکلوژیت- گنیس‌های ماسیف مندرس و کاربرد آن در بازسازی نهایی گندوانا، فصلنامه علوم زمین، شماره 101، صص. 183 تا 196.

حسینی، ب. و احمدی، ا.، 1395- ژئوشیمی و سن‌سنجی اورانیم-  سرب سنگ‌های گرانیتوییدی شمال سامان، فصلنامه علوم زمین، شماره 100، صص. 109 تا 120.

داوودیان دهکردی، ا.، گنسر، ه.، نوی بائر، ف. و شبانیان، ن.، 1390- یافته‌های نوین از زمان فرورانش نئوتتیس بر مبنای سن‌‌نگاری مطلق 40Ar/39Ar نمونه‌های اکلوژیت شمال شهرکرد، پانزدهمین همایش انجمن زمین‌شناسی ایران.

زاهدی، م. و رحمتی ایلخچی، م.، 1384- نقشه زمین‌شناسی شهرکرد، مقیاس 250000: 1، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور.

زاهدی، م.، 1354- نقشه زمین‌شناسی نجف‎آباد، مقیاس 100000: 1، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور.

زاهدی، م.، 1355- شرح نقشه زمین‌شناسی اصفهان، مقیاس 250000: 1، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور.

شیخ الاسلامی، م.ر. و زمانی پدرام، م.، 1384- نقشه زمین‌شناسی محلات، مقیاس 100000: 1، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور.

قاسمی، ع.، حاجی حسینی، ا. و حسینی، م.، 1385- نقشه زمین‌شناسی چادگان، مقیاس 100000: 1، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور.

 

References

Agard, P., Omrani, J., Jolivet, L. and Mouthereau, F., 2005- Convergence history across Zagros (Iran): constraints from collisional and earlier deformation. International Journal Earth Science 94: 401-419.

Arfania, R. and Shahriari, S., 2009- Role of southeastern Sanandaj–Sirjan Zone in the tectonic evolution of Zagros Orogenic Belt, Iran. Island arc 18: 555-576.

Compton, R. R., 1985- Geology in the field. John Wiley and Sons, Inc.

Davoudian, A., Genser, J., Neubauer, F. and Shabanian, N., 2016- 40Ar/39Ar mineral ages of eclogites from North Shahrekord in the Sanandaj-Sirjan Zone, Iran: Implications for the tectonic evolution of Zagros orogen. Gondwana Research 37: 216-240.

Eftekharnezhad, J., 2004- Explanatory text of geological map of the Mahabad quadrangle B-4, scale 1: 250,000, Geological Survey of Iran.

Ellis, D. J. and Green, D. H., 1979- An experimental study of the effect of Ca upon garnet-clinopyroxene Fe-Mg exchange equilibria. Contributions to Mineralogy and Petrology 71: 13-22.

Etemad-Saeed, N., Hosseini-Barzi, M., Adabi, M. H., Miller, N. R., Sadeghi, A., Houshmandzadeh, A. and Stockli, D. F., 2016- Evidence for ca. 560 Ma Ediacaran glaciation in the Kahar Formation, Central Alborz Mountains, northern Iran. Gondwana Research 31: 169-183.

Fazlnia, A., Schenk, V., Straaten, F. and Mirmohammadi, M., 2009- Petrology, geochemistry and geochronology of trondhjemites from Qori complex, Neyriz, Iran. Lithos 112: 413-433.

Fergusson, C. L., Nutman, A. P., Mohajjel, M. and Bennett, V. C., 2016- The Sanandaj- Sirjan Zone in the Neo- Tethyan suture, western Iran: Zircon U-Pb evidence of late Paleozoic rifting of northern Gondwana and mid- Jurassic orogenesis. Gondwana Research 40: 43-57.

Hassanzadeh, J. and Wernicke, B. P., 2016- The Neotethyan Sanandaj- Sirjan zone of Iran as an archetype for passive margin- arc transitions. Tectonics, 10.1002/2015TC003926.

Hassanzadeh, J., Stockli, D. F., Horton, B. K., Axen, G. J., Stockli, L. D., Grove, M., Schmit, A. K. and Walker, J. D., 2008- U- Pb zircon geochronology of late Neoproterozoic- Early Cambrian granitoids in Iran: implications for paleogeography, magmatism, and exhumation history of Iranian basement. Tectonophysics 451(1- 4): 71- 96.

Horton, B. K., Hassanzadeh, J., Stockli, D. F., Axen, G. J., Gillis, R. J., Guest, B., Amini, A., Fakhari, M. D., Zamanzadeh, S. M. and Grove, M., 2008- Detrital zircon provenance of Neoproterozoic to Cenozoic deposits in Ian: Implications for chronostratigraphy and collisional tectonics. Tectonophysics 451: 97-122.

Hosseini, B., Ghorbani, M., Pourmoafi, S. M. and Ahmadi, A. R., 2012- Identification of two different phases of metamorphosed granitoid in Kuh-Sefid Tootak anticline based on U-Pb Age dating. Geoscience Quarterly Journal 21: 57-66, Geological Survey of Iran, Tehran.

Izadyar, J., Mousavizadeh, M. and Eram, M., 2013- Metamorphic evolution of high- pressure Quartz Schists in the Chadegan metamorphic complex, Sanandaj- Sirjan zone, Iran. JGeope 3(2): 1-20.

Jamshidi-Badr, M., Masoudi, F., Collins, A. S. and Cox, G., 2010- Dating of Precambrian metasedimentary rocks and timing of their metamorphism in the Soursat metamorphic comples (NW Iran): using LA-LCP MS, U-Pb dating of zircon and monazite. Journal of Science, Islamic Republic of Iran 21(4): 311-319.

Krogh, E. J., 1988- The garnet- clinopyroxene Fe-Mg geothermometer- a reinterpretation of existing experimental data. Contribution to Mineralogy and Petrology 99: 44-48.

Krogh, E. J., 2000- The garnet- clinopyroxene Fe-Mg geothermometer: An updated calibration. Journal of Metamorphic Geology 18: 211-219.

McDougal, I. and Harrison, T. M., 1999- Geochronology and thermochronology by the 40Ar/39Ar method. Oxford University press.

Nutman, A. P., Mohajjel, M., Bennett, V. C. and Fergusson, C. L., 2014- Gondwanan Eoarchean–Neoproterozoic ancient crustal material in Iran and Turkey: zircon U–Pb–Hf isotopic evidence. Canadian Journal of Earth Sciences 51: 272–285.

Pattison, D. R. M. and Newton, R. C., 1989- Reversed experimental calibration of the garnet–clinopyroxene Fe–Mg exchange thermometer. Contributions to Mineralogy and Petrology 101: 87–103.

Pourteau, A., Sudo, M., Candan, O., Lanari, P., Vidal, O. and Oberhansli, R., 2013- Neotethys closure history of Anatolia: insights from 40Ar-39Ar geochronology and P-T estimation in high-pressure metasedimentary rocks. Journal of Metamorphic Geology 31:585-608.

Powell, R., 1985- Regression diagnostics and robust regression in geothermometer/geobarometer calibration: the garnet– clinopyroxene geothermometer revisited. Journal of Metamorphic Geology 2: 33–42

Rachidnejad-Omran N., Emami, M. H. Sabzehei, M. Rastad, E. Bellon, H. and Piqué, A., 2002- Lithostratigraphie et histoire paléozoïque à paléocène des complexes métamorphiques de la région de Muteh, zone de Sanandaj-Sirjan (Iran méridional). Comptes rendus Geoscience 334: 1185–1191.

Ravna, E. G. and Terry, M. P., 2004- Geothermobarometry of UHP and HP eclogites and schists- an evaluation of equilibria among garnet- clinopyroxene- kyanite- phengite- coesite/quartz. Journal of Metamorphic Geology 22: 579-592.

Sepahi, A., Shahbazi, H., Siebel, W. and Ranin, A., 2014- Geochronology of plutonic rocks from the Sanandaj-Sirjan zone, Iran and new zircon and titanite U-Th-Pb ages for granitoids from the Marivan pluton. Geochronometria 41: 207–215.

Sheikholeslami, M. R., Pique, A., Mobayen, P., Sabzehei, M., Bellon, H. and Hashem Emami, M., 2008- Tectono-metamorphic evolution of the Neyriz metamorphic complex, Quri-Kor-e-Sefid area (Sanandaj–Sirjan Zone, SW Iran). Journal of Asian Earth Sciences 31: 504–521.