آنالیز رخساره های اوولیتی سازند بادامو در جنوب شرق کرمان، جنوب بلوک طبس: الگویی از مدل ساحل و پشته های ساحلی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید باهنر کرمان

چکیده

سازند بادامو به سن ژوراسیک میانی-بالایی (توارسینپسین-باژوسین پیشین) به عنوان سومین سازند از گروه شمشک در ایران مرکزی محسوب می شود که جهت مطالعات رخساره ای و محیط رسوبگذاری، برش بلبلوئیه در جنوب شرق کرمان با ضخامت 144 متر انتخاب و نمونه برداری شده است. آنالیز رخساره های سازند بادامو سبب شناسایی 16 لیتوفاسیس شده است که در چهار مجموعه کربناته، آواری، هترولیتیکی کربناته-آواری و سنگ آهن اوولیتی دسته بندی می شوند. مهمترین رخساره سازند بادامو در برش مورد مطالعه شامل رخساره کالک آرنایت اوولیتی (La) است که بر اساس مشخصات بافت و ساخت رسوبی به شش رخساره سنگی (Lah، Lal، Lap، Lam، Lar و Lat) تقسیم شده است. حضور میکروفاسیس گرینستونی با اووئیدهای جورشده همراه با ساختهایی از قبیل طبقات مورب با الگوی جهت جریان بایمدال و بایپولار، طبقات مورب پشته ای و مورب درهم، سطوح دوباره فعال شده، ریپل مارکهای موجی، آثار باران بیانگر رسوبگذاری در محیط کم عمق ساحلی است. ویژگیهای بافت و ساخت رسوبی از قبیل مچوریتی بافتی و ترکیبی بالا همراه با طبقات فلاسر در رخساره های همراه (رخساره های ماسه سنگی و هترولیتیکی) نیز گواهی بر این مدعاست. گسترش جانبی و عمودی رخساره های شناسایی شده نشان می دهد که نهشته های سازند بادامو اغلب در زیر محیط حاشیه ساحلی و در چهارچوب مدل ساحل و پشته های ساحلی تشکیل شده اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Oolitic facies analyses of Badamu Formation at the southeast of Kerman, south of Tabas Block: a pattern of beach and beach ridges

نویسنده [English]

  • Hamed Zand-Moghadam
Department of Geology, Faculty of Sciences, Shahid Bahonar University of Kerman
چکیده [English]

The Badamu Formation with Middle-Upper Jurassic (late Toarcian-Early Bajocian) age introduced as third formation of Shemshak Group in the Central Iran that for facies studies and depositional environment, the Bolbolueih section in SE Kerman with thickness 144m were selected and sampled. Facies analyses of Badamu Formation led to identification of 16 lithofacies that classified into four facies associations including carbonate, siliciclastic, hetrolitic carbonate-siliciclastic and oolithic ironstone. The important facies of the Badamu Formation in studied section is oolitic calcarenaite facies (La) that according to textural and structural features classified into six lithofacies (Lah, Lal, Lap, Lam, Lar and Lat). The sorted ooides in grainstone microfacies accompanied by structural evidences such as cross-bedding with bimodal to bipolar palaeocurents, hummocky and herringbone cross-beds, reactivation surfaces, wavy ripple marks and rain drop imprints reveal that this facies were deposited in shallow beach environment. Textural and structural characterizes in the associated facies (sandstone and hetrolitic fasies) such as high textural and compositional maturity and flaser bedding is consistent with this interpretation. Vertical and lateral accretions of the recognized facies show that the Badamu Formation successions have been deposited in shoreface subenvironment in the beach and beach ridges model framework.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Oolitic facies analyses
  • Beach environment
  • Badamu Formation
  • Middle-Upper Jurassic
  • SE Kerman

کتابنگاری

خردمند، ع.، لاسمی، ی. و سیدامامی، ک.، 1382- رخساره‌ها و محیط‎های رسوبی سازند بادامو در اطراف زرند کرمان، فصلنامه علوم زمین 49-50، صص. 14 تا 31.

زندمقدم، ح.، 1396-آنالیز رخساره‌های حادثه‌ای (اونتایت‌ها) در سازند بادامو واقع در شرق کرمان: تمپستایت یا اینترنالیت؟، سومین همایش انجمن رسوب شناسی ایران، مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران- تهران، صص. 261 تا 267.

زندمقدم، ح. و رحیمی‌نژاد، ا. ح.، 1395- مطالعه فسیل‌های آهن‌دار بی مهرگان ژوراسیک در سازند بادامو در شرق کرمان، جنوب ایران مرکزی. دهمین همایش انجمن دیرینه‎شناسی ایران، دانشگاه فرهنگیان نیشابور، 80 تا 84.

 

References

Aghanabati, S. A., 1975- Etude geologique de la region de Kalmard (W. Tabas). Stratigraphie et tectonique. Geological Survey of Iran Report 53, 1-239.

Anthony, E. J., 2009- Shore Processes and Their Palaeoenvironmental Applicatons. Developments in Marine Geology No. 4. Elsevier, Amsterdam. 519 pp.

Bádenas, B., Pomar, L., Aurell, M. and Morsilli, M., 2012- A facies model for internalites (internal wave deposits) on a gently sloping carbonate ramp (Upper Jurassic, Ricla, NE Spain). Sedimentary Geology 271-272, 44–57.

Bristow, C. S. and Pucillo, K., 2006- Quantifying rates of coastal progradation from sediment volume using GPR and OSL: the Holocene fill of Guichen Bay, south-east South Australia. Sedimentology 53, 769–788.

Buynevich, I. V., FitzGerald, D. M., and Goble, R. J., 2007- A 1500 yr record of North Atlantic storm activity based on optically dated relict beach scarps. Geology 35, 543–546.

Dahanayake, K. and Krumbein, W. E., 1985- Microbial structures in oolitic iron formations. Mineral Deosits 21, 85-94.

Davies, C., Allen, M. B., Buslov, M. M., and Safonova, I., 2010- Deposition in the Kuznetsk Basin, Siberia: Insights into the Permian- Triassic transition and the Mesozoic evolution of Central Asia. Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology 295, 307-322.

Davis, R. A., 2012- Tidal signatures and their preservation potential in stratigraphic sequences. In: Davis, R.A., Dalrymple, R.W. (Eds.), Principles of Tidal Sedimentology. Springer, Heidelberg, pp. 35-55.

Dubois, D. and Icole, M., 1977- Les formation à oolite ferrugineuses du Bassin des Iullemmeden (Niger Occidental) et les cuirassement ulterieurs. Abstract 5th Ann. Reunion, Sci. de la Terre, p.207.

Dunham, R. J., 1962- Classification of carbonate rocks according to depositional texture, in Ham, W.E. (ed.), Classification of carbonate rocks – a symposium: American Association of Petroleum Geologists, 1, 108-121.

Folk, R. L., 1980- Petrology of Sedimentary Rocks. Hemphill Publishing Co., Austin, Texas, 182p.

Grabau, A. W., 1904, On the classification of sedimentary rocks. American Geologists 33, 228-247.

Harder, H., 1989- Mineral genesis in ironstones: A model based upon laboratory experiments and petrographic observation. Spec. Publ. Geol. Soc. Lond. 46, 918p.

Hesp, P. A., 2006- Sand beach ridges: definitions and re-definition. Journal of Coastal Research Special Issue 39, 72–75.

Higgs, K. E., King, P. R., Raine, J. I., Sykes, R., Browne, G. H., Crouch, E. M., Baur, J. R., 2012- Sequence stratigraphy and controls on reservoir sandstone distribution in an Eocene marginal marine- coastal plain fairway, Taranaki Basin, New Zealand. Marine and Petroleum Geology 32, 110-137.

Lasemi, Y., Jahani, D., Amin-Rasouli, H. and Lasemi, Z., 2012- Ancient carbonate tidalites. In: Davis, R.A., Dalrymple, R.W. (Eds.), Principles of Tidal Sedimentology. Springer, Heidelberg, 567-607.

Mateu-Vicens, G., Pomar, L. and Tropeano, M., 2008- Architectural complexity of a carbonate transgressive systems tract induced by basement physiography. Sedimentology 55, 1815-1848.

Mauz, B., Hijma, M. P., Amorosi, A., Porat, N., Galili, E. and Bloemendal, J., 2013- Aeolian beach ridges and their significance for climate and sea level: concept and insight from the Levant coast (East Mediterranean). Earth Science Review 121, 31-54.

Miall, A. D., 1985- Architectural element analysis: a new method of facies analysis applied to fluvial deposits. Earth Science Review 22, 261-308.

Mohammadi Ghiasabadi, Kh., Mirab Shabestari, Gh. and Khazaei, A., 2014-  Microfacies, sedimentary environment and geochemistry of the Badamu Formation (Lower-Middle Jurassic) in Lut Block, east of Iran. Journal of Tethys 2(1), 29–44.

Myrow, P. M., 2005- Storms and storm deposits. In: Selley, R.C., Cocks, R., Pilmer, I. (Eds.), Encyclopedia of Geology. Elsevier Limited, Oxford, UK, 580–587.

Nadimi, A., 2007- Evolution of the Central Iranian basement, Gondwana Research 12, 324-333.

Otvos, E. G., 2000- Beach Ridges-definitions and significance. Geomorphology 32,

Plater, A. J., Stupples, P. and Roberts, H. M., 2009- Evidence of episodic coastal change during the Late Holocene: the Dungeness barrier complex, SE England. Geomorphology 104, 47–58.

Pomar, L., Aurell, M., Badenas, B., Morsilli, M. and Al-Awwad, S. F., 2015- Depositional model for a prograding oolitic wedge, Upper Jurassic, Iberian basin. Marine and Petroleum Geology 67, 556-582.

Purkis, S., Kerr, J., Dempsey, A., Calhoun, A., Metsamaa, L., Riegl, B., Kourafalou, V., Bruckner, A. and Renaud, P., 2014- Large-scale carbonate platform development of Cay Sal Bank, Bahamas, and implications for associated reef geomorphology. Geomorphology 222, 25-38.

Rahiminejad, A. H. and Zand-Moghadam, H., 2018- Synsedimentary formation of ooidal ironstone: an example from the Jurassic deposits of SE central Iran. Ore Geology Review 95, 238-257.

Redman, J. B., 1852- On the alluvial formations, and the local changes of the south coast of England. Minutes of Proceedings Institution of Civil Engineers 11, 162–223.

Seyed-Emami, K., 1967- Zur Ammoniten-Fauna und Stratigraphie der Badamu-Kalke (Jura, oberes Unterloarcium bis minieres Bajocium) bei Kerman. PhD Thesis. Ludwig-Maximilians Univ. München. 1-180.

Seyed-Emami, K., 1988- Eine Ammonilen-Fauna aus der Badamu-Formation (t'nterbajocium. sauzei-Zone) westlich von Kerman (Zentraliran). Paläont. Z. 62, 71-86.

Simone, L., 1981- Ooids: A review. Earth-Science Review 16, 319-355

Sparks, A. G. and Rankey, E. C., 2013- Relations between geomorphic form and sedimentologic-stratigraphic variability: Holocene ooid sand shoal, Lily Bank. Bahamas. American Association Petroleum Geology Bulletin 97, 61-85.

Stapor, F. W., 1975- Holocene beach-ridge plain development, northwest Florida. Zeitschrift für Geomorphologie suppl. Bd. 22, 116–144.

Strand, K., 2005- Sequence stratigraphy of the silisiclastic east Puolanka Group the Palaeoproterozoic Kainuu Belt, Finland. Sedimentary Geology 176, 149-166.

Tamura, T., 2012- Beach ridges and prograded beach deposits as palaeoenvironment records. Earth Science Review 114, 279-297.

Tamura, T., Murakami, F., Nanayama, F., Watanabe, K. and Saito, Y., 2008- Groundpenetrating radar profiles of Holocene raised-beach deposits in the Kujukuri strand plain, Pacific coast of eastern Japan. Marine Geology 248, 11–27.

Taylor, M. J. and Stone, G. W., 1996- Beach-ridges: a review. Journal of Coastal Research 12, 612–621.

Tewari, R. C., Nath Hota, R. and Maejima, W., 2012- Fluvial architecture of Early Permian Barakar rocks of Korba Gondwana basin, eastern- central India. Journal of Asian Earth Sciences 52, 43-52.

Zand-Moghadam, H., Moussavi-Harami, R. and Mahboubi, A., 2014- Sequence stratigraphy of the Early-Middle Devonian succession (Padeha Formation) in Tabas Block, East-Central Iran: Implication for mixed tidal flat deposits. Palaeoworld 23, 31-49.

Zand-Moghadam, H., Moussavi-Harami, R., Mahboubi, A. and Aghaei., A., 2016- Lithofacies and sequence stratigraphic analysis of the Upper Jurassic siliciclastics in the eastern Kopet-Dagh Basin, NE Iran. Journal of African Earth Sciences 117, 48-61.

Zand-Moghadam, H., Moussavi-Harami, R., Mahboubi, A. and Bavi, H., 2013- Comparison of tidalites in siliciclastic, carbonate, and mixed siliciclastic-carbonate Systems: examples from Cambrian and Devonian deposits of East-Central Iran. ISRN Geology.