مطالعه شکستگی‌های سازند آسماری در تاقدیس نفتی کوپال (فروافتادگی دزفول، جنوب ‌باختر ایران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران

چکیده

تاقدیس نفتی کوپال یکی از مهم‌ترین ساختارهای فروافتادگی دزفول است که در شمال خاوری اهواز و شمال میدان مارون جای گرفته است. نهشته‌های عهدحاضر و بخش لهبری سازند آغاجاری رخنمون سطحی این تاقدیس را تشکیل می‌دهند و سازند آسماری مهم‌ترین سنگ ‌مخزن این میدان به هفت لایه مخزنی تقسیم شده است. در این مطالعه بر پایه اطلاعات چاه‎ها، نقشه‌های زیرسطحی و نیمرخ‌های لرزه‌نگاری شکستگی‌های سازند آسماری در این تاقدیس مورد بررسی قرار گرفته است. تاقدیس نفتی کوپال یک چین مرتبط با گسل (چین جدایشی) و نامتقارن است و در بخش‌های میانی ساختار که خمش محوری آشکار است؛ مستعد مناطق با شکستگی بالاست. یال جنوب ‌باختری در بیشتر نواحی و یال شمال خاوری در نواحی مرکزی تراکم بالای شکستگی دارند و خمش محوری تاقدیس کوپال ناشی از پهنه برشی حاصل از عملکرد گسل‌های ژرف است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Fractures analysis of the Asmari formation in the Kupal oil field (Dezful embayment, SW Iran)

نویسنده [English]

  • R. Alipoor
Assistant Professor, Department of Geology, Faculty of Science, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran
چکیده [English]

The Kupal oil anticline is one of the most important structures in Dezful embayment that is located in northeast of the Ahvaz city and north of the Marun oil field. Recent deposits and Lahbari member of the Aghajari formation have formed the surface outcrops, and the Asmari formation with 7 reservoir layers is the main reservoir rock in this oil field. In this research fractures of the Asmari formation in this anticline have been analyzed based on well data, subsurface maps and seismic profiles. The Kupal oil anticline is a fault-related (detachment fold) and asymmetric fold, in which the middle parts have been distinguished as potential zones of of dense fractures development due to longitudinal curvature. The southwest limb in much parts and northeast limb in middle parts indicate zones with high fracture density, and the axial bending of the Kupal anticline is a result of movement of deep faults.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Seismic profile
  • Fractures
  • Asmari
  • Kupal
  • Anticline

کتابنگاری
آقانباتی، ع.، 1385- زمین‎شناسی ایران، سازمان زمین‎شناسی و اکتشافات معدنی کشور، 568 ص.
شبان، ع.، 1382- تحلیل شکستگی‌های تحت‎الأرضی و تأثیر آن بر مهاجرت سیال در مخزن آسماری میدان نفتی گچساران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد زمین ساخت، دانشگاه شهید بهشتی، 273 ص.
عباساقی، ف.، 1391- چینه‌شناسی سکانسی و دیاژنز سازند سروک در میدان نفتی کوپال در چاه‌های شماره 4، 20، 48، پایان‌نامه کارشناسی ارشد گرایش رسوب‌شناسی و سنگ‌شناسی رسوبی، دانشگاه فردوسی مشهد، 83 ص.
علی‌پور، ر.، 1393- عوامل مؤثر بر دگرریختی میدان های نفتی پازنان و آغاجاری، جنوب باختر ایران، رساله دکترای زمین‌ساخت، دانشگاه شهید بهشتی، 180 ص.
قلاوند، ه.، 1381- مطالعه تکمیلی زمین‌شناسی مخزن بنگستان میدان کوپال، گزارش شماره 5254، 210 ص.  
مطیعی، ﻫ.، 1374- زمین‌شناسی نفت زاگرس، انتشارات سازمان زمین‌شناسی کشور، جلد اول، 589 ص.
References
Abdollahie Fard, I., Sepehr, M. and Sherkati, S., 2011- Neogene salt in SW Iran and its interaction with Zagros folding. Geol. Mag 148, 854-867.
Ameen, M. S., 1992- Effect of basement tectonics on hydrocarbon generation, migration and accumulation in northern Iraq. AAPG Bulletin, 76, 356–370.
Bahroudi, A. and Koyi, H., 2004- Tectono-sedimentry framework of the Gachsaran Formation in the Zagros foreland basin. Marine and Petroleum Geology, 21, 1295–1310.
Bahroudi, A. and Talbot, C. J., 2003- The configuration of the basement beneath the Zagros basin. Journal of Petroleum Geology, 26 (3), 257-282.
Berberian, M., 1995- Master Blind thrust faults hidden under the Zagros folds: Active basement tectonics and surface morphotectonics. Tectonophysics, 241, 193-224.
Bourne, S. J., Bauckmann, F., Rijkels, L., Stephenson, B. J., Weber, A. and Willemse, E. J. M., 2000- Predictive  modeling  of  naturally  fractured  reservoirs  using  geomechanism  and  flow  simulation.9th  Abu  Dhabi  Intern  Petroleom Exhibition and Conference (Abu Dhabi, UAE) 10 PP.
Burbank, D. W. and Anderson, R. S., 2001- Tectonic geomorphology, Blackwell science.
Dahlstrom, C. D. A., 1970- Structural geology in the eastern margin of the Canadian Rocky Mountains. Bulletin of Canadian Petroleum Geology, 18, 332-406.
Falcon, N. L., 1969- Problem of the Relationship between Surface Structures and Deep Displacements Illustrated By the Zagros Range: Time and Place in Orogeny. Geological Society Special Publications, 4, 9-22.
Faver, G., 1975- Structural geometry in the Zagros orogenic belt, National Iranian Oil Company, Report GR 1233, Unpublished.
Handin, J.,  Friedman, M. and Feather,  J. N., 1963- Experimental deformation of sedimentary rocks under confining pressure- pore pressure Test, American Association of Petroleum Geologists Bulletin, 47, 717- 755.
Intera  Company,  1992-  Asmari   reservoir  fracture  study  in  the Marun  oil  field  (Un pub.).
Jahani, S., Callot, J. P., Frizon de Lamotte, D., Letouzey, J. and Leturmy, P., 2007- The salt diapirs of the eastern Fars province (Zagros, Iran): A brief outline of their past and present. In: O. Lacombe, J. Lavè, F. Roure, and J. Vergès, eds., Thrust Belt and Foreland Basin: Springer, Berlin, 287-306.
Kent, P. E., 1978- Review of the Kazerun lineament system. OSCO, Technical Note (Unpub). Proc. of Second Geological Symposium of Iran: March 1977, Iranian Petroleum Institute. Tehran.
McQuarrie, N., 2004- Crustal scale geometry of the Zagros Fold-Thrust Belt, Iran. Journal of Structural Geology, 26, 519-535.
Mitra, S., 2002b- Structural models of faulted detachment folds. AAPG Bull., 86(9), 1673-1694.
Mitra, S., 2003- A Unified Kinematic Model for the Evolution of Detachment Folds. Journal of Structural Geology, 25 (10), 1659-1673.
Nelson, R. A., 2001- Geologic analysis of naturally fractured reservoirs, Gulf publishing, Houston, Texas, Contr. In petrol. Geology and Eng., 2nd ed., 332 PP.
Nemati, M. and Pezeshk, H., 2006- Spatial distribution of fractures in the Asmari Formation of Iran in subsurface environment: Effect of lithology and petrophysical properties, Natural Resources Research, 14 (4), 305-316.
Oliver, D., 1986- The development of structural patterns above reactivated basement faults. Unpublished Ph.D. Thesis, University of London.
Player, R. A., 1969- The Hormuz Salt Plugs of southern Iran. IOOC, Report No.1146 (Unpub).
Poblet, J. A. and McClay, K. R., 1996- Geometry and kinematics of single layer detachment folds. AAPG Bulletin, 80, 1085-1109.
Sepehr, M., Cosgrove, J. W. and Moieni, M., 2006- The impact of cover rock rheology on the style of folding in the Zagros fold-thrust belt. Tectonophysics, 427, 265-281.
Sherkati, S. and Letouzey, J., 2004- Variation of structural style and basin evolution in the central Zagros (Izeh zone and Dezful Embayment), Iran. Marine and Petroleum Geology, 21, 535-554.
Stearns, D. W. and Friedman, M., 1972- Reservoirs in fractured rock, American Association of Petroleum Geologists Bulletin 16, 82- 100.