بررسی‌های ژئوشیمی و مطالعه میانبارهای سیال طلای اپی‌ترمال سولفیدی‌شدن پایین در محدوده میرکوه‌علی‌میرزا، سراب، شمال باختر ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده مهندسی معدن و متالورژی، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران

2 دانشیار دانشکده علوم‌‌ زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 استادیار پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران

چکیده

کانه‌زایی طلای میرکوه‌علی‌میرزا‌ در شمال سراب و در پهنه ساختاری البرز باختری ـ آذربایجان قرار دارد. کانه‌زایی به صورت رگه‌ای با روند شمال‌باختر ـ جنوب‌خاور در توف‌های داسیتی و ریوداسیتی مربوط به نئوژن تشکیل شده است.کانی‌شناسی رگه شامل کوارتزـ سریسیت ـ آدولاریاـ‌کلسیت و پیریت (کمتر از 1 درصد) می‌باشد که بیانگر حضور رگه اپی‌ترمال سولفیدی شدن پایین در منطقه است. با توجه به بررسی‌های سیالات درگیر موجود در کوارتز، کانه‌زایی در دامنه دمایی 161 تا 260 درجه سانتی‌گراد و شوری5/6- 5/0 درصد وزنی معادل NaCl  تشکیل شده است. عیار طلا در رگه کوارتز دارای تغییراتی از270 تا 3240 میلی‌گرم در تن می‌باشد. بیشترین مقدار طلا در نمونه‌های کوارتز با بافت تیغه‌ای ـ شبکه‌ای و برشی است که می‌تواند ارتباط مستقیم بین نهشت طلا و جوشش را در سیستم رگه‌ای طلادار محدوده میرکوه‌علی‌میرزا نشان دهد که با همراهی سیالات درگیر غنی از مایع و غنی از بخار در این نمونه ها تأیید می‌شود.
 

تازه های تحقیق

کتابنگاری

اکبرپور، ا.، 1384- زمین‌شناسی اقتصادی منطقه کیامکی با نگرش ویژه بر کانی‌سازی مس و طلا ( مسجدداغی جلفا)، آذربایجان شرقی، رساله دکتری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران.

امینی،ب.،1373-  نقشه زمین‌شناسی مشگین‌شهر در مقیاس 1:100000، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور.

بنی‌آدم، ف.، 1381-  مطالعه زمین‌شناسی و ژنز کانی سازی طلاـ مس در منطقه نبی جان)، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور.

پورنیک ، پ.، 1381-  زمین‌شناسی اقتصادی و اکتشاف طلا در محدودة اکتشافی شرف‌آباد ـ هیزه‌جان( شمال باختر ورزقان )، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور.

قدیم‌زاده، ح.، 1381-  زمین‌شناسی اقتصادی و اکتشاف طلا در محدوده اکتشافی صفی خانلوـ‌ نقدوز (جنوب خاوری اهر)، )، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور

قدیرزاده، ا.، حیدری، ر.، حاج‌نوروزی، م.، خدابنده، ع.ا و مهرپرتو، م.، 1379- طرح مطالعه اکتشافی مس- مولیبدن پورفیری و طلای اپی‌ترمال زون ارسباران (مرحله شناسایی)، سازمان‌زمین‌‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور.

محمدی، ب. و مهرپرتو، م.، 1387- بررسی و معرفی اندیس‌های طلا و مس پورفیری در محدوده ارسباران، سازمان زمین‌‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، چاپ نشده.

مختاری، م. ع. و یارمحمدی، ع.، 1386- گزارش پی‌جویی ذخیره پلی‌متال منطقه انیق‌- قره‌چیلر (شمال خاور خاروانا)، سازمان زمین‌‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور.

مقصودی، ع.، 1389- اکتشافات ژئوشیمیایی ـ‌کانی‌سنگین در برگه‌های 1:25000 رازلیق و گوتلارکندی، سازمان زمین‌‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، در دست چاپ.

مقصودی، ع.، یزدی، م.، مهرپرتو، م.، وثوقی عابدینی، م.، 1390- معرفی مس تیپ پورفیری احتمالی و رگه‌های سیلیسی طلادار در منطقه میرکوه‌علی‌میرزا سراب با روش اکتشافات ژئوشیمیایی، فصلنامه علو‌م زمین، سازمان زمین‌‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، پاییز 1390، شماره 81، ص. 121 تا 128.

 

References

Albinson, T., Norman, D. I. and Chomiak, B., 2001- Controls on formation of low-sulfidation epithermal deposits in Mexico: Constrain from fluid inclusion and stable isotope data: Society of Economic geologist, Special Publication 8, p. 1-32.

Amidi, M., Lescuyer, J.L., Riou, R., 1978- Geological Map of Ahar 1:250000 sheet. Geological Survey of Iran.

Benning, L.G. and Seward, T.M., 1996- Hydrosulfide complexing of Au(I) in hydrothermal solutions from 150 to 400oC and 500 to 1500 bars: Geochimica et Cosmochimica Acta, v. 60, p. 1849–1871.

Bodnar, R.J., Reynolds, T.J. and Kuehn, C.A., 1985- Fluid inclusion systematics in epithermal systems. Rev. Economic Geology. v. 2, p. 73-97.

De Ronde, C.E.J. and Blattner, P., 1988- Hydrothermal alteration, stable isotopes, and fluid inclusions of the Golden Cross epithermal gold-silver deposit, Waihi, New Zealand: Economic Geology, v. 83, p. 895-917.

Dong, G., Morrison, G.W. and Jaireth, S., 1995- Quartz textures in epithermal veins, Queensland-Classification, origin, and implication: Economic Geology, v. 90, p. 1841–1856.

Haas, J.L. Jr., 1971- The effect of salinity on the maximum thermal gradient of a hydrothermal system at hydrostatic pressure: Economic Geology, v.66, p. 940-946.

Hedenquist, J.W., 1987- Mineralization associated with volcanic-related hydrothermal systems in the circum-Pacific Basin: Circum-Pacific Energy and Mineral Resources Conference, Singapore, Transactions, p. 513-524.

Hedenquist, J.W., Arribas, A. and Gonzalez-Urien, E., 2000- Exploration for epithermal gold deposits: Reviews in Economic Geology, v. 13, p. 245-277.

Henley, R.W. and Ellis, A.J., 1983- Geothermal systems ancient and modern: A geochemical review: Earth Science Reviews, v. 19, p.1-50

Henley, R.W., 1985-The geothermal framework of epithermal deposits:Reviews in Economic Geology, v. 2, p. 1-24.

Kodera, P., lexa, J., Rankin, A.H. and Fallick, A.E., 2004- Fluid evolution in a subvolcanic granodiorite pluton related to fe and pb-zn mineralization, Banska Stiavnika ore district, slovakia: Economic Geology, v.99, p.1745-1770.

Reed, M.H., Spycher, N.F., 1985- Boiling, cooling, and oxidation in epithermal systems: a nu- merical modeling approach. Rev. Econ. Geol., v.2: pp. 249-272.

Shamanian, G.H, Hedenquist, J.W., Hattori, K.H. and Hassanzadeh., J., 2004- The Gandy and Abolhassani Epithermal Prospects in the Alborz Magmatic Arc, Semnan Province, Northern Iran: Economic Geology, v. 99, p. 691 - 712.

Simmons, S.F. and Christensen, B. W., 1994- Origins of calcite in a boiling geothermal system: American Journal of Science, v.294, p.361-400.

Simmons, S.F., Gemmell, B. and Sawkins, F.J., 1988- The Santo Nino silverlead zinc vein, Fresnillo district, Zacatecas, Mexico: Part II. Physical and chemical nature of ore-forming solutions: Economic Geology, v. 83, p.1619–1641.

Simmons, S. F., Simpson, M. P. and  Mauk, J.,2000- The mineral products of boiling in the Golden Cross epithermal deposit: 2000 New Zealand Minerals and Mining Conference Proceedings, 209-216.

Simmons, S. F., White, N. C., John, D. A., 2005- Geological characteristics of epithermal precious and base metal deposits: Economic Geology 100th Anniversary Volume, p. 485-522.

Simpson, M. P., Mauk, J. and Simmons, S. F., 2001- Hydrothermal alteration and paleohydrology of the Golden Cross epithermal deposit, Waihi, New Zealand: Economic Geology, v. 96,  p. 773-796.

Seward, T.M. and Barnes, H.L., 1997- Metal transport by hydrothermal ore fluids, in Barnes, H.L., ed., Geochemistry of hydrothermal ore deposits, 3rd ed.: New York, John Wiley and Sons, p. 435–486.

Taylor, B.E., 2007- Epithermal gold deposits, In Mineral deposits of Canada: a synthesis of major deposit-types, district metallogeny, the evolution of geological provinces, and exploration methods. Edited by W.D. Goodfellow. Geological Association of Canada, Mineral Deposits Division, Special Publication 5, p. 113–139.

Thompson, M. & Howarth.R.J., 1978- A new approach to the estimation of analytical precision: Journal of Geochemical exploration, v.9, p. 23-30.

Wilkinson, J.J., 2001- Fluid inclusions in hydrothermal ore deposits: Litos, v.55, p.229-272.  

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Geochemistry and Fluid Inclusions Studies of Low-Sulfidation Epithermal Gold Mineralization in the Mirkuh Ali Mirza Area, Sarab, NW Iran

نویسندگان [English]

  • A. Maghsoudi 1
  • M. Yazdi 2
  • M. Mehrpartou 3
  • M. Vosooghi Abedini 2
1 Assistant Professor, Dept. of Mining and Metallurgy Engineering, Amirkabir University, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Faculty of Earth Science, Shahid Behshti University, Tehran, Iran
3 Assistant Professor,Research Institute of the Earth Sciences, Geological Survey of Iran (GSI), Tehran, Iran
چکیده [English]

The Mirkuh Ali Mirza gold mineralization is located in north Sarab in the Western Alborz–Azerbaijan structural zone. Mineralization was formed in the form of a vein occurring in Neogene dacitic and rhyodacitic tuff along a series of NW–SE trending fault; Mineralization associated with quartz-sericite-adularia-calcite and pyrite(<1%) assemblages is a typical of low-sulfidation epithermal gold mineralization. The fluid inclusion data from quartz minerals indicate homogenization temperature of 161-260°C and salinities of 0.5 to 6.5 wt% NaCl equiv. The variation in gold grade in quartz vein is 270-3240 ppb. The highest gold content is in lattice and breccias quartz that can indicate direct relationship between boiling to gold deposition. The idea is supported by coexistence of vapor-dominant and liquid-dominant fluid inclusions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Epithermal gold
  • Low-sulfidation
  • Mirkuh Ali Mirza
  • Sarab